Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm ruột thừa

Vừa qua, một đồng nghiệp vào hàng có “số má” suýt để xảy ra sai lầm nghiêm trọng khi bỏ quên ca viêm ruột thừa cấp. Người bệnh có tiền sử loét dạ dày, vào khám vì đau bụng vùng thượng vị nên được chẩn đoán và điều trị bước đầu như một ca viêm dạ dày. Rất may là sau đó qua hội chẩn, làm xét nghiệm máu và siêu âm, các thầy thuốc kết luận người bệnh mắc bệnh viêm ruột thừa cấp.

Ruột thừa là một túi bằng ngón tay lồi ra từ ruột già, thường nằm ở vùng hố chậu phải. Do đó cơn đau điển hình là tại một điểm có tên điểm McBurney nằm ở 1/3 ngoài đường nối giữa gai chậu trước trên và rốn. Tuy nhiên, trong hầu hết trường hợp, cơn đau bắt đầu xung quanh rốn, thậm chí ở vùng bụng trên và sau đó mới di chuyển đến vùng hố chậu phải. Điều trị tiêu chuẩn là cắt bỏ ruột thừa.

Anh-minh-hoa---Viem-ruot-thua

Các dấu hiệu viêm ruột thừa bao gồm đau đột ngột, bắt đầu xung quanh rốn và chuyển đến hố chậu phải, cơn đau nặng hơn khi ho, đi bộ hay cử động hai chân, ói mửa, sốt 38 độ hay cao hơn khi bệnh tiến triển, kèm theo đầy hơi. Khi có thai, cơn đau đến từ vùng bụng trên vì ruột thừa lên cao hơn trong khi mang thai.

Tình trạng tắc nghẽn ruột thừa đưa đến nhiễm trùng là nguyên nhân gây ra viêm ruột thừa. Các vi khuẩn nhân lên nhanh chóng khiến ruột thừa sưng và đầy mủ. Nếu không được điều trị kịp thời, ruột thừa có thể vỡ ra và lây lan nhiễm trùng khắp vùng bụng gọi là viêm phúc mạc, đây là tình trạng cấp cứu đe dọa tính mạng phải phẫu thuật ngay lập tức để cắt bỏ ruột thừa và làm sạch khoang bụng. Dấu hiệu thường thấy của biến chứng viêm phúc mạc là sốt cao, chướng bụng, bụng căng cứng như “bụng gỗ”.

Nếu ruột thừa vỡ, một ổ áp-xe có thể hình thành. Trong trường hợp này, thầy thuốc cần hút áp-xe bằng cách đặt một ống thông qua thành bụng vào ổ áp-xe trong hai tuần, và dùng kháng sinh mạnh.

Để chẩn đoán viêm ruột thừa, thầy thuốc thường hỏi tiền sử người bệnh, kiểm tra ổ bụng tìm vị trí cơn đau và phản ứng thành bụng nơi hố chậu phải.

Thầy thuốc cho làm xét nghiệm máu tìm lượng bạch cầu tăng cao, chỉ ra tình trạng nhiễm trùng. Thầy thuốc cho xét nghiệm nước tiểu tìm nhiễm trùng đường tiểu hay sỏi thận cũng gây ra cơn đau.

Thầy thuốc cho chụp X-quang, siêu âm bụng hay chụp cắt lớp vi tính CT giúp xác nhận tình trạng viêm ruột thừa.

Phương pháp điều trị viêm ruột thừa là phẫu thuật cắt bỏ ruột thừa. Trước khi phẫu thuật, thầy thuốc thường cho một liều thuốc kháng sinh để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Thầy thuốc phẫu thuật mở bụng ra bằng một đường mổ dài khoảng 5 đến 10 cm hay thông qua vài vết rạch nhỏ gọi là phẫu thuật nội soi với một máy quay camera trong ổ bụng để loại bỏ ruột thừa. Nói chung, phẫu thuật nội soi cho phép người bệnh phục hồi nhanh hơn, ít đau và ít để lại sẹo. Nhưng phẫu thuật nội soi không thích hợp cho tất cả mọi người. Nếu ruột thừa đã vỡ và nhiễm trùng lan tràn ra ngoài ổ bụng hay ruột thừa đã có ổ áp-xe, thầy thuốc cần mổ hở để làm sạch khoang bụng. Người bệnh dành một tuần trong bệnh viện sau khi cắt bỏ ruột thừa, nếu mổ nội soi thời gian có thể nhanh hơn.

Nếu ruột thừa bị vỡ và ổ áp-xe đã hình thành xung quanh, thầy thuốc cần lấy áp-xe bằng cách đặt một ống thông qua da vào ổ áp-xe. Sau đó một vài tuần, thầy thuốc mới mổ nhằm loại bỏ ruột thừa và ổ áp-xe. 

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 418

Ý Kiến bạn đọc