Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm ruột do thiếu máu cục bộ

Viêm ruột do thiếu máu cục bộ xảy ra khi lưu lượng máu đến các phần của ruột già giảm do bị hẹp hay bị chặn nên không cung cấp đủ oxy cho các tế bào trong hệ thống tiêu hóa. Bất kỳ phần ruột nào cũng có thể bị ảnh hưởng, nhưng viêm ruột do thiếu máu cục bộ thường xảy ra ở vùng bụng bên trái. Bệnh dễ dàng bị chẩn đoán lầm với các rối loạn tiêu hóa khác. Người bệnh cần phải dùng thuốc để điều trị viêm ruột do thiếu máu cục bộ và ngăn ngừa nhiễm trùng, đôi khi cần đến phẫu thuật nếu ruột đã hư hỏng.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Viem-ruot-do-thieu-mau-cuc-bo

Các dấu hiệu bao gồm đau bụng và co thắt cơ vùng bụng từng cơn, xảy ra đột ngột hay từ từ, phân có màu đỏ hay nâu sẫm, kèm theo mót rặn hay tiêu chảy. Nguy cơ biến chứng nghiêm trọng cao hơn khi người bệnh đau vùng bụng bên phải bởi vì các động mạch nuôi bên phải ruột già đồng thời cũng nuôi một phần ruột non. Lưu lượng máu đến ruột non bị chặn nhanh chóng dẫn đến hoại tử ruột non và đe dọa tính mạng, lúc này thầy thuốc cần phải phẫu thuật để loại bỏ các phần ruột non hư hỏng.

Nguyên nhân chính xác gây ra viêm ruột do thiếu máu cục bộ không rõ ràng. Nhưng một số yếu tố làm tăng nguy cơ bệnh này như chứng xơ vữa do tích tụ chất mỡ trong lòng động mạch, chứng hạ huyết áp liên quan đến suy tim, sau phẫu thuật lớn, sau chấn thương hay sốc và có cục máu đông trong động mạch của đại tràng. Ngoài ra, bệnh còn xảy ra sau chứng ruột tắc nghẽn do thoát vị, mô sẹo hay khối u, sau khi mắc bệnh viêm mạch máu, bệnh lu-pút đỏ hay bệnh thiếu máu hồng cầu hình liềm. Một số loại thuốc cũng dẫn đến bệnh này như thuốc trị bệnh tim mạch và bệnh đau nửa đầu, estrogen, thuốc kháng sinh, pseudoephedrin và thuốc hóa trị.

Bệnh viêm ruột do thiếu máu cục bộ thường tự giới hạn trong vòng 3 ngày. Nhưng trong trường hợp nặng hơn, bệnh gây các biến chứng bao gồm hoại tử ruột nặng do lưu lượng máu giảm, thủng ruột và chảy máu dai dẳng hay tắc ruột.

Bệnh viêm ruột do thiếu máu cục bộ thường dễ nhầm lẫn với các rối loạn khác vì triệu chứng chồng chéo lên nhau. Để chẩn đoán xác định, thầy thuốc đề nghị siêu âm bụng tổng quát và chụp CT bụng để cung cấp hình ảnh rõ ràng của ruột già. Thầy thuốc cũng cho xét nghiệm máu và xét nghiệm phân để loại trừ các bệnh nhiễm trùng là nguyên nhân của viêm ruột do vi khuẩn. Nếu cần, thầy thuốc cho chụp CT hay MRI mạch máu để cung cấp hình ảnh chi tiết của dòng máu trong ruột non và tìm động mạch bị chặn. Một phương pháp chẩn đoán thường dùng nữa là nội soi đại tràng, cung cấp hình ảnh chi tiết của ruột già, rất hữu ích trong việc chẩn đoán viêm ruột thiếu máu cục bộ.

Nội soi đại tràng cũng dùng để kiểm tra ung thư và xem kết quả điều trị tốt như thế nào.

Điều trị viêm ruột thiếu máu cục bộ phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Các dấu hiệu thường giảm dần trong 3 ngày trong trường hợp nhẹ. Nhưng thầy thuốc khuyên nên dùng kháng sinh để tránh nhiễm trùng, truyền dịch phòng ngừa bị mất nước, điều trị chứng bệnh đi kèm như suy tim sung huyết hay nhịp tim bất thường, tránh dùng các thuốc co mạch máu như thuốc đau nửa đầu, thuốc nội tiết tố và một số thuốc tim mạch.

Nếu bệnh trở nên nghiêm trọng, hay đại tràng bị hoại tử, người bệnh cần đến phẫu thuật để hủy bỏ mô chết, vá lỗ thủng ở ruột già, bắc cầu nơi tắc nghẽn trong động mạch ruột và cắt bỏ phần ruột già hẹp do sẹo gây tắc nghẽn.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 453