Thầy thuốc Văn nghệ

Ung thư miệng

Ung thư miệng là ung thư ở bất kỳ phần nào trong miệng như môi, nướu răng, lưỡi, bên trong má hay vòm miệng.

Dấu hiệu của ung thư miệng bao gồm vết loét không lành, vết thương chảy máu, tăng trưởng u nang trong miệng, đau lưỡi, khó nhai hoặc nhai đau, khó nuốt hay nuốt đau. Ung thư miệng xảy ra khi các tế bào môi hay miệng đột biến DNA. Những đột biến này cho phép tế bào ung thư tiếp tục phát triển và phân chia trong khi tế bào khỏe mạnh chết đi. Các tế bào ung thư miệng tích tụ và hình thành khối u. Theo thời gian chúng lan tràn trong miệng và qua các vùng khác của đầu cổ hay các bộ phận khác.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Ung-thu-mieng

Không rõ những gì gây ra đột biến trong các tế bào vảy dẫn đến ung thư miệng, nhưng thầy thuốc xác định các yếu tố làm tăng nguy cơ ung thư miệng bao gồm thuốc lá, xì gà và ống píp. Các yếu tố khác bao gồm rượu mạnh, ánh mặt trời quá mức, nhiễm siêu vi lây truyền qua đường tình dục HPV và hệ thống miễn dịch suy yếu.

Để chẩn đoán, thầy thuốc bắt đầu kiểm tra môi và miệng để tìm những bất thường như vết loét và các vết loang trắng. Nếu tìm thấy một khu vực đáng ngờ, thầy thuốc lấy một mẫu tế bào để thử nghiệm trong một thủ thuật gọi là sinh thiết. Các tế bào nghi ngờ được loại bỏ bằng các kỹ thuật khác nhau như dao cạo, kéo hay dụng cụ phẫu thuật. Trong phòng thí nghiệm, các tế bào được phân tích để tìm tế bào ung thư hay tiền ung thư.

Thầy thuốc sử dụng một đèn nhỏ để kiểm tra cổ họng. Trong thủ thuật nội soi, thầy thuốc đưa một máy ảnh nhỏ qua mũi để kiểm tra cổ họng và thanh quản tìm dấu hiệu ung thư.

Thầy thuốc làm các xét nghiệm hình ảnh giúp xác định xem ung thư đã lan ra ngoài miệng hay chưa bao gồm chụp X quang, chụp cắt lớp vi tính CT, chụp cộng hưởng từ MRI và chụp cắt lớp phát xạ dương điện tử PET. Thầy thuốc xác định những xét nghiệm nào phù hợp dựa trên tình trạng của người bệnh.

Các giai đoạn ung thư miệng được chỉ định bằng các số La Mã từ I đến IV. Điều trị ung thư miệng phụ thuộc vào vị trí và giai đoạn ung thư. Các lựa chọn điều trị bao gồm phẫu thuật, xạ trị và hóa trị. Phẫu thuật ung thư miệng thường là cắt bỏ khối u và một phần mô lành mạnh bao quanh nó. Ung thư nhỏ loại bỏ thông qua phẫu thuật nhỏ. Các khối u lớn hơn yêu cầu loại bỏ một phần xương hàm hay một phần lưỡi. Sau khi phẫu thuật loại bỏ ung thư, thầy thuốc phẫu thuật tái tạo miệng giúp lấy lại khả năng nói chuyện và ăn uống. Hầu hết mọi người có thể nói, ăn, nuốt và thở bình thường sau khi điều trị. Xạ trị sử dụng các chùm năng lượng cao để tiêu diệt tế bào ung thư. Xạ trị kết hợp với hóa trị làm tăng hiệu quả của xạ trị, nhưng cũng làm tăng các phản ứng phụ. Tác dụng phụ của xạ trị bao gồm khô miệng, sâu răng, tổn thương xương hàm, loét miệng và chảy máu nướu. Hóa trị là phương pháp sử dụng hóa chất để diệt tế bào ung thư. Thuốc hóa trị dùng đơn lẻ, kết hợp với loại thuốc hóa trị khác hay kết hợp với liệu pháp điều trị ung thư khác. Hóa trị làm tăng hiệu quả của xạ trị, nên thường kết hợp. Tác dụng phụ thường gặp là buồn nôn, nôn mửa và rụng tóc. Các thuốc nhắm mục tiêu điều trị ung thư miệng bằng cách biến đổi các tế bào ung thư. Cetuximab là một loại thuốc nhắm mục tiêu mới dùng điều trị ung thư miệng. Thuốc nhắm mục tiêu được sử dụng kết hợp với hóa trị hay xạ trị.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 482

Ý Kiến bạn đọc