Tản văn

Xào xạc mùa thu

Trong cõi “người ta”, cảm nhận mùa thu ở tuổi đầu đời không phải khi thấy nắng hanh vàng nghiêng rơi ngoài ngõ vắng hay chiều về se lạnh gió heo may. Ở tuổi lên năm lên ba ta đâu biết mùa thu qua khí trời tiết đất, mà chỉ nhận biết mùa thu bằng những mùi vị đặc trưng. Mùi giấy màu, mùi hồ dán tinh thơm tỏa ra từ ông Tiến sĩ giấy “Cũng cờ, cũng biển, cũng cân đai…”, mùi nến cháy nồng nồng trong đèn ông sao, đèn thiềm thừ, thỏ ngọc. Mùi bưởi the the, mùi hồng thơm ngọt, mùi cốm thơm nồng của mâm “cỗ trông trăng” ngày rằm tháng Tám…

Cho đến tuổi biết mùa thu khi “… Lá vàng ngoài đường rụng nhiều và trên trời có những đám mây bàng bạc…” thì ngoài sắc màu, mùi vị của mâm cỗ trông trăng thuở ấu thơ, ta còn nghe được mùa thu về trong tiếng trống. Tiếng trống thu tế uy nghiêm ngoài đình làng. Tiếng trống khai trường dõng dạc điểm từng hồi. Tiếng trống ếch rầm rập nhịp quân hành. Ấn tượng hơn cả là tiếng trống múa lân rộn ràng thúc gọi khắp các nẻo đường.

Từng mùa thu đến, thu đi. Buồn vui ta để lại trong ký ức. Ta để lại những mùa thu áo trắng sân trường để bước vào giảng đường đại học. Cũng ngỡ ngàng, ngơ ngác không khác ngày đầu đi học khi nghe tiếng trống khai trường thuở ấu thơ.

Bây giờ mùa thu đến với ta không chỉ đơn thuần là nắng thu vàng màu hổ phách. Là gió heo may se lạnh nhẹ luồn. Là đêm xuống sương buông trùm vũ trụ… Ta còn cảm nhận được mùa thu qua bóng sâm cầm bay trong nhạc Trịnh Công Sơn. Hay giữa trùng điệp sương giăng, sóng sông thu vỗ nhẹ mạn “Con thuyền không bến” (Đặng Thế Phong). Hoặc lắng nghe bước chân ngoài sương gió để “Buồn tàn thu” (Văn Cao) len lén nhẹ vào hồn.

Thu đất trời còn đến với ta bằng sắc vàng chung thủy. Vàng nắng hanh hao cho trời cao xanh ngắt. Vàng lá rừng thu để con nai vàng ngơ ngác, ngỡ ngàng. Vàng bông hoa cúc để bướm vàng say đắm lượn vòng bay.

Mùa thu của “cõi nhân sinh” cũng ứng với mùa thu của khí trời tiết đất. Khi rong chơi ước vọng của tuổi nắng xuân hồng đã dịch chuyển. Khi những khát khao cháy bỏng của tuổi đời nắng hạ đã chớm tàn, thì trong ta là tuổi thu dần đến. Tĩnh lặng, trong veo.

Ở tuổi thu vàng, không ngước mặt nhìn lên, không cần gương soi phản chiếu ta vẫn cảm nhận được mùa thu “Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt/Mắt lão không viền cũng đỏ hoe”. Tĩnh lặng, trong veo. Không hối hả trôi theo giòng đời ngược xuôi tất bật.

Đào Quang Bắc
(TP. Huế)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 421

Ý Kiến bạn đọc