Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm tinh hoàn

 

Viêm tinh hoàn là tình trạng viêm một hoặc cả hai tinh hoàn. Nhiễm vi khuẩn hay siêu vi có thể gây viêm nhưng đôi khi nguyên nhân không rõ. Viêm thường là kết quả của nhiễm trùng do vi khuẩn như nhiễm trùng lây qua đường tình dục. Trong một số trường hợp, quai bị cũng là nguyên nhân.

Viêm tinh hoàn gây đau và ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

Các dấu hiệu viêm tinh hoàn thường phát triển đột ngột và bao gồm sưng một hoặc cả hai tinh hoàn, đau từ nhẹ đến nặng, sốt cao, buồn nôn và ói mửa.

Viêm tinh hoàn thường do nhiễm vi khuẩn hay siêu vi.

Thông thường, viêm tinh hoàn do vi khuẩn có liên quan đến viêm mào tinh hoàn. Viêm mào tinh hoàn thường do nhiễm trùng niệu đạo hay bàng quang. Nguyên nhân sâu xa của nhiễm trùng này là các bệnh tình dục. Các nguyên nhân khác là bất thường trong đường tiết niệu hay đặt ống thông vào dương vật.

So-542--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Viem-tinh-hoan---Anh-1

Các siêu vi quai bị thường gây viêm tinh hoàn. Gần 1/3 nam giới mắc quai bị sau tuổi dậy thì bị viêm tinh hoàn.

Các yếu tố nguy cơ của viêm tinh hoàn bao gồm không tiêm phòng quai bị, nhiễm trùng đường tiết niệu tái phát, phẫu thuật đường tiết niệu và bất thường trong đường tiết niệu.

Các hành vi tình dục dẫn đến bệnh lây qua đường tình dục bao gồm có nhiều bạn tình, bạn tình bị nhiễm bệnh, quan hệ tình dục không có bao cao su.

Biến chứng của viêm tinh hoàn bao gồm teo tinh hoàn, áp-xe bìu và vô sinh.

Để phòng ngừa viêm tinh hoàn nên tiêm phòng quai bị, thực hành tình dục an toàn để ngăn ngừa các bệnh lây qua đường tình dục.

Để chẩn đoán bệnh viêm tinh hoàn, thầy thuốc bắt đầu bằng hỏi han lịch sử y tế, kiểm tra hạch bạch huyết ở háng và khám hai tinh hoàn. Thầy thuốc khám và siêu âm tuyến mang tai để phát hiện bệnh quai bị. Thầy thuốc khám trực tràng để kiểm tra phì đại tuyến tiền liệt.

Nếu có dịch tiết ra từ niệu đạo, thầy thuốc lấy mẫu dịch tiết kiểm tra trong phòng thí nghiệm tìm bệnh lậu và xét nghiệm nước tiểu để xem có nhiễm trùng không. Thầy thuốc khuyên nên kiểm tra tổng quát để phát hiện các bệnh lây qua đường tình dục.

Siêu âm là một trong những thủ thuật phổ biến nhất để đánh giá viêm tinh hoàn. Siêu âm với Doppler màu xác định lưu lượng máu đến tinh hoàn thấp hơn bình thường.

Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân gây viêm tinh hoàn. Nếu viêm tinh hoàn do siêu vi quai bị thì không thể dùng kháng sinh mà chỉ dùng thuốc giảm đau, kháng viêm corticoid ngừa biến chứng teo tinh hoàn đưa đến vô sinh. Những bệnh nhân này cần theo dõi bằng cách đo tinh trùng đồ nhiều lần. Kháng sinh rất cần thiết để điều trị viêm tinh hoàn và viêm mào tinh hoàn do vi khuẩn. Nếu nguyên nhân của nhiễm trùng vi khuẩn là các bệnh lây qua đường tình dục, người bạn tình hay vợ cũng cần điều trị.

Thực hiện nghiêm ngặt quá trình dùng kháng sinh theo chỉ định của thầy thuốc, ngay cả khi các triệu chứng giảm bớt sớm hơn, để đảm bảo nhiễm trùng đã hết. Nghỉ ngơi, hỗ trợ bìu bằng dây đeo, chườm túi nước đá và uống thuốc giảm đau giúp giảm bớt sự khó chịu.

Thầy thuốc đề nghị dùng các thuốc chống viêm không corticoid như ibuprofen hoặc naproxen để giảm đau, nghỉ ngơi tại giường và nâng cao bìu.

Hầu hết những người bị viêm tinh hoàn do siêu vi bắt đầu cảm thấy dễ chịu hơn trong 3 đến 10 ngày, mặc dù mất vài tuần để cơn đau bìu biến mất hoàn toàn.

Để phòng ngừa viêm tinh hoàn do quai bị, nên tiêm phòng quai bị theo lịch tiêm chủng mở rộng. Thuốc chủng ngừa quai bị rất an toàn và hiệu quả.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 542

Ý Kiến bạn đọc