Kính văn nghệ

Văn hóa áo dài

Nhân sự kiện Lễ Hội áo dài, Thành phố đã khuyến khích cánh phụ nữ mặc áo dài hết tháng 3, chị Bảy thấy sao?

- Quá được chứ sao! Lâu nay, hình ảnh phụ nữ Việt Nam mặc áo dài rất đẹp và được du khách nước ngoài yêu thích nên ai cũng kỳ vọng lời kêu gọi này sẽ trở thành hoạt động thường niên, sau này cứ đến tháng 3 hằng năm không riêng phụ nữ thành phố, mà phụ nữ cả nước cũng sẽ hưởng ứng cùng mặc áo dài. Trang phục truyền thống của một quốc gia là một trong nhiều điều mà du khách muốn tìm hiểu và khám phá.

- Nhưng cánh phụ nữ của chị ít thấy mặc áo dài truyền thống, thấy đa số là áo dài đã cách tân?

- Cách tân thì đã sao? Đâu phải đến thời kỳ này áo dài mới được cách tân, mà nó đã được cách tân từ lâu. Anh Trương không nhớ hả, vào những năm 1930, áo dài tân thời ra đời đã phá vỡ mọi chuẩn mực thời trang trong xã hội. Từ một chiếc áo dài lùng thùng, cải tiến thành áo dài cách tân, chỉ còn hai thân, mặc kèm với quần thay cho mặc váy. Rồi đến thập niên 1960-1970, dưới trào lưu của văn hóa hippi Mỹ, áo dài một lần nữa được cách tân với vạt ngắn hơn, phóng khoáng, thoải mái hơn. Và có thể nói, áo dài hiện nay mà người ta đang gọi là áo dài cách tân, thực chất là sự trở lại của thời trang áo dài thập niên 1970, rất thịnh ở Sài Gòn thời điểm đó. Tôi thấy áo dài cách tân thoải mái, tiện lợi cũng là cách giải phóng người phụ nữ, khiến họ cảm thấy năng động hơn vì có thể mặc áo dài đi làm mà vẫn giữ được sự nữ tính cần thiết. Theo tôi, chúng ta đừng quá khó khăn, cứ cách tân đi rồi sự cách tân ấy sẽ được sàng lọc bởi thời gian và người tiêu dùng.

- Tôi thì nghĩ vầy nè, cần phải có sự rạch ròi khi gọi một trang phục là áo dài. Vì nếu khi bạn xác định với mọi người, rằng, tôi đang mặc áo dài, thì phải là một cái áo dài thật sự, phải có được sự thanh lịch chứ không thể vạt trước là áo dài, vạt sau là… váy rồi gọi trang phục đó là áo dài cách tân được. Người phụ nữ khi mặc áo dài truyền thống thì phải biết, mình đang mang một sứ mạng thiêng liêng trên người, là đang quảng bá văn hóa của đất nước mình, tôi ủng hộ sự cách tân nhưng không cổ vũ cho sự cách tân tùy tiện.

- Thế nào là một bộ áo dài truyền thống? Áo dài tứ thân, áo của thập niên 1930 hay 1940 hoặc 1960?”. Theo tôi, muốn làm mới trước tiên cần hiểu rõ và chuẩn xác về cái cũ.

- Tôi thì cho rằng, truyền thống nhưng không rườm rà, cách tân nhưng đừng tùy tiện. Vậy thì ai có thể định hướng người tiêu dùng theo một số chuẩn mực nhất định?

- Áo dài Việt hay lắm, vì khi hình dáng chiếc áo cũng hệt như dáng hình chữ S của bản đồ nước Việt. vì vậy, để giữ được vẻ đẹp này trong mắt bạn bè bốn phương, người phụ nữ Việt Nam phải mặc áo dài sao cho mượt mà, đẹp mắt mà vẫn thoải mái, tiện dụng. Vạt áo có thể ngắn hơn, tay áo có thể may tay lỡ, nút áo dài có thể thay bằng dây kéo. Vậy là giữa quốc phục của chúng ta – là áo dài đã có sự kết hợp với âu phục – dây kéo để tạo nên một trang phục thoải mái hơn.

- Đã gọi là áo dài, thì đương nhiên chiếc áo phải có một độ dài nhất định. Tôi nghĩ áo dài đẹp nhất là khi độ dài ít nhất phải chạm gối, để khi người mặc di chuyển, tà áo bay sẽ làm điểm nhấn của trang phục. kế đến còn phải chú ý đến chất liệu, nếu như may áo dài bằng voan hay các loại vải quá mỏng, tôi e rằng không ổn lắm. Áo dài chỉ đẹp trong một sự hấp dẫn kín đáo mà thôi. Vì thế, vải may áo nên chọn những loại có độ bay, rũ và mát nhất định để tạo sự mềm mại. Nhìn cảnh thiếu nữ mặc áo dài mà xăn tay áo, xăn tà tận bụng, cởi phanh hàng nút cho… đỡ nực, trông rất thiếu thẩm mỹ. Tôi kể chị Bảy nghe chuyện này, có một nhóm nữ tử tù Côn Đảo đem tặng cho bảo tàng ba chiếc áo dài còn nguyên vẹn khiến mọi người ngạc nhiên, vì sao vậy? Vì khi bị cai ngục kêu lên thẩm vấn, họ đã mặc chiếc áo dài để đối diện với quân thù và điều kỳ diệu xảy ra, cai tù đã không dám động đến họ. Áo dài lúc đó không còn là một tấm lụa mong manh, mảnh dẻ nữa mà đã thật sự trở thành một tấm áo giáp, mang đến cho họ sức mạnh, bảo vệ nhân phẩm, phẩm chất cao quý của người phụ nữ Việt trong cuộc chiến. Trong một hoàn cảnh khốc liệt như thế, áo dài vẫn song hành đi cùng lịch sử, được người ta trân quý như thế, điều đó ý nghĩa hơn bất cứ một giai thoại nào. Vì vậy, hãy nhớ, áo dài truyền thống và văn hóa của dân tộc

- …

Trương Bến Tre
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 394

Ý Kiến bạn đọc