Thầy thuốc Văn nghệ

Viêm da thần kinh

 

Viêm da thần kinh bắt đầu với một mảng da ngứa, càng gãi càng ngứa hơn khiến vùng da này trở nên dày. Ta thường bị viêm da thần kinh trên cổ, cổ tay, cẳng tay, chân hay vùng hậu môn.

Viêm da thần kinh không nguy hiểm đến tính mạng và không lây nhiễm. Tuy nhiên, cơn ngứa dữ dội và hay tái phát đến mức làm gián đoạn giấc ngủ, ảnh hưởng chức năng tình dục và chất lượng cuộc sống.

Phá vỡ chu kỳ ngứa – gãi của viêm da thần kinh là một thách thức, và viêm da thần kinh thường là bệnh kéo dài suốt đời. Thành công của việc điều trị phụ thuộc vào việc ta cố gắng không chà xát hay gãi vào vùng da bị ảnh hưởng. Thuốc men chỉ giúp giảm ngứa chứ không trị hết bệnh.

Các dấu hiệu của viêm da thần kinh bao gồm một mảng da ngứa ngáy, có vảy, mảng da gồ ghề nổi lên có màu đỏ sẫm hơn phần còn lại.

Bệnh viêm da thần kinh thường xảy ra ở đầu, cổ, cổ tay, cẳng tay, mắt cá chân, âm hộ, bìu hay hậu môn. Ngứa ngáy dữ dội khiến ta gãi theo thói quen trong khi ngủ.

So-631--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Viem-da-than-kinh---Anh-1

Nguyên nhân của viêm da thần kinh không rõ ràng. Bệnh bắt đầu bằng một thứ gì đó gây kích ứng da như quần áo chật chội hay vết cắn của bọ chét gây ngứa ngáy. Càng chà xát hay gãi càng ngứa hơn. 

Trong một số trường hợp, viêm da thần kinh liên quan đến các tình trạng viêm da mãn tính như bệnh da khô, bệnh chàm hay bệnh vẩy nến. Căng thẳng và lo lắng cũng gây viêm da thần kinh.

Một số yếu tố ảnh hưởng đến nguy cơ mắc bệnh viêm da thần kinh bao gồm giới tính và tuổi. Phụ nữ có nhiều khả năng bị viêm da thần kinh hơn nam giới. Bệnh phổ biến nhất ở độ tuổi từ 30 đến 50.

Lo lắng và căng thẳng cũng gây viêm da thần kinh.

Việc ngứa gãi liên tục thường dẫn đến nhiễm trùng da và để lại sẹo vĩnh viễn hay thay đổi màu da. Ngứa ngáy thường ảnh hưởng đến giấc ngủ, chức năng tình dục và chất lượng cuộc sống.

Thầy thuốc chẩn đoán viêm da thần kinh bằng cách kiểm tra vùng da ảnh hưởng và hỏi xem người bệnh có bị ngứa và gãi không. Để loại trừ các nguyên nhân khác, thầy thuốc lấy một mẫu da nhỏ gọi là sinh thiết da để xét nghiệm dưới kính hiển vi.

Điều trị nhằm mục đích kiểm soát ngứa, ngăn ngừa gãi và giải quyết các nguyên nhân gây bệnh.

Thuốc bôi chống ngứa là liệu pháp đầu tiên. Nếu kem corticoid không hiệu quả, thầy thuốc kê toa corticoid mạnh hơn. Thuốc mỡ ức chế calcineurin có tên tacrolimus cũng hữu ích nếu bệnh xảy ra ở vùng âm hộ.

Trong trường hợp nặng, thầy thuốc cho tiêm corticoid trực tiếp vào vùng da ảnh hưởng giúp vết thương mau lành hơn.

Thuốc giảm ngứa như thuốc kháng histamin clorpheniramin giúp giảm ngứa ở nhiều người bị viêm da thần kinh. Do thuốc này gây buồn ngủ nên cũng giúp giảm ngứa gãi trong khi ngủ.

Vì lo lắng và căng thẳng cũng gây ra chứng viêm da thần kinh, dùng thuốc chống lo âu giúp ngăn ngừa ngứa gãi.

Đối với những cơn ngứa bất trị, thầy thuốc đề nghị dùng miếng dán lidocain 5% hay capsaicin 8% tại chỗ.

Liệu pháp ánh sáng như chiếu tia cực tím đôi khi cũng hữu ích.

Tâm lý trị liệu là biện pháp trò chuyện với chuyên gia tư vấn giúp kiểm soát cảm xúc và hành vi, ngăn ngừa ngứa và gãi.

Nếu tình trạng ngứa vẫn tiếp diễn mặc dù đã điều trị, thầy thuốc đề xuất một cách tiếp cận không theo truyền thống. Thầy thuốc cho tiêm độc tố Botox làm giảm ngứa và làm sạch các mảng da thô ráp.

Một loại thuốc uống mới gọi là N-acetylcystein ​​cũng giúp giảm ngứa và gãi cho những người bị viêm da thần kinh.

Bác sĩ ĐÀO TY TÁCH
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 631

Ý Kiến bạn đọc