Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm thanh quản

Bên trong thanh quản là dây thanh âm bao gồm hai nếp nhăn của niêm mạc và sụn. Dây thanh âm tạo ra âm thanh thông qua chuyển động và độ rung. Nhưng trong viêm thanh quản, dây thanh âm bị sưng tấy làm méo mó âm thanh mà kết quả là giọng nói trở nên khàn đục hay tắc tiếng luôn. Hầu hết các trường hợp viêm thanh quản có nguyên nhân do nhiễm siêu vi tạm thời và không nghiêm trọng.

Các dấu hiệu viêm thanh quản bao gồm khàn tiếng, tắc tiếng hay giọng nói yếu, cảm giác thô ráp trong cổ họng kèm theo ho khan. Người bệnh kiểm soát các trường hợp viêm thanh quản cấp tính qua các bước tự chăm sóc, nghỉ ngơi, kiêng nói và uống nhiều chất lỏng. Lạm dụng giọng nói trong giai đoạn viêm thanh quản cấp có thể làm hỏng dây thanh âm. Gặp thầy thuốc nếu viêm thanh quản kéo dài hơn hai tuần. Tìm kiếm chăm sóc y tế ngay nếu khó thở, khó nuốt, ho ra máu, sốt cao kèm lạnh run, thở ồn ào hay thở có tiếng rít. Hầu hết các trường hợp viêm thanh quản chỉ là tạm thời và cải thiện sau khi điều trị nguyên nhân.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Viem-thanh-quan

Nguyên nhân gây viêm thanh quản cấp tính bao gồm nhiễm siêu vi tương tự như cảm cúm, hát hò, la hét hay lạm dụng giọng nói, nhiễm trùng do vi khuẩn như bệnh bạch hầu. Viêm thanh quản trở thành mạn tính khi kéo dài hơn ba tuần. Loại viêm thanh quản này thường do tiếp xúc với chất kích thích theo thời gian gây chấn thương trên dây thanh quản. Những thương tích này do chất kích thích có trong điếu thuốc lá, chất hóa học và chất gây dị ứng. Bệnh trào ngược acid hay còn gọi là bệnh trào ngược dạ dày thực quản khiến chất acid làm hư hỏng dây thanh quản. Bệnh viêm xoang mạn tính cũng biến chứng qua viêm thanh quản. Sử dụng rượu quá mức gây kích thích và viêm thanh quản. Ca sĩ và người dẫn chương trình lạm dụng giọng nói cũng gây bệnh.

Các nguyên nhân ít gặp hơn của viêm thanh quản mạn tính bao gồm nhiễm trùng do vi khuẩn hay nấm, nhiễm ký sinh trùng. Các nguyên nhân khác của chứng khàn tiếng mãn tính bao gồm ung thư, chấn thương, đột quị và có khối u phổi. Trong một số trường hợp, viêm thanh quản do nhiễm trùng có thể lan sang các phần khác của đường hô hấp.

Dấu hiệu phổ biến nhất của viêm thanh quản là khàn tiếng, thay đổi giọng nói tùy theo mức độ nhiễm trùng, bao gồm từ khàn nhẹ đến gần như mất hết giọng nói. Thầy thuốc khám bệnh lắng nghe giọng nói và kiểm tra dây thanh âm, nếu cần giới thiệu với bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng. Những kỹ thuật giúp chẩn đoán viêm thanh quản bao gồm soi thanh quản bằng mắt thường, sử dụng một gương nhỏ để nhìn vào phía sau cổ họng. Thầy thuốc cũng nội soi thanh quản bằng sợi quang học bằng cách chèn một ống mỏng có gắn máy ảnh qua mũi miệng vào phía sau cổ họng để xem chuyển động của dây thanh âm khi nói. Nếu nhìn thấy một khu vực đáng ngờ, thầy thuốc cho làm sinh thiết, lấy một mẫu mô để kiểm tra dưới kính hiển vi.

Viêm họng cấp tính thường tiến triển tốt hơn trong vòng một tuần. Các phương pháp điều trị viêm thanh quản mạn tính nhằm điều trị các nguyên nhân cơ bản như trào ngược acid, hút thuốc lá hay sử dụng rượu quá mức. Các loại thuốc thường dùng bao gồm thuốc kháng sinh nếu nguyên nhân xác định là do vi khuẩn. Đôi khi, thuốc corticoid giúp làm giảm nhanh viêm thanh quản. Tuy nhiên, thuốc này chỉ được sử dụng khi có nhu cầu cấp thiết như khi cần dùng tiếng nói của mình để hát hay phát biểu và khi mắc chứng thở rít thanh quản.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 451