Thầy thuốc Văn nghệ

Ung thư tuyến tụy

 

Tuyến tụy là cơ quan nằm phía sau dạ dày. Tuyến tụy giải phóng các men hỗ trợ tiêu hóa và quản lý lượng đường trong máu. Ung thư tuyến tụy thường lây lan nhanh chóng đến các cơ quan lân cận. Một tín hiệu của ung thư tuyến tụy là bệnh tiểu đường kèm theo giảm cân, vàng da và đau ở vùng bụng lan ra sau lưng.

Các dấu hiệu của ung thư tuyến tụy thường không xảy ra cho đến khi bệnh tiến triển và bao gồm đau ở bụng lan ra sau lưng, mất cảm giác ngon miệng và giảm cân.

Người bệnh vàng da vàng mắt kèm theo bệnh tiểu đường.

Tuyến tụy dài khoảng 15 cm, trông giống như một quả lê nằm nghiêng. Nó giải phóng insulin giúp xử lý đường và sản xuất men tiêu hóa giúp cơ thể tiêu hóa thức ăn.

Ung thư tuyến tụy xảy ra khi các tế bào tuyến tụy đột biến DNA. Những đột biến này khiến các tế bào phát triển không kiểm soát và tiếp tục sống trong khi các tế bào bình thường chết đi và tạo thành khối u.

So-539--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Ung-thu-tuyen-tuy---Anh-1

Khi ung thư tuyến tụy tiến triển sẽ gây ra các biến chứng như giảm cân. Cơ thể gặp khó khăn khi chế biến các chất dinh dưỡng vì tuyến tụy không tạo ra đủ men tiêu hóa.

Ung thư tuyến tụy làm tắc nghẽn ống mật và gây vàng da khiến da và mắt vàng, nước tiểu màu sẫm và phân màu nhạt.

Một khối u phát triển đè lên các dây thần kinh trong bụng gây ra cơn đau nghiêm trọng.

Thầy thuốc tiêm cồn vào dây thần kinh để kiểm soát cơn đau.

Ung thư tuyến tụy phát triển gây tắc ruột non ngăn chặn dòng thức ăn từ dạ dày vào ruột.

Các kỹ thuật sử dụng để chẩn đoán ung thư tuyến tụy bao gồm siêu âm, chụp cắt lớp vi tính CT, chụp cộng hưởng từ MRI và đôi khi chụp cắt lớp phát xạ positron PET.

Sinh thiết là thủ tục lấy một mẫu mô nhỏ kiểm tra dưới kính hiển vi. Thầy thuốc lấy mẫu mô từ tuyến tụy bằng cách đưa kim xuyên qua da vào tuyến tụy.

Xét nghiệm máu để tìm các dấu ấn ung thư trong ung thư tuyến tụy gọi là chất CA19-9. Thầy thuốc đo mức độ chất này trước, trong và sau khi điều trị.

Nếu chẩn đoán ung thư tuyến tụy, cần xác định giai đoạn của ung thư giúp tìm ra phương pháp điều trị nào có lợi nhất.

Điều trị ung thư tuyến tụy bao gồm phẫu thuật, xạ trị, hóa trị hay kết hợp cả ba.

Nếu ung thư nằm ở phần đầu của tuyến tụy, thầy thuốc xem xét cắt bỏ tụy.

Thủ tục phẫu thuật loại bỏ đầu tụy, phần đầu tiên của ruột non, túi mật và một phần của ống mật.

Phẫu thuật khối u ở thân và đuôi tụy và cũng loại bỏ lá lách khi cần thiết.

Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ tuyến tụy đôi khi phải làm. Người bệnh sống tương đối bình thường mà không cần tuyến tụy nhưng sẽ phải thay thế insulin và men tiêu hóa suốt đời.

Hóa trị sử dụng thuốc giúp tiêu diệt các tế bào ung thư.

Hóa trị cũng thường được kết hợp với xạ trị. Ở những người bị ung thư tuyến tụy tiến triển, hóa trị thường được sử dụng để kiểm soát ung thư và kéo dài thời gian sống.

Xạ trị sử dụng chùm năng lượng cao như tia X và proton để tiêu diệt các tế bào ung thư. Người bệnh được điều trị bức xạ trước hay sau phẫu thuật ung thư và kết hợp với hóa trị.

Máy di chuyển xung quanh người bệnh hướng bức xạ đến các điểm cần trên cơ thể. Trong các trung tâm y tế chuyên khoa, xạ trị có thể được cung cấp trong khi phẫu thuật.

Theo truyền thống, xạ trị sử dụng tia X nhưng một số trung tâm y tế cung cấp tia proton cho người bị ung thư tuyến tụy tiến triển.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 539

Ý Kiến bạn đọc