Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Vang vọng lời thề đêm 30 Tết: “Độc lập hay là chết!”

75 Năm Hội Thề Thanh Niên Cách Mạng Rừng Rong

 

Giáp ranh huyện Củ Chi của TP.HCM, xã anh hùng An Tịnh (huyện Trảng Bàng, Tây Ninh) có vị trí chiến lược quan trọng nằm dọc Quốc lộ 1A (đường Xuyên Á), trong hệ thống giao thông huyết mạch: cách trung tâm TP.HCM 43,5 km; cách sân bay Tân Sơn Nhất 37 km; cách cảng Sài Gòn 45 km; cách biên giới Campuchia (qua cửa khẩu Mộc Bài) chỉ 28 km và cách thị xã Tây Ninh 50 km… Chính vì vậy, An Tịnh trong suốt cả hai cuộc kháng chiến đều là trọng điểm bình định của địch, là chiến tuyến cực kỳ quan trọng của quân dân ta và luôn liên quan mật thiết đến Sài Gòn – TP.HCM.

Xuan2021--Vang-vong-loi-the-dem-30-Tet-Doc-lap-hay-la-chet---Anh-3
Tấm bia đơn sơ ghi tên 27 chiến sĩ tham gia Hội thề Rừng Rong.

Cùng với cả miền Nam, ngày 25-8-1945, người dân An Tịnh, Trảng Bàng đứng lên cướp chính quyền, giương cao cờ đỏ sao vàng. Niềm vui độc lập chẳng được bao lâu, quân Pháp quay trở lại cướp nước ta một lần nữa. Chỉ với giáo mác, mã tấu, tầm vông… chiến lũy Suối Sâu nhanh chóng tan vỡ. Các chiến sĩ rút về căn cứ Bàu Mây, Rừng Rong (An Tịnh) thành lập Đội tự vệ chiến đấu huyện Trảng Bàng gồm 27 nam nữ chiến sĩ. Họ là những thanh niên còn rất trẻ nhưng đều nguyện lòng thà chết chứ không làm nô lệ! Đêm 1-2-1946, tức 30 Tết Ất Dậu, Đội tự vệ tổ chức hội ăn thề tại Rừng Rong. Là một trong 27 chiến sĩ tham gia hội thề, Trung tướng Nguyễn Thới Bưng, nguyên Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, kể: “Chúng tôi đều ở độ tuổi 20, xuất sắc trong chiến đấu, quần áo chỉnh tề, chỉ với một vài khẩu súng trên vai… đứng nghiêm trang dưới ánh đuốc bập bùng trong đêm. Sau khi đồng chí chỉ huy đội Trần Văn Chói đọc lời thề chiến đấu đến giọt máu cuối cùng để bảo vệ nền độc lập của đất nước, cả 27 nam nữ chiến sĩ chúng tôi đều hô vang: Độc lập hay là chết!”.

Xuan2021--Vang-vong-loi-the-dem-30-Tet-Doc-lap-hay-la-chet---Anh-4
Tượng đài Hội thề Rừng Rong.

Chỉ trong năm 1946, đã có hơn nửa trong số 27 chiến sĩ Hội thề Rừng Rong hi sinh! Sau đại thắng 30-4-1975, 27 chiến sĩ từng tham gia Hội thề chỉ còn lại 6 người: Trung tướng Nguyễn Thới Bưng, cố Trung tướng Bùi Thanh Vân (nguyên Tư lệnh Quân khu 7), Nguyễn Thanh Tùng, Tô Văn Ri, Lâm Quang Vinh, Nguyễn Văn Hung, đều là những cán bộ của Đảng và Nhà nước. Những chiến sĩ đã anh dũng hi sinh như Trần Văn Chói, Hồ Văn Sanh (Huyện đội phó huyện Trảng Bàng), Trần Thị Đường, Trần Thị Đẹp… đã hóa thân vào lịch sử, thành những tấm gương kiên trung cách mạng để thế hệ sau noi theo.

Với sự nỗ lực vận động của Tướng Nguyễn Thới Bưng, ngày nay Khu di tích tưởng niệm Hội thề Rừng Rong đã được xây dựng tại Rừng Rong thuộc xã An Tịnh, huyện Trảng Bàng, tỉnh Tây Ninh để tôn vinh khát vọng độc lập tự do thể hiện qua lời thề thiêng liêng của lớp thanh niên cách mạng ngày ấy: “Độc lập hay là chết! Chết tự do hơn sống nô lệ! Ai phản bội sẽ chịu xử tử!”. Hội thề là tư tưởng xuyên suốt cho các thế hệ vững tin vào thắng lợi cuối cùng của cách mạng. Khởi từ tinh thần bất khuất của Hội thề Rừng Rong, biết bao chiến sĩ đã ra đi chiến đấu quên mình cho Tây Ninh, Sài Gòn – TP.HCM và cho Tổ quốc!

Khu di tích Rừng Rong giản dị như những người chiến sĩ anh hùng, quả cảm: chiếc cổng tam quan mộc mạc với mái ngói, quét vôi, tượng đài ở giữa sân chính của Khu di tích tạc ba chiến sĩ 2 nam 1 nữ nói lên tinh thần khát khao độc lập của cả một lớp thanh niên kháng chiến chống ngoại xâm. Nhà bia tưởng niệm tuy xây dựng chưa đủ lớn và không có kiến trúc đặc sắc cách điệu nhưng cũng phần nào gợi nhớ một hội thề có một không hai trong lịch sử cách mạng nước ta.

 Bài & ảnh: HỒ THI CA
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số Xuân 2021

Ý Kiến bạn đọc