Thầy thuốc Văn nghệ

U xơ tử cung

U xơ tử cung thường xuất hiện ở phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ. U xơ không liên quan gì đến ung thư tử cung và hầu như không bao giờ phát triển thành ung thư. Nó có kích cỡ từ nhỏ không thể phát hiện bằng mắt cho đến lớn như quả bưởi làm méo mó tử cung.

Nhiều phụ nữ bị u xơ tử cung trong suốt cuộc đời mà không gây ra triệu chứng gì. Thầy thuốc tình cờ khám phá u xơ khi kiểm tra khung chậu hay siêu âm thường qui. Khi có triệu chứng, phụ nữ thường bị rối loạn kinh nguyệt, kinh nguyệt kéo dài, đau thốn vùng chậu, đi tiểu thường xuyên và táo bón.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---U-so-tu-cung

Thầy thuốc không biết rõ nguyên nhân gây ra u xơ tử cung, nhưng có liên quan đến thay đổi di truyền và rối loạn nội tiết tố estrogen và progesteron. U xơ chứa nhiều chất này hơn và co nhỏ lại sau khi mãn kinh.

Mặc dù u xơ tử cung không nguy hiểm, nhưng thường gây khó chịu và biến chứng rong kinh, thiếu máu do mất máu nặng. U xơ dưới niêm mạc gây vô sinh hay sảy thai. U xơ cũng tăng nguy cơ biến chứng khi mang thai như hạn chế tăng trưởng bào thai và sinh non.

U xơ tử cung thường gặp vô tình trong khi kiểm tra khung chậu. Thầy thuốc cảm thấy có bất thường trong hình dạng tử cung. Nếu nghi ngờ, thầy thuốc yêu cầu siêu âm để xác nhận chẩn đoán và đo lường khối u. Thầy thuốc yêu cầu đếm máu toàn phần để xác định thiếu máu hay rối loạn chảy máu. Chụp hình tử cung qua chất cản quang là phương pháp sử dụng thuốc nhuộm để làm nổi bật khoang tử cung và ống dẫn trứng. Thầy thuốc chụp cộng hưởng từ MRI để xem kích thước và vị trí u xơ, xác định các loại u khác nhau và phương pháp điều trị thích hợp.

Không có cách nào tốt nhất để điều trị u xơ tử cung. Nhiều phụ nữ bị u xơ tử cung mà không có dấu hiệu gì hay chỉ gây khó chịu nhẹ, thì chờ đợi thận trọng là lựa chọn tốt nhất vì u xơ tử cung không phải là ung thư và thường phát triển chậm hay không hề lớn lên, có xu hướng co lại sau mãn kinh. Thuốc chữa u xơ tử cung nhắm mục tiêu điều chỉnh chu kỳ kinh nguyệt, điều trị rong kinh và giảm áp lực vùng chậu, không loại bỏ khối u nhưng giúp co lại. Các loại thuốc bao gồm chất chủ vận gonadotropin ngăn chặn sản sinh estrogen và progesteron, đưa người bệnh vào trạng thái mãn kinh tạm thời nên cũng điều hòa kinh nguyệt, giảm u xơ và thiếu máu. Thầy thuốc cũng kê toa chất chủ vận này để làm co khối u trước khi phẫu thuật. Các chất chủ vận thường dùng trong thời gian không quá 3 đến 6 tháng vì sử dụng lâu dài gây loãng xương. Vòng tránh thai chứa progestin giảm chảy máu nặng do u xơ và cũng ngăn ngừa mang thai. Acid tranexamic giảm bớt kinh nguyệt nặng khi rong kinh. Thuốc chống viêm không steroid có hiệu quả trong việc giảm đau nhưng không bớt chảy máu. Người bệnh uống vitamin và chất sắt nếu chảy máu nặng gây thiếu máu.

Đốt bằng siêu âm qua hướng dẫn của MRI là lựa chọn điều trị không xâm lấn cho u xơ tử cung vì không cần phải mổ. Thuyên tắc động mạch tử cung là thủ thuật phá hủy u xơ tử cung mà không cần phẫu thuật. Thầy thuốc tiêm các hạt nhỏ gây tắc động mạch tử cung, cắt lưu lượng máu đến u xơ. Thầy thuốc cũng dùng năng lượng sóng vô tuyến, dòng điện hay laser tiêu diệt khối u và làm co mạch máu nuôi. Nếu khối u nhỏ và ít, thầy thuốc lựa chọn phương pháp mổ nội soi, dùng dụng cụ vi phẫu qua vết mổ nhỏ ở bụng để loại bỏ u xơ tử cung.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 470

Ý Kiến bạn đọc