Ngoài nước

Vì sao Putin được lòng người dân Nga?

 

Nhiều người Nga hiện nay so sánh Tổng thống Vladimir Vladimirovich Putin với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô Yuri Vladimirovich Andropov. Hai nhà lãnh đạo này đều xuất thân từ Ủy ban An ninh Quốc gia (KGB) và đều được nhân dân tin tưởng, tín nhiệm rất cao.

Tốt nghiệp học viện Andropov thuộc KGB

Nếu Andropov (1914-1984) là Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia KGB (1967-1982), Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Liên Xô (1982-1984) thì Putin là trung tá KGB, Thủ tướng Liên bang Nga (1999-2000, 2008-2012), Tổng thống Liên bang Nga (2000-2004, 2004-2008, 2012-2018, 2018-2024).

Ngày 7-10-1952, Putin chào đời trong một gia đình công nhân tại thành phố Leningrad, Liên Xô. Ông nội của Putin – ông Spiridon Ivanovich Putin (1879-1965), đã từng là một đầu bếp tại nơi nghỉ của gia đình Lenin và Stalin ở Gorki, gần Moscow. Sau đó, ông làm việc tại một khu nhà nghỉ thuộc Thành ủy Moscow.

Vladimir Spiridonovich Putin (1911-1999), cha ông là một người lính Hồng quân, ban đầu ông phục vụ trong hải quân vào những năm 1930, sau đó chuyển sang phục vụ trong bộ binh. Ngay khi Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại (1941-1945) chống lại chủ nghĩa phát xít Đức bùng nổ, ông được biên chế vào một tiểu đoàn máy bay chiến đấu. Sau đó ông đã chiến đấu ở vùng Neva trong đội hình trung đoàn bộ binh 330. Tháng 11-1941, ông bị thương nặng, nhiều mảnh bom đã cứa chân ông. Sau Chiến tranh Vệ quốc vĩ đại, là thương binh hạng 3, ông làm việc tại nhà máy đóng toa tàu hỏa nổi tiếng mang tên I.E. Egorov, nơi sản xuất toa tàu hỏa và tàu điện ngầm. Ông làm quản đốc của phân xưởng sản xuất và được các đồng nghiệp bầu làm Bí thư Chi bộ phân xưởng.

So-602--Anh-minh-hoa---Vi-sao-Putin-duoc-long-nguoi-dan-Nga---Anh-3
Tổng thống Nga Putin cầm chân dung của cha, ông Vladimir Spiridonovich Putin – một cựu binh Thế chiến II, trong cuộc tuần hành ở Moscow năm 2016. (Ảnh: TASS)

Maria Ivanovna Shelomova (1911-1998), mẹ ông suốt đời cần cù, khiêm tốn, điềm đạm và kiệm lời với những công việc đơn giản: bảo vệ, lao công, bán bánh mỳ, y tá trong vườn trẻ, dọn vệ sinh trong phòng thí nghiệm.

Trong một bài văn tiểu học, cậu học trò Putin viết: “Lý tưởng của em là làm điệp viên, cho dù tên gọi này chẳng gợi chút cảm tình nào với mọi người trên thế giới. Xuất phát từ lợi ích quốc gia, lợi ích của nhân dân, em cảm thấy những cống hiến của điệp viên là hết sức to lớn”. Năm 1975, Putin tốt nghiệp ngành Luật quốc tế tại Đại học Tổng hợp Quốc gia Leningrad. Từ đây ông bắt đầu bước vào con đường cống hiến và phục vụ cho Tổ quốc Xô viết.

Sau khi tốt nghiệp Đại học, Putin được tuyển vào Ủy ban An ninh Quốc gia (KGB). KGB là cơ quan mật vụ ở trong cũng như ngoài nước của Liên Xô phụ trách tình báo hải ngoại, phản gián, các hoạt động điều tra, kiểm soát biên giới cho Liên Xô, bảo vệ các lãnh tụ của Đảng Cộng sản Liên Xô và chính phủ Liên Xô, chống lại các hoạt động chống phá Liên Xô…

Putin đã trải qua khóa đào tạo điệp viên KGB tại Leningrad (năm 1976) và Moscow (năm 1979) tại Trường Cao cấp Dzerzhinsky thuộc KGB. Năm 1985, ông tốt nghiệp Học viện Andropov thuộc KGB. Ông sử dụng thành thạo tiếng Anh và tiếng Đức.

Công việc đầu tiên Putin được giao phó là ở phòng thư ký và sau đó là đơn vị phản gián của Văn phòng KGB Leningrad và Vùng Leningrad. Sau khi trải qua khóa đào tạo tại Moscow, ông được chuyển sang Phòng N. 1 (tình báo nước ngoài) của Văn phòng KGB Leningrad và Vùng Leningrad. Từ năm 1985-1990, KGB chuyển ông sang làm việc tại Dresden, Cộng hòa Dân chủ Đức. Trong thời gian này, ông nắm giữ nhiều vị trí như điệp viên cấp cao, trợ lý và trợ lý cấp cao cho trưởng bộ phận. Đến cuối năm 1989, ông được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà Hữu nghị Xô – Đức ở Dresden, Cộng hòa Dân chủ Đức.

Phục hưng vị thế thời Liên Xô 

Tổng thống Nga Boris Yeltsin là nhân vật chính khiến Liên Xô tan rã và là người cấm Đảng Cộng sản Liên Xô hoạt động sau sự kiện ngày 19-8-1991. Tuy nhiên, dưới thời Yeltsin (1991-1999), nước Nga ngày càng bị suy yếu và bị lệ thuộc và các nước phương Tây.

Trong bài phát biểu vào ngày 30-12-1999 với tiêu đề “Nước Nga buổi giao thời thiên niên kỷ”, Putin khi đó là Thủ tướng Liên bang Nga đã đánh giá rằng: “Trong thế kỷ sắp trôi qua này, nước Nga đã có 3/4 thời gian sống với những mục tiêu và lý tưởng cộng sản. Nếu có ai đó phủ nhận thành quả của chủ nghĩa Cộng sản thì quả là sai lầm nghiêm trọng… Nếu chúng ta không nhận thức chính xác về vị trí của người dân và xã hội thì chúng ta sẽ phải trả một giá rất đắt, lúc này sai lầm sẽ càng trầm trọng hơn”.

So-602--Anh-minh-hoa---Vi-sao-Putin-duoc-long-nguoi-dan-Nga---Anh-4
Tổng thống Nga Putin tại Lễ duyệt binh kỷ niệm 75 năm ngày Chiến thắng phát xít. (Ảnh: TASS)

Ngày 31-12-1999, Boris Yeltsin tuyên bố từ chức, giao quyền Tổng thống vào tay Thủ tướng Putin. Ngày 26-3-1999, nước Nga tổ chức bầu cử sớm với 11 ứng cử viên tham gia và Putin đã giành chiến thắng chung cuộc với tỷ lệ 52,92% ủng hộ.

Sự kiện Liên Xô tan rã tác động lớn đến Putin. Sau khi đọc thông điệp Liên bang năm 2000, trả lời phóng viên hỏi “Vì sao Ngài rời bỏ Đảng Cộng sản Liên Xô?”, ông khẳng định: “Không, tôi không rời bỏ Đảng Cộng sản, chỉ có đảng tự giải thể, bằng chứng là thẻ đảng của tôi còn trong ngăn kéo”. Điều này ngầm ám chỉ việc Yeltsin cấm Đảng Cộng sản Liên Xô hoạt động sau sự kiện ngày 19-8-1991. Ông cũng tâm sự rằng vẫn giữ gìn thẻ đảng viên một cách trang trọng.

Boris Yeltsin đã xóa bỏ Quốc ca Liên Xô và thay vào đó là một đoạn nhạc không lời của nhạc sĩ cổ điển Nga M. Glinca (1804-1857) làm Quốc ca. Rất nhiều cựu chiến binh, các bậc có công trong công cuộc dựng nước và giữ nước thời Xô viết, và ngay cả giới nhạc sĩ, trí thức đều không đồng ý. Thể theo ý nguyện của nhân dân Nga, Tổng thống Putin đã gửi đề xuất lên Duma Quốc gia nhằm viết lại bài Quốc ca mới cho nước Nga, và được Hạ viện thông qua. Bài Quốc ca của nước Nga hiện nay do đó có phần nhạc là nhạc của Quốc ca Liên Xô cũ, còn phần lời thì cũng do chính Mikhalkov, một trong hai tác giả của lời Quốc ca cũ viết lại cho phù hợp với giai đoạn lịch sử hiện tại. Thượng viện sau đó đã phê chuẩn bài Quốc ca. Ngày 30-12-2000, bài Quốc ca mới được vang lên đầu tiên tại Điện Kremli. Ngay sau khi nghe công bố Sắc lệnh của Tổng thống và bài Quốc ca vang lên trong giây phút giao thừa, rất nhiều người trên mọi miền đất nước rộng lớn này đã tới tấp gửi điện, thư lên Quốc hội và Tổng thống nhiệt liệt ủng hộ, biểu thị sự hài lòng và niềm phấn chấn của mình.

Tháng 7-2001, trong buổi họp báo tại Moscow, các nhà báo của tờ Đoàn Thanh niên Cộng sản (Komsomol) và báo Chân lý đã đề cập tới vấn đề sự đổ vỡ của Nhà nước Liên Xô, có nhà báo đã hỏi: “Ngài đánh giá thế nào về sự đổ vỡ của Liên Xô?”. Và Putin đã khẳng định: “Ai không tiếc cho sự đổ vỡ của Liên Xô, người đó không có lương tâm…”.

Khi đánh giá tổng kết về sự giải thể của Liên Xô, Putin đã khẳng định rất rõ ràng vào tháng 2-2004 rằng: “Liên Xô tan rã là bi kịch lớn của toàn dân tộc”. Ông đã nhìn nhận vấn đề này hết sức cụ thể như sau: “Trước tiên cần phải thừa nhận việc Liên Xô tan rã là thảm họa lớn nhất trong thế kỷ XX, nó là bi kịch của tất cả những người dân Nga. Công trình vĩ đại được xây bằng máu trong bao năm phút chốc sụp đổ, lòng tin của nhiều người không còn như xưa nữa, rất nhiều cơ quan xí nghiệp cũng giải thể hoặc sẽ được cải cách. Hiện sự toàn vẹn lãnh thổ luôn phải chịu những nguy cơ từ chủ nghĩa khủng bố. Hơn thế nữa, các tập đoàn kinh tế chỉ biết lo cái lợi cho mình, không biết tới cái lợi cho toàn cục, đẩy nhiều người tới cảnh nghèo khó. Cần phải biết rằng, tất cả những thứ đó đều được sinh ra từ bi kịch trượt dốc về kinh tế, khủng hoảng tài chính”.

Cũng tháng 2-2004, khi nước Nga tổ chức cuộc diễn tập chiến lược với sự tham gia của nhiều quân binh chủng, trên vị trí Tổng chỉ huy cuộc diễn tập, Putin đã có bài phát biểu quan trọng, trong đó có đoạn: “Trong thời kỳ Liên Xô, sự tồn tại của Liên Xô cùng với sức mạnh hạt nhân của mình chính là một nhân tố để ổn định sức mạnh trên
toàn thế giới”.

Ngày 14-3-2004, Putin tiếp tục đắc cử nhiệm kỳ Tổng thống thứ 2 với tỷ lệ ủng hộ áp đảo, lên tới 71,31%. Do thời hạn của nhiệm kỳ tổng thống Nga bị giới hạn, Putin đã không tranh cử tổng thống nhiệm kỳ 3. Từ ngày 8-5-2008 đến 7-5-2012, ông giữ chức Thủ tướng Nga trong nhiệm kỳ của Tổng thống Dmitry Medvedev. Cũng trong khoảng thời gian này, ông được bầu làm Chủ tịch đảng Nước Nga thống nhất. Ngày 24-9-2011, Tổng thống Dmitry Medvedev đã đề nghị Quốc hội đưa Putin quay lại ghế tổng thống nhiệm kỳ thứ 3. Ngày 4-3-2012, ông đắc cử Tổng thống Nga với tỷ lệ 63,6%.

Tại Đại hội Đảng Cộng sản Nga tháng 2-2013, Putin đã gửi thư chúc mừng. Trong thư, ông bày tỏ niềm tin tưởng rằng, Đảng Cộng sản Liên bang Nga sẽ ngày càng phát triển đóng góp quan trọng vào sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước. Không dừng lại ở đó, ông còn đã ra sắc lệnh lấy ngày kỷ niệm Cách mạng Tháng Mười Nga 7-11-1917 làm ngày Đoàn kết Dân tộc hàng năm.

Ngày 25-1-2016, phát biểu tại diễn đàn liên khu vực do đảng Mặt trận Nhân dân toàn Nga cầm quyền tổ chức, Putin cho biết: “Như các bạn biết, như hàng triệu công dân Liên Xô khác, cùng với hơn 20 triệu người, tôi cũng là đảng viên Đảng Cộng sản Liên Xô. Không chỉ là đảng viên, tôi còn có quãng thời gian 20 năm làm việc cho Cơ quan An ninh Liên Xô (KGB) mà tiền thân của nó là Ủy ban đặc biệt toàn Nga (Cheka), được xem là đội vũ trang của đảng”.

“Tôi rất thích và cho đến nay vẫn thích tư tưởng cộng sản, tư tưởng xã hội chủ nghĩa. Đó là những lý tưởng tốt đẹp” – Putin bày tỏ.

Một câu hỏi là vì sao Putin luôn chiến thắng? Đó là vì ông là nhà chính trị luôn kiên trì việc xây dựng nước Nga hùng cường như thời Liên Xô. Ngày 2-3-2018, tại Kaliningrad, khi được hỏi nếu có cơ hội, ông muốn thay đổi điều gì trong lịch sử Nga, Putin trả lời sẽ tìm cách ngăn Liên Xô tan rã. Trả lời câu hỏi: “Ngài có ước mơ nào chưa thực hiện được hay không?”, Putin trả lời: “Không. Mơ ước, cũng như mục đích của tôi luôn rõ ràng.

Đó là làm sao đất nước ta hùng mạnh, vững vàng tiến lên phía trước”. Ngay sau đó, Putin đã giành được 76% số phiếu trong cuộc bầu cử Tổng thống Liên bang Nga diễn ra vào ngày 18-3-2018 và tiếp tục lãnh đạo nước Nga trong 6 năm (2018-2024).

Huế, ngày 23-6-2020

Nguyễn Văn Toàn
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 602

Ý Kiến bạn đọc