Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm tụy

 

Tuyến tụy là một tuyến dài nằm ở phần bụng trên phía sau dạ dày. Tuyến tụy sản xuất các men tiêu hóa và nội tiết tố giúp điều chỉnh lượng đường trong máu. Viêm tụy xảy ra cấp tính khi xuất hiện đột ngột. Viêm tụy có thể xảy ra mãn tính trong nhiều năm.

Các trường hợp viêm tụy nhẹ thường không cần điều trị, nhưng trường hợp nặng gây ra các biến chứng đe dọa tính mạng.

Các dấu hiệu viêm tụy cấp tính bao gồm đau bụng dữ dội sau bữa ăn thịnh soạn, nôn ói kèm theo sốt và mạch nhanh.

Các dấu hiệu viêm tụy mãn tính bao gồm đau bụng, giảm cân và phân có dầu mỡ.

Với những cơn viêm tụy cấp tính lặp đi lặp lại, tổn thương tuyến tụy xảy ra và dẫn đến viêm tụy mãn tính. Tuyến tụy hoạt động kém gây rối loạn tiêu hóa và tiểu đường.

So-543--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Viem-tuy---Anh-1

Các điều kiện dẫn đến viêm tụy bao gồm nghiện rượu, sỏi mật, phẫu thuật bụng và một số loại thuốc. Tiền sử gia đình bị viêm tụy cũng khiến ta dễ bị viêm tụy.

Nồng độ canxi trong máu cao do tuyến cận giáp hoạt động quá mức cũng gây viêm tụy.

Chấn thương vùng bụng và ung thư tuyến tụy cũng gây viêm tụy.

Nội soi mật ngược dòng để điều trị sỏi mật cũng dẫn đến viêm tụy.

Viêm tụy gây ra các biến chứng nghiêm trọng bao gồm nang giả. Một nang giả lớn vỡ ra gây biến chứng chảy máu và nhiễm trùng.

Viêm tụy cấp làm cho tuyến tụy dễ bị nhiễm trùng. Nhiễm trùng tụy là bệnh lý nghiêm trọng và cần điều trị chuyên sâu như phẫu thuật để loại bỏ các mô nhiễm bệnh.

Viêm tụy cấp có thể gây suy thận cần điều trị bằng lọc máu nếu suy thận nặng và kéo dài.

Tổn thương các tế bào sản xuất insulin do viêm tụy mãn tính dẫn đến bệnh tiểu đường.

Cả viêm tụy cấp tính và mãn tính đều khiến tuyến tụy sản xuất ít men tiêu hóa xử lý chất dinh dưỡng. Điều này dẫn đến suy dinh dưỡng, tiêu chảy và giảm cân.

Viêm tụy mãn tính là một yếu tố nguy cơ gây ung thư tuyến tụy.

Để chẩn đoán viêm tụy, thầy thuốc cho xét nghiệm máu để tìm nồng độ men tụy tăng cao.

Xét nghiệm phân trong viêm tụy mãn tính tìm chất béo cho thấy hệ thống tiêu hóa không hấp thụ đầy đủ chất dinh dưỡng.

Chụp cắt lớp vi tính CT để tìm sỏi mật và đánh giá mức độ viêm tụy.

Siêu âm ổ bụng để tìm sỏi mật và viêm tụy.

Chụp cộng hưởng từ MRI để tìm kiếm những bất thường ở túi mật, tuyến tụy và ống dẫn.

Các phương pháp điều trị ban đầu bao gồm ăn kiêng. Bệnh nhân ngừng ăn một vài ngày trong bệnh viện để cho tuyến tụy phục hồi. Khi tình trạng viêm trong tuyến tụy được kiểm soát, có thể bắt đầu uống chất lỏng và ăn thức ăn nhẹ dễ tiêu.

Viêm tụy gây đau dữ dội nên thầy thuốc cung cấp các loại thuốc giúp kiểm soát cơn đau.

Tùy thuộc vào nguyên nhân gây viêm tụy, điều trị còn bao gồm thủ thuật loại bỏ tắc nghẽn ống mật. Viêm tụy do ống mật bị hẹp cần mở rộng ống mật.

Thủ thuật nội soi ngược dòng sử dụng một ống dài có camera ở đầu để kiểm tra tuyến tụy và ống mật. Các ống được truyền xuống cổ họng, và máy ảnh gửi hình ảnh của hệ thống tiêu hóa đến một màn hình.

Nếu sỏi mật gây ra viêm tụy, thầy thuốc đề nghị phẫu thuật cắt bỏ túi mật.

Phẫu thuật tuyến tụy cần thiết để loại bỏ các mô bệnh.

Uống nhiều rượu mỗi ngày trong nhiều năm cũng gây viêm tụy. Nếu đây là nguyên nhân gây viêm tụy, thầy thuốc khuyên nên tham gia chương trình điều trị nghiện rượu.

Tiếp tục uống có thể làm nặng thêm tình trạng viêm tụy và dẫn đến các biến chứng nghiêm trọng.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 543

Ý Kiến bạn đọc