Kính văn nghệ

Văn hóa tâm linh

Theo nhận xét của ông bạn, tâm linh là gì?

- Tâm linh là khái niệm chỉ những hiện tượng liên quan đến thế giới linh hồn của con người sau khi chết, gắn liền với những biểu hiện huyền bí, dị thường, đậm màu sắc của… Nhưng thôi, đó là ý kiến của tôi, vì còn có nhiều ý kiến khác không phải vậy… 

- Thế người ta đi chùa, hay nhà thờ, đền, miếu… lễ lạy, hay xin lộc, cái đó gọi là gì?

- Đó là chuyện tín ngưỡng, là họ tin vào một điều may mắn nào đó của những người có quyền phép mà mắt thường không nhìn thấy, là nhu cầu chính đáng của một bộ phận người dân trong xã hội. Nhưng đến những nơi này để xin lộc thì… còn tham sân si quá, lại còn tranh cướp lộc là chuyện càng sai, không đúng, hành vi này rất phản cảm, gây bức xúc cho dư luận, như cảnh tranh cướp lộc, phát lộc tại một số lễ hội lớn đã xảy ra lâu nay. Mà theo chỗ tôi biết, trong Phật giáo, người mới bắt đầu tu học mới cầu nguyện. Còn người đã tu học chuyên sâu thì phát nguyện, chứ không cầu riêng cho bản thân và gia đình. Phát nguyện là mở tâm ra hướng về tha nhân, mà rộng hơn nữa là hướng về tất cả chúng sinh, tất cả muôn loài. Trong đạo Phật không có khái niệm xin lộc, phát lộc, mà cái này là văn hóa dân gian có nguồn gốc phát xuất từ Trung Quốc, ảnh hưởng đến Phật giáo qua tiếp biến văn hóa.

- Tôi nhớ sau ngày giải phóng thống nhất đất nước, chính quyền nghiêm cấm việc coi bói, lên đồng, cầu hồn người chết… Vậy sao bây giờ lại đẻ ra những khu du lịch tâm linh, rồi văn hóa tâm linh, văn hóa tín ngưỡng là sao? Nếu định nghĩa “tâm linh là khái niệm chỉ những hiện tượng liên quan đến thế giới linh hồn của con người sau khi chết, gắn liền với những biểu hiện huyền bí, dị thường và đậm màu sắc của thế giới thứ 3”, vậy những khu du lịch tâm linh đang hoạt động hiện nay có nghĩa là thế nào? Đến đây để cầu cúng, kêu gọi linh hồn người chết à?

- Đề tài này bàn cãi chắc hết năm chưa xong, nhưng tôi theo dõi ngành du lịch lâu nay, thấy các lãnh đạo ngành này phán thế này: Du lịch tâm linh có những quan niệm khác nhau và đến nay vẫn chưa có một khái niệm chung nhất. Tuy nhiên, xét về nội dung và tính chất hoạt động, du lịch tâm linh thực chất là loại hình du lịch văn hóa, lấy yếu tố văn hóa tâm linh vừa làm cơ sở vừa làm mục tiêu nhằm thỏa mãn nhu cầu tâm linh của con người trong đời sống tinh thần. Theo cách nhìn nhận đó, du lịch tâm linh khai thác những yếu tố văn hóa tâm linh trong quá trình diễn ra các hoạt động du lịch, dựa vào những giá trị văn hóa vật thể và phi vật thể gắn với lịch sử hình thành nhận thức của con người về thế giới, những giá trị về đức tin, tôn giáo, tín ngưỡng và những giá trị tinh thần đặc biệt khác. Theo đó, du lịch tâm linh mang lại những cảm xúc và trải nghiệm thiêng liêng về tinh thần của con người trong khi đi du lịch.

- Khách du lịch tâm linh ở Việt Nam thường hội tụ về các điểm du lịch tâm linh như: đền, chùa, đình, đài, lăng tẩm, tòa thánh, khu thờ tự, tưởng niệm và những vùng đất linh thiêng gắn với phong cảnh đặc sắc gắn kết với văn hóa truyền thống, lối sống địa phương để chiêm bái, cầu những điều lòng mình muốn, vậy thì cũng là hình thức kêu gọi, xin xỏ người chết chứ gì?

- Tổ chức Kỷ lục Việt Nam đã công bố top 10 điểm du lịch tâm linh, gồm có: Chùa Một Cột; Chùa Hương; Yên tử; Bái Đính; Chùa Thiên Mụ; Trúc Lâm thiền viện Đà Lạt; tượng Chúa Jesus Vũng Tàu; Chùa Bà Đen Tây Ninh; Tòa thánh Cao Đài; Miếu Bà Chúa Xứ Châu Đốc; và Nhà nước cũng đã có định hướng phát triển du lịch tâm linh ở Việt Nam, ông bạn đừng có nói càn nữa nhé, cái gì mà xin xỏ người chết? Theo thống kê, chùa Một Cột là điểm hút khách du lịch nhất trong 10 điểm kể trên đó nhé. Và trong tham luận của mình, Tổng cục trưởng Nguyễn Văn Tuấn tại Hội Nghị Quốc tế về du lịch tâm linh vì sự phát triển bền vững (Ninh Bình, 21-22/11/2013) đã kết luận thế này: – Đảng và Nhà nước không ngừng quan tâm chăm lo tới đời sống tinh thần cho nhân dân thông qua các chính sách tạo điều kiện cho du lịch tâm linh phát triển theo đúng hướng mang lại những giá trị tinh thần thiết thực, góp phần vào phát triển kinh tế – xã hội và phát triển kinh tế du lịch nói riêng. Trong thời gian tới, theo quan điểm chiến lược phát triển du lịch Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030, Việt Nam cần triển khai đồng bộ các giải pháp thúc đẩy phát triển du lịch tâm linh phù hợp với xu hướng chung và vì sự phát triển bền vững…

- Vậy, tôi hiểu tâm linh như trên là sai à?

- ?!?

Cả Cự
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 467

Ý Kiến bạn đọc