Trong nước

Việt Nam có thêm 23 di sản trong danh mục “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”

 

Bộ Văn hóa -Thể thao và Du lịch vừa thông báo vào ngày 30-9-2020, thêm 23 di sản được đưa vào Danh mục “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia”. Các di sản văn hóa phi vật thể được công nhận thuộc 5 loại hình: Nghề thủ công truyền thống, Lễ hội truyền thống, Nghệ thuật trình diễn dân gian, Tập quán xã hội và tín ngưỡng, Tri thức dân gian.

So-615--Viet-Nam-co-them-23-di-san-trong-danh-muc-Di-san-van-hoa-phi-vat-the-quoc-gia
Nghề làm muối ở Bạc Liêu.

Danh sách 23 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục “Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia” đợt này bao gồm: Nghề làm muối ở Bạc Liêu (xã Vĩnh Hậu, xã Vĩnh Thịnh, huyện Hòa Bình; xã Long Điền Đông, xã Điền Hải, xã Long Điền Tây, huyện Đông Hải, tỉnh Bạc Liêu); Lễ hội Tranh đầu pháo (thị trấn Quảng Uyên, huyện Quảng Hòa, tỉnh Cao Bằng). Hát ru của người Việt ở Cần Thơ (TP. Cần Thơ); Nau M’Pring (dân ca) của người M’Nông (huyện Tuy Đức, huyện K’rông Nô, huyện Đắk Mil, huyện Đắk Rlấp, huyện Đắk Song, huyện Đắk G’long, huyện Cư Jut, thị xã Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông); Lễ Pang Phoóng (Tạ ơn) của người Kháng (xã Rạng Đông, huyện Tuần Giáo, tỉnh Điện Biên); Lễ Nhảy lửa của người Dao Đỏ (xã Thượng Sơn, huyện Vị Xuyên, tỉnh Hà Giang); Lễ hội Đền Quát (xã Yết Kiêu, huyện Gia Lộc, tỉnh Hải Dương); Lễ hội Đền, Đình Sượt (phường Thanh Bình, TP. Hải Dương, tỉnh Hải Dương); Lễ hội Bơi trải Đền, Chùa Ngọ Dương (xã An Hòa, huyện An Dương, TP. Hải Phòng); Nghệ thuật trang trí trên trang phục người Pa Dí (huyện Mường Khương, tỉnh Lào Cai); Nghệ thuật trang trí trên trang phục người Dao Đỏ (huyện Sa Pa, tỉnh Lào Cai); Nghi lễ Naox Lungx (Cúng rừng) của người Mông (huyện Si Ma Cai, tỉnh Lào Cai); Nghi lễ Mo thổ công bản (Cúng thổ công bản) của người Tày (huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai); Lễ Cúng rừng của người Giáy (huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai); Nghi lễ Then Khoăn (Cầu thọ) người Tày (huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai); Nghề làm nón lá Sai Nga (thị trấn Cẩm Khê, huyện Cẩm Khê, tỉnh Phú Thọ); Lễ Tết nhảy của người Dao Quần Chẹt (huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ). Lễ hội Bà Thu Bồn (xã Duy Tân, huyện Duy Xuyên; xã Quế Trung, huyện Nông Sơn, tỉnh Quảng Nam); Lễ hội Bà Phường Chào (xã Đại Cường, huyện Đại Lộc, tỉnh Quảng Nam); Lễ hội Đua thuyền Tứ Linh (xã An Hải, xã An Vĩnh, huyện đảo Lý Sơn, tỉnh Quảng Ngãi); Nghề làm bánh Pía (xã Phú Tâm, xã Thuận Hòa, xã An Hiệp, huyện Châu Thành, tỉnh Sóc Trăng). Nghi lễ Mạng Ma (Cầu sức khỏe) của người Xinh Mun Dạ; Nghi lễ Kin Pang Then của người Thái Trắng.

Di sản văn hóa phi vật thể (Intangible cultural heritage) là sản phẩm tinh thần gắn với cộng đồng hoặc cá nhân, vật thể và không gian văn hóa liên quan, có giá trị lịch sử, văn hóa, khoa học, thể hiện bản sắc của cộng đồng, không ngừng được tái tạo và được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác bằng truyền miệng, truyền nghề, trình diễn và các hình thức khác. Công ước 2003 của UNESCO bác bỏ việc xếp hạng di sản văn hóa phi vật thể nên không có khái niệm xếp hạng di sản theo cấp tỉnh, cấp quốc gia hay cấp thế giới.

Ở cấp độ toàn cầu, Di sản văn hóa phi vật thể có danh sách được UNESCO đưa ra để ghi danh giá trị của các di sản văn hóa phi vật thể trên thế giới. Danh sách này được bắt đầu năm 2001 với 19 di sản, năm 2003 danh sách có thêm 28 di sản. Danh sách tiếp theo được lập vào ngày 25/1/2005. Mỗi di sản văn hóa phi vật thể muốn có tên trong danh sách phải được một hoặc nhiều quốc gia đề cử cho UNESCO trước khi được một ủy ban của tổ chức này xem xét khả năng đưa vào danh sách.

Tại hội nghị lần thứ 3 họp tại Istanbul tháng 11/2008, để nâng cao nhận thức về tính cấp thiết của vấn đề bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể, Ủy ban Liên chính phủ về bảo tồn Di sản phi vật thể đã đưa ra hai danh sách: Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Danh sách di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp. Các kiệt tác truyền khẩu và phi vật thể nhân loại đã được công bố trước đây nay được chuyển vào Danh sách di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Cao Nguyễn – Ngọc Thiện
Tuần Báo Văn nghệ TP.HCM số 615

Ý Kiến bạn đọc