Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm tai giữa

Viêm tai giữa cấp tính là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn hay siêu vi ảnh hưởng đến tai giữa, đây là vùng phía sau màng nhĩ có chứa các xương nhỏ của tai. Trẻ em dễ bị viêm tai giữa hơn người lớn. Các dấu hiệu thường gặp ở trẻ em bao gồm đau tai, bứt tai, khó ngủ và quấy khóc nhiều. Trẻ thường biếng ăn, sốt 38 độ C hay cao hơn và có chất dịch mủ từ tai.

Nguyên nhân gây ra viêm tai giữa là do một loại vi khuẩn hay siêu vi gây bệnh cảm cúm và làm tắc nghẽn vòi Eustach. Vòi Eustach là hai ống hẹp chạy từ tai giữa đến mặt sau cổ họng. Khi ống này mở có vai trò điều chỉnh áp suất không khí bên trong tai giữa và xả tiết dịch từ tai giữa. Viêm tai giữa thường gặp ở trẻ em hơn vì vòi Eustach hẹp hơn và nằm ngang hơn nên khó thoát nước và dễ bị tắc.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Viem-tai-giua

Sùi vòm họng là hai miếng thịt dư nhỏ ở phía sau mũi đóng một vai trò quan trọng trong hoạt động của hệ miễn dịch. Hai miếng thịt dư này dễ bị nhiễm trùng và sưng lên đè vào vòi Eustach gây nhiễm trùng tai giữa.

Biến chứng của viêm tai giữa là viêm tai giữa mủ mãn tính khi nhiễm trùng tai liên tục dẫn đến rách và thủng màng nhĩ. Các biến chứng khác là suy giảm thính lực từ nhẹ đến nặng, thậm chí mất thính lực vĩnh viễn khiến trẻ bị chậm phát triển lời nói.

Nếu không điều trị, nhiễm trùng lây lan sang các mô lân cận như xương chũm ở sau tai, gọi là viêm tai xương chũm, cần mổ nạo sạch xương mới hết được. Hiếm khi, nhiễm trùng tai giữa nghiêm trọng lây lan sang các mô trong hộp sọ đưa đến viêm não hay viêm màng não. Biến chứng thường gặp nữa là rách màng nhĩ. Tuy hầu hết màng nhĩ đều tự lành trong vòng 3 ngày nhưng trong một số trường hợp, thầy thuốc cần can thiệp bằng phẫu thuật.

Thầy thuốc chẩn đoán bệnh viêm tai giữa dựa trên các dấu hiệu mô tả và dùng kiếng ​​soi tai. Dụng cụ này cho phép thầy thuốc nhìn trong tai và đánh giá chất dịch mủ phía sau màng nhĩ.

Hiếm khi, thầy thuốc sử dụng một ống nhỏ xíu đưa xuyên qua màng nhĩ để dẫn lưu dịch mủ từ bên trong tai giữa ra ngoài, thủ thuật này gọi là dẫn lưu màng nhĩ. Các dịch mủ này được lấy đem đi làm xét nghiệm để xác định các tác nhân lây nhiễm trong trường hợp nhiễm trùng không đáp ứng với kháng sinh.

Thầy thuốc chẩn đoán viêm tai giữa mủ mạn tính khi phát hiện ra nhiễm trùng tai dai dẳng dẫn đến rách hay thủng màng nhĩ.

Điều trị giảm cơn đau bằng khăn ấm đắp trên tai hay dùng thuốc cetamol và ibuprofen. Nên cẩn thận khi dùng aspirin cho trẻ em hay thanh thiếu niên vì aspirin liên kết với hội chứng xám.
Nên điều trị kháng sinh ở các tình huống sau đây:

Trẻ em từ 6 tháng tuổi trở lên, đau tai vừa đến nghiêm trọng ở một hoặc cả hai tai trong ít nhất 48 giờ hay nhiệt độ 39 độ C.

Trẻ em 2 tuổi trở lên, đau nhẹ một hoặc cả hai tai ít hơn 48 giờ và nhiệt độ thấp hơn 39 C.

Trẻ em dưới 6 tháng tuổi, có viêm tai giữa cấp tính cần điều trị bằng thuốc kháng sinh ngay mà không cần thời gian chờ đợi.

Nếu trẻ em bị viêm tai giữa tái phát hay viêm tai giữa có tràn dịch, thầy thuốc có thể đề nghị một thủ thuật để thoát dịch mủ tai giữa. Trong một thủ thuật gọi là mở thông màng nhĩ, thầy thuốc tạo ra một lỗ nhỏ ở màng nhĩ cho phép hút chất dịch mủ ra khỏi tai giữa. Một ống nhỏ được đặt vào bên trong giúp thông thoáng tai giữa và ngăn ngừa tích tụ chất dịch mủ.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 426

Ý Kiến bạn đọc