Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Ý kiến của một số Văn nghệ sĩ Thành phố về đề thi Ngữ văn THPT năm nay

Ý kiến về việc Bộ Giáo dục ra đề thi bằng bài thơ của Nguyễn Duy

Nguyễn Duy không đủ chuẩn chất, không tiêu biểu vì nhận thức sai trái, lệch lạc. Cụ thể chỉ trong hai bài “Đá ơi” và “Nhìn từ xa… Tổ quốc”.

Chống lại những kẻ thù mạnh hơn ta gấp trăm, gấp ngàn lần để giành độc lập – tự do làm sao tránh khỏi hy sinh mất mát, vậy mà Nguyễn Duy lại phát biểu: “Mọi cuộc chiến tranh / Phe nào thắng thì nhân dân đều bại”. Nguyễn Duy không thuộc lịch sử. Trong 20 năm quân Minh xâm lược, dân ta từ 6 triệu người còn chỉ 4 triệu. Nguyễn Duy không đọc “Bình Ngô đại cáo” hay sao? Nhận thức như vậy sao gọi là trí thức. Không dám chấp nhận mất mát, hy sinh thì dân tộc ta làm sao từ một nước bị xóa tên trên bản đồ thế giới, bị kẻ thù muốn biến nước ta trở lại thời kỳ đồ đá nay có thể sánh vai với bốn biển, năm châu. Chỉ có những kẻ hèn mới không dám cầm súng chống xâm lăng. Sau chiến tranh, có nước nào trên trái đất này không gặp khó khăn. Từ đổ nát, ta đang thực hiện ước vọng “xây dựng hơn mười ngày nay” thì Nguyễn Duy lại “trò chuyện với cái bóng máu me ta” rồi chỉ thấy “xứ sở phì nhiêu sao thật lắm ăn mày”. Con mắt nhìn như vậy đâu có phải con mắt của người nghệ sĩ.

Cao Bá Quát đã viết “Phá tặc đản hiềm tam tuế vãn”, nghĩa là đánh giặc khi 3 tuổi e còn muộn. Chị Võ Thị Sáu đánh giặc khi mới 13, 14 tuổi, bị giặc kết án tử hình lúc 16 tuổi, rồi đày ra nhà tù Côn Đảo đợi đến 18 tuổi đem xử bắn vậy mà Nguyễn Duy xuyên tạc, chế giễu người Anh hùng, Liệt nữ như chị Sáu thì Nguyễn Duy là hạng người gì? Theo tôi, những người chọn thơ Nguyễn Duy cho gần 1 triệu học sinh làm đề thi là một sai lầm nghiêm trọng trong tình hình có nhiều bất ổn về chính trị, tư tưởng hiện nay.

Cao Đức Trường
(Soạn giả)

 So-505--Y-kien-cua-mot-so-Van-nghe-si-Thanh-pho-va-de-thi-Ngu-van-THPT-nam-nay---Anh-1

 

———————————————

Sự thối nát lại tiếp diễn

Từ lâu tôi được quen biết nhà thơ Nguyễn Duy, tôi rất yêu thích thơ anh và quí trọng anh. Nhưng gần đây, qua báo chí, nghe anh có những lời lẽ thô bạo xúc phạm nữ Anh hùng Võ Thị Sáu, tôi thật ngỡ ngàng. Ban đầu, tôi không tin đó là sự thật. Lẽ nào một người có tài, có tiếng như anh lại đi xuyên tạc, bôi nhọ một cô nàng đã anh dũng hy sinh cho đất nước, từng được vinh danh, tôn thờ? Tôi chờ đợi anh phản bác báo chí, đòi hỏi một lời cải chính, nhưng điều ấy không xảy ra.

Một người dầu có tài giỏi đến đâu nhưng đã xúc phạm anh hùng, danh nhân, liệt sĩ… của dân tộc thì con người ấy không hơn một miếng giẻ rách. Có lẽ còn tệ hơn miếng giẻ rách, vì miếng giẻ còn lau được chỗ thối, chỗ dơ.

Mới đây, đáng ngạc nhiên hơn, Bộ Giáo dục chọn một câu trong sách Nguyễn Duy làm đề thi cho môn Văn. Chẳng lẽ Bộ Giáo dục không đọc báo, không nghe dư luận nên không biết rõ sự thực, hay Bộ Giáo dục cho rằng lịch sử chẳng có quan hệ gì với văn học. Nhưng chọn cái đề thi ấy cũng nhằm tung hê tác giả câu văn để góp phần làm hủy hoại tinh thần hàng ngàn, hàng vạn lớp trẻ thí sinh – như các thế lực thù địch chúng ta vẫn luôn nuôi dưỡng cái mục tiêu này.

Vũ Hạnh
(Nhà văn)

 ———————————————

Suy nghĩ về đề thi Trung học phổ thông 2018

1. Bài thơ “Đánh thức tiềm lực” mang tính thời sự mà tuyệt đại đa số thí sinh hôm nay lúc đó chưa có mặt trên đời này, nên không thể hiểu bối cảnh xã hội lúc đó ra sao. Dù tác giả bài thơ có giải thích cũng chỉ là mang tính xúc cảm bồng bột của một người thơ nông nổi, không có được tầm nhìn của một hồn thơ lớn, của một con người thời đại. Non nửa thế kỷ rồi, thế hệ hôm nay dần tiếp cận với cái đẹp và sự giàu sang. Tất nhiên thời cơ và vận hội mới lại nảy sinh thử thách mới. Vấn đề đặt ra cấp thời là giáo dục phải bồi dưỡng con người nhìn nhận ra điều Chân-Thiện-Mỹ trong cuộc sống đang chuyển động hôm nay.

2. Ông bà ta xưa trong việc rèn người rất chú trọng tới việc tìm thầy, tìm bạn cho con. Lớp trẻ ngày nay đa phần giỏi “mạng”, hẳn nhiên không ít con em của chúng ta đã từng nghe những gì ông nhà thơ này nói, biết những việc ông làm và mục sở thị cảnh ông đã chẳng coi liêm sỷ là gì khi không tiếc lời đặt điều xúc phạm Liệt nữ Võ Thị Sáu bị lũ cướp nước đầu trâu mặt ngựa trói gô vào cọc bắn gục lúc hừng đông tại nhà tù Côn Đảo. Các vị thầy có quên chăng lời dạy của tiền nhân “Văn là Người”, mà nỡ vô tâm dẫn dắt con cháu chúng tôi trao tay cho loài lòng lang dạ sói?!

3. Chúng tôi được biết Bộ Giáo dục có ngân hàng dự trữ đề thi? Xin tra xem ai ra đề thi ấy? Ai đã chọn đề thi ấy lúc này? Và người chịu trách nhiệm cao nhất không ai khác là ông Bộ trưởng Bộ Giáo dục. Chúng tôi khẩn thiết đề nghị Trung ương Đảng, Chính phủ và Quốc hội không thể giao cho con người ấy làm cái việc trồng người nữa, để tránh cái họa quốc phá gia vong.

BS. Nguyễn Văn Thịnh

 ———————————————

Thư ngỏ

Thành phố Hồ Chí Minh, ngày 28-6-2018

Kính gửi: Đồng chí Võ Văn Thưởng, Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương
Đồng kính gửi: Đồng chí Thân Thị Thư, Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh

Tôi là Hoàng Phương, với tư cách là một văn nghệ sĩ, một cựu chiến binh, hội viên Tù Chính trị Côn Đảo tại TP. Hồ Chí Minh và là đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. Tôi xin phản ánh đến các đồng chí về sự thất vọng và bất bình của tôi với môn Ngữ văn trong kỳ thi THPT Quốc gia năm 2018 đã lấy một đoạn bài thơ “Đánh thức tiềm lực” của Nguyễn Duy làm đề thi! Nguyễn Duy là nhà văn, nhà thơ song từ năm 2015, Nguyễn Duy đã tuyên bố từ bỏ Hội Nhà văn Việt Nam, từ bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và chính thức gia nhập cái gọi là “Văn đoàn độc lập” do Nguyên Ngọc cầm đầu.

Nhiều người biết: Võ Thị Sáu là con ông Võ Văn Hợi và bà Nguyễn Thị Đậu, người ở xã Long Mỹ (nay là xã Phước Long Hội anh hùng), huyện Đất Đỏ, tỉnh Bà Rịa. Hai ông bà sinh được 6 người con. Võ Thị Sáu là con thứ sáu.

Khi thực dân Pháp tái chiếm Đất Đỏ, các anh Ba, anh Năm của Sáu lần lượt thoát ly kháng chiến. Sáu cùng tham gia hoạt động bí mật, cơ sở trinh sát của Công an xung phong địa phương. Năm 13 tuổi, chị Sáu đã lập được những thành tích xuất sắc: ném lựu đạn phá cuộc họp của tên tỉnh trưởng Lê Thành Tường tại Đất Đỏ trong dịp lễ quốc khánh Pháp (14-7) năm 1949. Sau thắng lợi đó, Sáu tiếp tục nhận các trận đánh bằng lựu đạn đánh vào văn phòng của cai tổng Tòng. Tháng 2-1950, Võ Thị Sáu bị bắt trong trận đánh bằng lựu đạn diệt 2 tên ác ôn Cả Suốt, Cả Đay. Chị bị kết án tử hình khi mới 17 tuổi. Thực dân Pháp giam chị ở khám Chí Hòa gần 2 năm trước khi đưa ra Côn Đảo.

Trong chuyến tàu ngày 21-1-1952 đưa 40 tù nhân ra Côn Đảo, có Võ Thị Sáu và 3 tù án tử hình. Đến Côn Đảo, chúng giam riêng Võ Thị Sáu ở xà lim Sở Cò (nay là Trường Mẫu giáo Măng Non). Mờ sáng hôm sau, 23-1-1952, thực dân Pháp đưa chị Võ Thị Sáu đi hành quyết.

Trước giờ hy sinh, Võ Thị Sáu từ chối rửa tội, từ chối bịt mắt, bình tĩnh hiên ngang cất giọng hát bài Tiến Quân Ca. Cùng bị xử bắn trong buổi sáng hôm đó còn có tử tù Hồ Văn Năm (còn gọi là Năm Đen – số tù G.248). Mộ anh chôn cạnh mộ chị Sáu.

Giống như Nguyễn Hoài Cư, Nguyễn Đình Chính và bao chiến sĩ anh hùng khác, Võ Thị Sáu đã nêu hình ảnh anh hùng bất khuất, để lại rất nhiều huyền thoại đẹp đẽ trên những trang sử thấm máu của nhà tù Côn Đảo. Nấm mộ của chị được anh em bạn tù và một số gia đình viên chức trên đảo bảo vệ trong suốt hai thời kỳ chống Pháp và chống Mỹ.

Bốn mươi năm sau ngày chị Sáu hy sinh, tượng đài Võ Thị Sáu cao 6 mét được khánh thành ở Đất Đỏ, quê hương chị. Lăng mộ chị cũng được trùng tu tại nghĩa trang Hàng Dương ở Côn Đảo.

Ngày 2-8-1993, Chủ tịch Lê Đức Anh thay mặt nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam ký quyết định phong Võ Thị Sáu danh hiệu Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân (Côn Đảo ký sự và tư liệu – Ban Liên lạc Tù Chính trị – Sở Văn hóa – Thông tin. NXB Trẻ TP.HCM, trang 254).

Sử sách ghi chép về Anh hùng Liệt sĩ Võ Thị Sáu là vậy. Vậy mà, ngày 3-3-2017, tại quán Sỏi Đá đường Ngô Thời Nhiệm, quận 3, TP.HCM, Nguyễn Quang A tổ chức quay một video clip nhằm hạ uy tín Đảng Cộng sản Việt Nam, hạ bệ tượng đài, bôi nhọ danh dự Anh hùng Liệt sĩ Võ Thị Sáu. “Diễn viên” chính của video clip này gồm: Nguyễn Duy, Nguyên Ngọc… Nguyên Ngọc thì như mọi người đã biết: Ông ta chỉ là một kẻ phản bội không hơn không kém. Còn Nguyễn Duy là nhà văn, nhà thơ song từ năm 2015, Nguyễn Duy đã tuyên bố từ bỏ Hội Nhà văn Việt Nam, từ bỏ sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam và chính thức gia nhập cái gọi là “Văn đoàn độc lập” do Nguyên Ngọc cầm đầu. Video clip cho thấy: Nguyễn Duy không ngần ngại chỉ trỏ về Anh hùng Liệt sĩ Võ Thị Sáu, hạ bệ tượng đài, bôi nhọ danh dự của vị nữ Anh hùng Lực lượng Vũ trang nhân dân; Nguyễn Duy cho rằng: “Võ Thị Sáu là một người điên”. Nhà văn, nhà thơ thực ra đây là những tên dân chủ dỏm, có những cái đầu điên rồ, bệnh hoạn, điển hình đó là Nguyên Ngọc, kẻ lợi dụng văn chương để tôn vinh những kẻ chống phá đất nước, bôi xấu danh dự người khác…

Thiết nghĩ, bài thi Ngữ văn phải có tác dụng giáo dục thế hệ trẻ, góp phần hình thành nhân cách, phẩm chất, lối sống cho mọi công dân theo mục tiêu “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”. Vậy bài thơ “Đánh thức tiềm lực” của Nguyễn Duy được Bộ Giáo dục và Đào tạo chọn làm đề thi có ý nghĩa, mục đích và giá trị gì?

Thực ra đây là một bài nói thông thường, không ra thơ, không ra văn, chủ đề tư tưởng chỉ thấy xã hội nghèo đói, bi đát, đen tối thời bao cấp; người với người không có tình người, đầy thủ đoạn, gian dối, lưu manh, rồi oán trách mà không có lối ra. Ngày nay không còn phù hợp, không có ý nghĩa, không có giá trị gì về nghệ thuật văn chương thi phú và không có giá trị tư tưởng tốt đẹp nào cho thế hệ trẻ học tập và noi theo! Theo tôi, việc Bộ Giáo dục và Đào tạo dùng sản phẩm văn hóa độc hại của Nguyễn Duy làm đề thi, chỉ đạt được mục đích là tiếp tay cho kẻ ác đầu độc tư tưởng và tâm hồn cho gần 1 triệu thí sinh ngày nay là chủ nhân tương lai của đất nước ở ngày mai, không chấp nhận được.

Kính mong đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo Trung ương và đồng chí Trưởng Ban Tuyên giáo Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh xem xét, có biện pháp điều chỉnh cho phù hợp với tình hình đất nước hiện nay.

Kính thư
Hoàng Phương

Ý Kiến bạn đọc