Trong nước

Xã hội không chấp nhận từ điển chính tả lại sai chính tả

 

Sau bài viết chỉ ra hơn 40 lỗi sai chính tả trong cuốn “Từ điển chính tả tiếng Việt” của PGS.TS Hà Quang Năng (chủ biên) và thạc sĩ Hà Thị Quế Hương, do NXB Đại học Quốc gia Hà Nội xuất bản năm 2017 của nhà biên soạn Hoàng Tuấn Công, ngày 10-6-2020, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội đã chính thức thông báo tạm đình chỉ phát hành cuốn sách này. Và ngày 12-6-2020, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội đã gửi công văn tới đối tác để yêu cầu thu hồi cuốn “Từ điển chính tả tiếng Việt”.

So-600--Xa-hoi-khong-chap-nhan-tu-dien-chinh-ta-lai-sai-chinh-ta---Anh-1

Bà Nguyễn Thị Hồng Nga, Phó Giám đốc NXB Đại học Quốc gia Hà Nội cho biết:

- Trước phản ứng của xã hội về “Từ điển chính tả tiếng Việt” mà sai chính tả, chúng tôi đã lắng nghe và đưa ra xử lý trên. Những lỗi sai mà nhà biên soạn Hoàng Tuấn Công chỉ ra như: bánh dày (từ đúng là bánh giầy), bơi chải (từ đúng là bơi trải), chầy chật (từ đúng là trầy trật), chỉnh chu (từ đúng là chỉn chu), xung công (từ đúng là sung công), dằng xé (từ đúng là giằng xé), dày trông mai đợi (thành ngữ đúng là rày trông mai đợi)… không phải nhà xuất bản không thấy những từ sai chính tả, vì nhà xuất bản đã có sự làm việc nghiêm túc, cẩn trọng cũng đã nhìn thấy những từ không chuẩn chính tả được đưa vào trong sách như đã nói trên. Tuy nhiên, các tác giả của cuốn từ điển khẳng định, việc đưa vào từ điển cả những dạng chính tả không chuẩn nhưng vẫn được sử dụng trong thực tế chính là sự tính toán có chủ ý của tác giả, nhằm cho thấy chính tả tiếng Việt hiện còn nhiều vấn đề nan giải, việc chuẩn hóa chính tả hiện nay là rất cần thiết nhưng không hề đơn giản, không thể giải quyết trong một sớm một chiều. Đồng thời trong lời giới thiệu của cuốn sách cũng đã nói rõ mục đích biên soạn “lạ” này của tác giả. Đây là quan điểm khoa học, mục đích biên soạn của các tác giả khi biên soạn cuốn “Từ điển chính tả tiếng Việt” nên NXB Đại học Quốc gia Hà Nội tôn trọng quan điểm của tác giả và giữ nguyên ý đồ của tác giả. Tuy nhiên, trước phản ứng và phân tích của xã hội, nhà xuất bản qua quyết định đình chỉ phát hành. Lý do tạm đình chỉ phát hành là vì cuốn sách đang có nhiều tranh cãi chưa ngã ngũ từ độc giả, có nhiều vấn đề cần mổ xẻ, nhà xuất bản tạm đình chỉ phát hành để có thêm những trao đổi với các tác giả và tham vấn thêm ý kiến của các nhà chuyên môn khác, chứ không phải chỉ chạy theo dư luận xã hội.

Ở lời giới thiệu của cuốn sách, PGS.TS Hà Quang Năng viết:

- “Chính tả là chuẩn mực hóa ngôn ngữ về mặt văn tự… Nhưng do sự phát triển không đồng đều các tầng chức năng của tiếng Việt hiện nay, các quy tắc chính tả cũng cần phải có những dung sai nhất định trong tham chiếu với các vùng chức năng khác nhau. Ngay chính tả cũng cần một thái độ bao dung đa chuẩn mực…; cuốn sách muốn cung cấp các dạng chính tả chuẩn của các từ ngữ thông dụng theo chính âm và chính tả tiếng Việt, đồng thời cũng chỉ dẫn những dạng chính tả không chuẩn nhưng vẫn được sử dụng…”.

Quan tâm đến sự việc này, PGS.TS Nguyễn Văn Chính – giảng viên khoa Việt Nam học và Tiếng Việt Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn Hà Nội – lên tiếng:

- Hiện chưa có văn bản pháp quy nào quy định về chuẩn chính tả tiếng Việt. Các nhà khoa học cũng còn bối rối vì chưa thống nhất được ở một số trường hợp. Hiện mới có một số quy định chính tả được đưa ra sử dụng trong một số lĩnh vực và việc đưa ra văn bản mang tính pháp quy về chuẩn chính tả vẫn còn là công việc của tương lai.

Quan điểm của Cục Xuất bản, In và Phát hành là sẽ thẩm định làm rõ nội dung để ra kết luận xử lý. Nếu cuốn sách có lỗi và không phù hợp để phổ biến rộng rãi thì sẽ phối hợp với nhà xuất bản để triển khai thu hồi trên diện rộng. Nếu nhà xuất bản đã chủ động ra quyết định thu hồi thì Cục sẽ phối hợp cùng các sở và các thư viện thu hồi tránh để lại hậu quả cho xã hội. Một cuốn sách không có lợi cho bạn đọc thì phải thu hồi, sửa chữa, đính chính. Thu hồi không có nghĩa là tiêu hủy mà để sửa chữa những nội dung sai sót. Chúng ta tôn trọng các quan điểm khác nhau trong nghiên cứu khoa học nhưng chỉ áp dụng trong các nghiên cứu diện hẹp. Còn khi đã là một cuốn từ điển phục vụ cho số đông thì “quan điểm khoa học” đó (của tác giả cuốn Từ điển chính tả tiếng Việt) không phù hợp.

GS.TS Nguyễn Văn Hiệp (Viện trưởng Viện Ngôn ngữ học) phát biểu:

- Tiếng nói và chữ viết là thứ mà ai cũng dùng, bên cạnh cái chung bắt buộc phải theo, cũng có những cái mang tính cá nhân. Vì thế, nếu không có một bộ luật tiếng Việt đủ trọng lượng để điều chỉnh, hướng dẫn, vấn đề chuẩn chính tả cho những trường hợp trên đây cũng không thể giải quyết được.

Trương Minh Hiếu – Hoàng Tuấn
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 600

Ý Kiến bạn đọc