Thầy thuốc Văn nghệ

Ù tai

 

Ù tai là một cảm giác khó chịu rất phổ biến ảnh hưởng đến khoảng 20% người lớn. Chứng ù tai là triệu chứng của một tình trạng tiềm ẩn như mất thính lực do tuổi tác, chấn thương tai hay rối loạn hệ thống tuần hoàn.

Ù tai liên quan đến cảm giác có tiếng ồn trong khi thực ra không có âm thanh bên ngoài. Các triệu chứng ù tai bao gồm các tiếng ồn ảo trong tai như tiếng chuông, tiếng gầm hay tiếng rít.

Tiếng ồn ảo thay đổi theo cao độ từ tiếng gầm nhỏ đến tiếng rít lớn nghe thấy ở một hay cả hai tai.

Có hai loại ù tai. Ù tai chủ quan là ù tai chỉ một mình ta nghe. Đây là loại ù tai phổ biến nhất gây ra bởi các vấn đề ở tai ngoài, tai giữa hay tai trong. Nó cũng bắt nguồn từ dây thần kinh thính giác hoặc phần nào diễn giải các tín hiệu thần kinh âm thanh.

So-592--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---U-tai---Anh-1

Ù tai khách quan là ù tai mà thầy thuốc cũng nghe thấy khi khám. Loại ù tai hiếm gặp này gây ra bởi các vấn đề về mạch máu, tình trạng xương tai giữa hay co thắt cơ.

Nguyên nhân phổ biến của ù tai là tổn thương tế bào lông tai trong. Những sợi lông nhỏ, mỏng manh ở tai trong di chuyển liên quan đến áp lực của sóng âm. Điều này kích hoạt các tế bào giải phóng tín hiệu điện qua dây thần kinh thính giác đến não. Nếu những sợi lông này bị cong hay gãy, chúng “rò rỉ” các xung điện ngẫu nhiên lên não gây ù tai.

Các nguyên nhân gây ù tai khác bao gồm các bệnh lý về tai, tình trạng sức khỏe mãn tính và chấn thương.

Nghe kém liên quan đến tuổi. Đối với nhiều người, thính giác trở nên tồi tệ hơn theo tuổi, thường bắt đầu khoảng 60 tuổi. Mất thính giác gây ù tai.

Tiếp xúc với tiếng ồn lớn như thiết bị nặng, cưa xích và súng là những nguồn gây mất thính lực và ù tai. Các thiết bị nghe nhạc di động như máy nghe nhạc MP3 hay iPod, cũng gây mất thính lực và ù tai nếu chơi trong thời gian dài. Ráy tai bảo vệ ống tai bằng cách bẫy bụi bẩn và làm chậm sự phát triển của vi khuẩn. Khi quá nhiều ráy tai tích tụ, nó cũng gây mất thính giác và dẫn đến ù tai.

Chấn thương đầu cổ ảnh hưởng đến tai trong, dây thần kinh thính giác hay chức năng não liên quan đến thính giác cũng gây ù tai.

Huyết áp cao cũng gây ù tai.

Để chẩn đoán, thầy thuốc kiểm tra tai, đầu và cổ để tìm nguyên nhân gây ù tai. Trong kiểm tra thính học, người bệnh ngồi trong phòng cách âm đeo tai nghe, thầy thuốc phát âm thanh vào một tai mỗi lần. Người bệnh cho biết khi nào nghe thấy âm thanh. Điều này giúp loại trừ hay xác định nguyên nhân gây ù tai. Tùy thuộc vào nguyên nhân nghi ngờ gây ù tai, thầy thuốc cần cho xét nghiệm hình ảnh như chụp cắt lớp điện toán CT hay chụp cộng hưởng từ MRI.

Để điều trị chứng ù tai, trước tiên, thầy thuốc cố gắng xác định bất kỳ tình trạng bệnh lý tiềm ẩn.

Loại bỏ ráy tai làm giảm các triệu chứng ù tai.

Nếu một loại thuốc đang sử dụng là nguyên nhân gây ù tai, thầy thuốc khuyên nên dừng hay giảm thuốc.

Thầy thuốc dùng “tiếng ồn trắng” giúp triệt tiêu âm thanh ù tai để nó bớt phiền phức. Thầy thuốc sử dụng một thiết bị điện tử tạo ra âm thanh mô phỏng tiếng mưa rơi hay sóng biển. Trợ thính là dụng cụ đặc biệt hữu ích nếu ta có vấn đề mất thính giác cũng như ù tai.

Thuốc không thể chữa ù tai, nhưng trong một số trường hợp giúp giảm mức độ nghiêm trọng. Các loại thuốc bao gồm thuốc chống trầm cảm 3 vòng như amitriptylin và nortriptylin.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 592

Ý Kiến bạn đọc