Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Về đội ngũ Luật sư Toàn Thua

Mới đây, bình luận trên internet về mức án của bị cáo Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (blogger Mẹ Nấm) vượt khung, lên tới 10 năm tù, dư luận đã đặt vấn đề về vai trò của luật sư trong phiên xử này. Đặc biệt, stt “Hợp tác xã Luật sư Toàn Thua” trên mạng xã hội facebook đã được dư luận chú ý với số lượng người quan tâm lên đến nhiều ngàn cũng như hàng trăm các trang mạng chia sẻ. Vấn đề là các luật sư đã làm gì trong những vụ án như thế này?

Luật sư bỏ mặc thân chủ

Vai trò của luật sư (LS) ở mọi vụ án là gì? Dĩ nhiên về nguyên tắc là giúp Hội đồng xét xử (HĐXX) làm rõ sự thật vụ án, tuy nhiên với trách nhiệm bảo vệ quyền lợi cho thân chủ, đối tượng mà LS cần thuyết phục chính là các vị trong HĐXX, LS cần phải biết viện dẫn những quy định của pháp luật hiện hành; cần phải biết đưa ra những luận cứ có lý, có tình để thuyết phục HĐXX đi theo hướng có lợi nhất cho thân chủ. Nhưng các LS trong các vụ án liên quan đến các bị cáo chống nhà nước nhiều dạng đã làm gì? Họ không quan tâm đến các bị cáo, người mà họ phải bảo vệ, người mà nhờ họ, các LS mới có mặt tại tòa án. Họ lợi dụng ngay phiên tòa làm diễn đàn để công kích Nhà nước qua công kích hệ thống pháp luật. Thay vì viện dẫn các quy định pháp luật, họ công kích chính các quy định pháp luật, công kích HĐXX. Nhà báo Đức Hiển (PLO), bình luận: “nhiều LS nổi tiếng rất nhanh bằng những tuyên ngôn nhưng thân chủ của họ tăng án, thậm chí thân chủ bị LS đẩy lên thành người hùng, thân chủ thành cái cớ cho LS công kích cơ quan tố tụng. Như vậy không những LS đã không bảo vệ được công lý còn giết luôn thân chủ và ám sát sự nghiệp bản thân. Thân chủ muốn LS cứu họ chứ không phải là chất xúc tác hay vật hy sinh cho những lập ngôn của LS”.

Anh-minh-hoa---Ve-doi-ngu-Luat-su-Toan-Thua

Và thật sự vai trò của các LS trong các vụ xử các bị cáo có tội danh liên quan đến chống Nhà nước là như vậy. Trong stt Hợp tác xã Luật sư Toàn Thua của nick Mai Dương trào phúng: “Nghiệp vụ chủ yếu của các xã viên lẫn Chủ nhiệm HTX Luật sư Toàn Thua này có thể mô tả đơn giản trong mấy bước sau:

1. Ngồi facebook lùng điểm nóng, hoặc bắt tay với các ngụy dân chủ tìm điểm nóng. Điểm nóng ở đây được định nghĩa là cưỡng chế đất đai, công dân đánh người thi hành công vụ, bọn nghèo ăn cắp vặt của bọn giàu, hoặc các ngụy dân chủ số đen bị sập cầu chì…

2. Sau khi phát hiện thấy điểm nóng, các LS ngay lập tức than khóc và tuyên bố trên facebook dưới mấy nội dung.

(Một là) khẳng định thằng nghèo hay thằng dân bị oan, và nếu bọn ngụy dân chủ gọi cưỡng chế là “cướp đất” thì các LS gọi là “vi phạm nghiêm trọng pháp luật”. Rồi chia sẻ, rồi kêu gọi hiệp thông các thứ.

(Hai là), gợi ý nhu cầu LS, và vận áo sơ mi đeo cà vạt, tóc tai vuốt keo bóng láng, xách ca-táp (trong ca-táp chỉ có quần đùi) tìm đến tận nơi chia sẻ, rồi tung hình lên facebook.

(Ba là), tuyên bố sẽ bào chữa miễn phí. Cư dân mạng định nghĩa miễn phí ở đây là kiểu miễn nơi này lấy tiền nơi khác.

3. Đến ngày tranh tụng, sẽ tường thuật chi tiết trên facebook về sự cản trở của “tòa án ác ôn”, bằng mọi giá cù nhầy đòi trả hồ sơ điều tra lại, hứng chí nhảy mẹ lên bàn chỉ vầu mặt chủ tọa chửi bới quân ác ôn rồi lịch sử và nhân dân sẽ nhớ ngày hôm nay, đại loại thế rồi bỏ cmn về. Facebook lúc đó đương nhiên lai-chim.

4. Thân chủ án kịch khung, kệ mẹ. Về nhà vào fb lên án chế độ, nức nở, thề thốt. Ăn ngàn lai, nhận tiền từ các tài khoản bí ẩn

5. Lại hóng tìm điểm nóng, ai chửi cũng kệ vì bản thân đang âm thầm thực hiện sứ mạng cao cả là chửi hệ thống pháp luật, chửi Nhà nước”.

Nhưng đó chỉ mới là những lời bình luận của cư dân mạng, thực tế đã có một số luật sư đang đóng vai trò của các ngụy dân chủ, lợi dụng diễn đàn tòa án trong vai trò người bào chữa, hoặc trên internet để tuyên truyền chống Nhà nước ở nhiều mặt khác nhau. Họ là ai và từ đâu ra?

Những luật sư ngụy dân chủ

Đã có một LS, chuyên môn kích động dân ở các vùng bị thu hồi đất để xây dựng các công trình kinh tế – xã hội chống chủ trương Nhà nước, khi bị kiện về hành vi chiếm đoạt tài sản, bị cơ quan bảo vệ pháp luật triệu tập, đã lên mạng kêu gọi hàng trăm “biểu tình viên chuyên nghiệp” cùng các ngụy dân chủ đến tập hợp quanh mình nhằm cản trở việc triệu tập của cơ quan chức năng. Cũng may cho LS này, vụ việc sau đó đã được LS và bên đâm đơn kiện giải quyết ổn thỏa. Chính LS này cũng luôn đi đầu trong việc gây dựng các hoạt động chống chủ trương chính sách Nhà nước như khích động khiếu kiện của các xứ đạo Hà Tĩnh, Nghệ An với Formosa, chống thuế BVMT qua giá xăng, chống việc di dời cây xanh để mở đường, vận động các LS gây sức ép nhằm tạo ra đặc quyền cho giới LS bỏ qua nghĩa vụ công dân bảo vệ trật tự an toàn xã hội… Và mới đây nhất, LS này đại diện cho một số người dân Đồng Tâm, bất chấp luật pháp công khai yêu cầu Chính phủ công khai các tài liệu bí mật quân sự… Vụ các nhóm dân khiếu kiện Đồng Hỷ – Thái Nguyên, dân khiếu kiện ở Nam Định… đều đã tố cáo LS này nhận hàng trăm triệu mỗi vụ nhưng không bảo vệ được lợi ích gì cho họ ngoài việc đẩy họ ký tá các đơn thư khiếu kiện tràng giang, đẩy họ đến “biểu tình” trước các trụ sở trung ương… vừa không giải quyết được vụ kiện của mình, vừa mất tiền oan, vừa trở thành công cụ cho LS này thổi lềnh phềnh trên báo chí hải ngoại để làm màu.

Dư luận cũng không ngạc nhiên, từ nhiều năm nay, tất cả các vụ xử những bị cáo có các hành vi chống Nhà nước cũng chỉ có một nhóm không quá 10 LS đứng ra làm người bào chữa, và tất cả các LS này không hề bào chữa cho các bị cáo mà đều sử dụng diễn đàn tòa án để công kích hệ thống các quy định pháp luật Việt Nam. Đó gồm các LS Trần Vũ Hải, Lê Luân, Võ An Đôn, Hà Huy Sơn, Trần Thu Nam, Trần Đình Triển… Họ cắt xén, hoặc trích dẫn không đầy đủ các quy định pháp luật của một số nước phương Tây để bào chữa cho các bị cáo và phủ định các quy định pháp luật của Việt Nam. Có thể ví dụ, họ nói đến quyền tự do ngôn luận, ý của họ là tự do vu cáo, mà giả vờ quên một vế khác là quyền của người này không được làm ảnh hưởng đến quyền của người khác. Chính các LS đã bóc mẽ một LS trong nhóm này như một stt trong fb đã viết: “Đám ngụy dân chủ chửi rủa LS Trần Thu Nam vì tiền, bóc mẽ chuyện anh này chuyên “vặt thịt” các “tù nhân lương tâm” nhưng miệng thì luôn luôn “bào chữa miễn phí”, nhưng không hoàn thành nghĩa vụ bảo vệ thân chủ của mình, thậm chí khi ra tòa không có lấy dòng bút lục về vụ án, đọc sai tên thân chủ, nói chi đến lập luận gỡ tội cho các “tù nhân lương tâm”. Hóa ra, sự thật là các LS nhân quyền này luôn luôn tuyên truyền án chính trị là “án bỏ túi” nên việc bào chữa chỉ là màu mè; họ nhận những vụ án này “vì công lý” chứ không vì tiền nhưng sự thực nhận rất nhiều tiền từ những kênh không thể công khai (thực chất là tiền từ các cá nhân tổ chức phản động lưu vong tài trợ cho thân nhân thuê LS hoặc gửi trực tiếp đến LS) miễn là tại tòa họ có những lời lẽ “lên án chế độ” là OK”.

Không chỉ vậy, trên internet, hàng loạt LS công khai bịa đặt vu cáo. LS Lê Công Định nói rằng Quốc hội nước ta đã “hoãn” thi hành Bộ luật Hình sự để “cứu” Formosa, vì Bộ luật Hình sự mới có quy định trách nhiệm hình sự cho pháp nhân. LS Võ An Đôn lan truyền tin cố giáo Lam, tác giả bài thơ dở hơi: Đất nước này ngộ lắm… bị bắt, LS Trần Vũ Hải bịa đặt việc Chủ tịch UBND HN thường xuyên điện thoại trao đổi với ông ta và hẹn cùng ông ta về Đồng Tâm gặp dân trong lúc căng thẳng… Và nhiều bịa đặt, vu khống về các sự kiện kinh tế – xã hội của đất nước. Cũng không ít LS đã cầm đầu, tham gia các tổ chức phản động, chống Nhà nước và đã bị truy tố trước pháp luật như Cù Huy Hà Vũ, Nguyễn Văn Đài, Lê Công Nhân, Lê Công Định…

Thật ra, họ chỉ có một nhóm nhỏ, nhưng quan trọng hơn cả, họ đã có những hành động lôi kéo, tổ chức nhiều LS khác để có những hành vi phản ứng đông người, gây nguy hiểm cho xã hội. Với vai trò là những LS đi trước, có những văn phòng LS hoặc các công ty luật, là nơi các sinh viên đến thực tập hoặc thử việc, họ dễ gây ra những hậu quả xấu đối với lực lượng các LS, các luật gia trẻ. Vì vậy, đã đến lúc, các cơ quan chức năng cần có những chế tài nhất định với những LS ngụy dân chủ này.

Vai trò bộ tư pháp và liên đoàn luật sư

Bộ Tư pháp với vai trò là cơ quan quản lý Nhà nước với Liên đoàn Luật sư Việt Nam và hoạt động LS trong cả nước cho đến nay chưa hề có bất kỳ khuyến nghị nào về hiện tượng một nhóm LS đang có những hoạt động chống các chủ trương chính sách của Nhà nước. Liên đoàn Luật sư Việt Nam với điều lệ ghi rõ: Là tổ chức xã hội nghề nghiệp dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam cũng chưa có hoạt động ngăn chặn cụ thể nào, chưa kể còn nhiều lần có thái độ ủng hộ một số hoạt động không thích hợp của nhóm này. Đã đến lúc các tổ chức này cần phải có ý kiến. Cần khẩn cấp thu hồi thẻ hành nghề của một số LS có hành vi tổ chức chống đối các chủ trương chính sách Nhà nước, kích động phản ứng tập thể tại các điểm nóng mâu thuẫn lợi ích, quan hệ, nhận tài trợ của các tổ chức thù địch với Nhà nước Việt Nam.

Giáo Luật
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 457

Ý Kiến bạn đọc