Thầy thuốc Văn nghệ

U hắc bào mắt

U hắc bào là một loại ung thư phát triển trong các tế bào sản xuất sắc tố melanin, đây là sắc tố giúp cho làn da có màu sắc. Đôi mắt cũng có tế bào hắc tố nên có thể trở thành khối u ác tính. Hầu hết các u hắc bào mắt không thể thấy khi nhìn vào gương nên khối u ác tính mắt rất khó phát hiện. Ngoài ra, khối u ác tính mắt thường không gây ra triệu chứng sớm. Các dấu hiệu của u hắc bào mắt bao gồm điểm đen trên mống mắt, cảm giác đèn nhấp nháy, thay đổi hình dạng con ngươi tại trung tâm của mắt, tầm nhìn kém hay mờ một bên mắt.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---U-hac-bao-mat

Nguyên nhân gây ra khối u ác tính mắt là một khiếm khuyết trong DNA của tế bào mắt làm cho tế bào phát triển ngoài tầm kiểm soát, các tế bào đột biến tiếp tục sống trong khi bình thường phải chết đi. Các tế bào này tích tụ trong mắt và tạo thành khối u ác tính mắt. Khối u ác tính mắt phổ biến nhất là ở lớp võng mạc, lớp màng mạch, lớp củng mạc tức lớp màng trắng, lớp mống mắt và thể mi hay lớp kết mạc. Có một số bằng chứng cho thấy tiếp xúc với tia cực tím từ ánh sáng mặt trời cũng làm tăng nguy cơ u hắc bào mắt.

Các biến chứng của u hắc bào mắt bao gồm tăng áp lực bên trong mắt còn gọi là tăng nhãn áp mà dấu hiệu là đau mắt và đỏ mắt, mắt nhìn mờ. U hắc bào mắt lớn quá thường gây mất thị lực và biến chứng bong võng mạc đưa đến mù lòa. U hắc bào mắt ác tính có thể di căn ra bên ngoài mắt và các vùng xa của cơ thể như gan, phổi và xương.

Để chẩn đoán khối u ác tính mắt, thầy thuốc kiểm tra mắt, tìm kiếm các mạch máu mở rộng chỉ ra một khối u bên trong mắt, dùng phương pháp soi đáy mắt bằng cách sử dụng ống kính và đèn sáng đeo trên trán giống như đèn của thợ mỏ. Một phương pháp khác gọi là đèn khe, sử dụng kính hiển vi cho chùm ánh sáng chiếu sáng bên trong mắt. Siêu âm mắt sử dụng sóng âm thanh có tần số cao từ một đầu dò giống như “cây đũa thần” tạo ra hình ảnh của mắt. Đầu dò đặt trên mí mắt khép kín hay trên bề mặt của mắt. Trong phương pháp chụp mạch máu mắt, một chất nhuộm màu được tiêm vào tĩnh mạch ở cánh tay, thuốc nhuộm đi đến các mạch máu trong mắt làm rõ hình ảnh khối u. Trong một số trường hợp, thầy thuốc đề nghị làm sinh thiết, dùng một cây kim nhỏ loại bỏ mẫu mô từ mắt đem đi xét nghiệm tìm tế bào ung thư. Thầy thuốc cũng kiểm tra xem các khối u ác tính đã di căn tới các bộ phận khác của cơ thể hay chưa bằng cách làm xét nghiệm máu, đo chức năng gan, siêu âm bụng, chụp X-quang, chụp cắt lớp CT hay chụp cộng hưởng từ MRI tìm dấu hiệu di căn trên xương, gan hay phổi.

Lựa chọn điều trị u ác tính mắt phụ thuộc vào vị trí và kích thước của khối u và tình trạng sức khỏe của người bệnh. Một khối u ác tính nhỏ ở mắt có thể không cần điều trị ngay lập tức. Nếu khối u ác tính phát triển và gây biến chứng, thầy thuốc lựa chọn phẫu thuật loại bỏ một phần hay toàn bộ mắt. Phẫu thuật loại bỏ khối u ác tính và các mô khỏe mạnh xung quanh là một lựa chọn cho u hắc bào mắt nhỏ. Phẫu thuật cắt bỏ toàn bộ mắt (móc mắt hay khoét mắt) thường áp dụng cho các khối u mắt lớn. Sau thời gian chữa lành, một con mắt nhân tạo (mắt giả) được gắn vào mắt trông giống như mắt thật.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 438

Ý Kiến bạn đọc