Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm dây thần kinh mắt

 

Viêm dây thần kinh mắt là tổn thương dây thần kinh thị giác, sợi thần kinh truyền thông tin từ mắt đến não. Đau và mất thị lực tạm thời ở một mắt là dấu hiệu phổ biến.

Viêm dây thần kinh mắt có liên quan đến bệnh đa xơ cứng, một căn bệnh gây tổn thương dây thần kinh trong não và tủy sống. Các dấu hiệu của viêm dây thần kinh mắt có thể là dấu hiệu đầu tiên của bệnh đa xơ cứng. Viêm dây thần kinh mắt cũng xảy ra với các bệnh miễn dịch như luput đỏ.

Viêm thần kinh mắt thường ảnh hưởng đến một mắt. Các triệu chứng bao gồm đau mắt khi chuyển động mắt, mất thị lực ở một mắt. Mất thị lực thường phát triển sau nhiều giờ hoặc nhiều ngày. Mất thị lực vĩnh viễn trong một số trường hợp kèm theo mất thị lực màu.

Nguyên nhân chính xác của viêm dây thần kinh mắt không rõ. Có khi hệ thống miễn dịch nhầm mục tiêu chất bao phủ dây thần kinh mắt dẫn đến tổn thương chất myelin.

Thông thường, myelin giúp xung điện di chuyển nhanh chóng từ mắt đến não. Viêm dây thần kinh mắt làm gián đoạn quá trình này và ảnh hưởng đến thị lực.

So-537--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Viem-day-than-kinh-mat---Anh-1

Bệnh đa xơ cứng là một bệnh trong đó hệ thống tự miễn tấn công vỏ myelin bao phủ sợi thần kinh trong não và tủy sống gây viêm dây thần kinh mắt. Bệnh này có những điểm tương đồng với bệnh đa xơ cứng nhưng không gây tổn thương dây thần kinh trong não.

Nhiễm vi khuẩn, bao gồm sốt mèo cào và giang mai hay nhiễm siêu vi như sởi, quai bị và mụn rộp cũng gây viêm thần kinh mắt.

Các bệnh như luput đỏ có thể gây viêm thần kinh thị giác.

Một số loại thuốc gây viêm dây thần kinh mắt như quinin và một số kháng sinh.

Các biến chứng bao gồm tổn thương thần kinh mắt vĩnh viễn.

Hầu hết mọi người lấy lại thị lực bình thường trong vòng vài tháng nhưng mất phân biệt màu sắc vẫn còn.

Để chẩn đoán, thầy thuốc kiểm tra tầm nhìn, khả năng nhận biết màu sắc và đo thị lực.

Soi đáy mắt là chiếu ánh sáng vào mắt và kiểm tra các cấu trúc ở phía sau mắt nhằm đánh giá đĩa thị, nơi dây thần kinh mắt đi vào võng mạc. Thử phản xạ đồng tử là di chuyển đèn pin trước mắt để xem con ngươi phản ứng thế nào khi tiếp xúc với ánh sáng.

Chụp cộng hưởng từ MRI sử dụng từ trường và sóng vô tuyến để tạo ra hình ảnh của cơ thể. Trong khi chụp MRI, thầy thuốc tiêm dung dịch tương phản để làm cho dây thần kinh mắt và các bộ phận khác hiển thị rõ hơn. 

MRI rất quan trọng để xác định xem có tổn thương não hay không như trong bệnh đa xơ cứng. MRI cũng loại trừ các nguyên nhân gây mất thị giác như khối u. Xét nghiệm máu kiểm tra các kháng thể trong viêm thần kinh mắt.

Chụp cắt lớp quang học đo độ dày của lớp sợi thần kinh võng mạc, thường mỏng hơn trong viêm dây thần kinh mắt.

Viêm thần kinh mắt thường tự cải thiện. Thuốc corticoid giúp giảm viêm nhưng tác dụng phụ bao gồm tăng cân, thay đổi tâm trạng, đỏ bừng mặt và mất ngủ. Liệu pháp corticoid tiêm tĩnh mạch tăng tốc độ phục hồi thị lực. Điều trị corticoid cũng giảm nguy cơ phát triển bệnh đa xơ cứng.

Khi điều trị bằng corticoid thất bại và mất thị lực nghiêm trọng, một phương pháp điều trị khác gọi là liệu pháp trao đổi huyết tương giúp phục hồi thị lực.

Nếu bị viêm dây thần kinh mắt và có nhiều tổn thương não rõ ràng trên chụp MRI, người bệnh dùng thuốc beta interferon giúp trì hoãn và ngăn ngừa bệnh đa xơ cứng.

Hầu hết mọi người lấy lại thị lực bình thường trong vòng 12 tháng sau khi bị viêm thần kinh mắt.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 537

Ý Kiến bạn đọc