Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm khớp dạng thấp thiếu niên

Viêm khớp dạng thấp thiếu niên là loại phổ biến nhất của viêm khớp ở trẻ em dưới 17 tuổi gây ra chứng đau khớp dai dẳng, sưng và cứng khớp. Một số viêm khớp dạng thấp thiếu niên đưa đến các biến chứng nghiêm trọng như chậm tăng trưởng, viêm mắt và viêm màng ngoài tim. Điều trị viêm khớp dạng thấp thiếu niên tập trung vào việc kiểm soát đau, cải thiện chức năng và ngăn ngừa tổn thương khớp.

Các dấu hiệu của viêm khớp dạng thấp thiếu niên bao gồm sưng đỏ, nóng đau các khớp lớn như khớp gối làm cho cứng khớp vào buổi sáng, đi đứng khập khiễng đặc biệt là vào buổi sáng và sau giấc ngủ trưa.

Trong một số trường hợp, viêm khớp dạng thấp thiếu niên ảnh hưởng đến toàn bộ cơ thể gây sưng hạch bạch huyết, phát ban và sốt.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Viem-khop-dang-thap-thieu-nien

Cũng giống như các hình thức khác của bệnh viêm khớp, viêm khớp dạng thấp thiếu niên xảy ra khi hệ thống miễn dịch của cơ thể tấn công chính mình, nói nôm na là quân ta đánh quân mình, trong đó di truyền và môi trường đóng vai trò quan trọng. Một số viêm khớp dạng thấp thiếu niên có thể gây biến chứng viêm mắt còn gọi là viêm màng bồ đào dẫn đến đục thủy tinh thể, tăng nhãn áp, thậm chí mù lòa. Vì vậy nên cho trẻ em bị viêm khớp dạng thấp đi thăm thầy thuốc nhãn khoa.

Các viêm khớp dạng thấp thiếu niên có thể cản trở sự phát triển của trẻ. Một số loại thuốc dùng điều trị viêm khớp dạng thấp thiếu niên, chủ yếu là corticoid, cũng ức chế sự tăng trưởng xương.

Chẩn đoán viêm khớp dạng thấp thiếu niên có thể khó khăn vì đau khớp do nhiều nguyên nhân khác nhau. Một số xét nghiệm máu thông thường bao gồm đo tỷ lệ hồng cầu lắng chỉ ra hiện tượng viêm và phân loại các bệnh viêm khớp dạng thấp.

Xét nghiệm đo kháng thể chống hạt nhân là chất đạm sản xuất bởi hệ thống miễn dịch của người mắc bệnh tự miễn, trong đó có bệnh viêm khớp.

Xét nghiệm đo yếu tố dạng thấp là kháng thể trong máu trẻ viêm khớp dạng thấp.

X-quang hay chụp cộng hưởng từ MRI dùng để loại trừ các bệnh tật khác như gãy xương, có khối u, viêm khớp nhiễm trùng và khuyết tật bẩm sinh.

X-quang và MRI cũng dùng để theo dõi sự phát triển xương và tổn thương khớp.

Để điều trị viêm khớp dạng thấp thiếu niên, thuốc giảm đau có thể là thuốc duy nhất cần thiết và bao gồm thuốc chống viêm không steroid NSAID như ibuprofen và naproxen làm giảm đau và sưng. Các tác dụng phụ bao gồm đau bụng và tăng men gan. Thầy thuốc cho dùng thuốc tái cấu trúc khớp xương DMARD khi dùng thuốc NSAID không làm giảm triệu chứng đau khớp và sưng khớp. Thuốc này kết hợp với NSAID làm chậm sự tiến triển của bệnh viêm khớp dạng thấp thiếu niên. DMARD dùng cho trẻ em bao gồm methotrexat và sulfasalazin có thể gây buồn nôn và tăng men gan.

Thuốc chẹn TNF (là yếu tố hoại tử khối u) như etanercept và adalimumab giúp giảm đau, cứng khớp buổi sáng và sưng khớp.

Thuốc ức chế miễn dịch như abatacept, rituximab và tocilizumab làm giảm phản ứng viêm nhưng làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Thuốc corticoid như prednison tiêm hay uống có thể được sử dụng để ngăn ngừa các biến chứng viêm mắt và viêm màng ngoài tim. Nhưng thuốc này có thể gây trở ngại cho sự tăng trưởng bình thường và người bệnh dễ nhiễm trùng, do đó chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn.

Thầy thuốc khuyên trẻ em theo phương pháp vật lý trị liệu giữ cho các khớp linh hoạt và duy trì trương lực cơ.

Trong trường hợp rất nghiêm trọng của bệnh viêm khớp dạng thấp thiếu niên, phẫu thuật có thể cần thiết để duy trì vai trò của khớp xương.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 436

Ý Kiến bạn đọc