Trong nước

Triển lãm sơn mài truyền thống tại Bảo tàng Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

 

Vào lúc 10 giờ ngày 18/5/2020, tại Bảo tàng Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh khai mạc Triển lãm tranh sơn mài truyền thống năm 2020. Đây là hoạt động chào mừng kỷ niệm 130 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19/5/1890 – 19/5/2020) và 109 năm ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5/6/1911 – 5/6/2020), đồng thời trao Giải thưởng Mỹ thuật năm 2020.

So-596--Trien-lam-son-mai-truyen-thong-tai-Bao-tang-My-thuat-TP-Ho-Chi-Minh---Anh-1
Cuộc đời – Nguyễn Quang Sơn – Giải Nhì.

Triển lãm giới thiệu 48 tác phẩm nghệ thuật sơn mài khổ lớn của 38 tác giả, gồm: tranh, tượng, sản phẩm trang trí mỹ nghệ… tuy được đánh giá là khá đa dạng, nhưng Hội đồng nghệ thuật đã không chọn ra được giải Nhất, mà nhất trí có 3 giải Nhì trao cho 3 tác phẩm: Ấn tượng ký ức Hạ Long của Trần Thị Ngọc Linh; Cuộc đời của Nguyễn Quang Sơn; Human của Đinh Văn Sơn.

4 giải Ba thuộc về Nghệ sĩ vĩ cầm của Nguyễn Hồng Đức; Nhật nguyệt của Nguyễn Hoài Hương; Trăng Thu của Võ Nam; Cầu nối của Lâm Chí Trung.

4 giải Khuyến khích thuộc về Kéo đáy của Trần Văn Có; Đi hội Chăm Pa của Mai Anh Dũng; Đất xanh của Lâm Huỳnh Linh; Hạnh phúc của Cao Nhung.

Điều đặc biệt là trong 11 giải có đến 4 tác phẩm thưởng dành cho thể loại trừu tượng, các họa sĩ nhận định, đồng giải thưởng năm đang muốn hướng đến sự đổi mới.

Các họa sĩ chỉ ra chỗ “đổi mới” của Hội đồng nghệ thuật, đó là sự chấp nhận “cái mới” không theo quy tắc, ví dụ như với tác phẩm Đất xanh của Lâm Huỳnh Linh, đây là một tác phẩm sơn mài trừu tượng, thay vì đỏ và vàng như thường thấy thì tác giả lại dùng bảng màu xanh làm chủ đạo.

So-596--Trien-lam-son-mai-truyen-thong-tai-Bao-tang-My-thuat-TP-Ho-Chi-Minh---Anh-3
Đất xanh – Lâm Huỳnh Linh – Giải Khuyến khích.

Tác phẩm Human đoạt giải Nhì của Đinh Văn Sơn, thì đây thật sự là một tượng gốm/điêu khắc rồi phủ sơn mài – không phải là một tác phẩm sơn mài truyền thống như tiêu chí. Người xem ngắm nhìn tác phẩm và suy đoán, tác giả phải đổ khuôn tượng xong rồi dùng sơn mài bọc vải lên như cách làm vóc, rồi vẽ thật mỏng, vì vẽ dày sơn sẽ chảy, do chậm khô. Sau đó cẩn trứng, xuống bạc, ghè màu…

Mọi người bàn tán, Hội đồng nghệ thuật cho tác phẩm Human giải Nhì, chắc nhắm vào sự khổ công sáng tác của tác giả, nên đã cho giải để khuyến khích nhằm phát huy sự sáng tạo với chất liệu truyền thống. Có lẽ đây là một dạng đầu tư khuyến lệ từ Ban tổ chức.

Bức Cuộc đời của Nguyễn Quang Sơn gồm 4 tấm ghép lại, với kích thước khá lớn là 180cm x 480cm được người xem đánh giá là có kỹ thuật, một trình độ sơn mài bậc thầy, biết chắt lọc ngôn ngữ và chất liệu truyền thống để đổi mới. Nội dung của tác phẩm nói về đời sống của con người luôn phải lo âu, vất vả. 

Các họa sĩ chuyên nghiệp đánh giá chung triển lãm chưa có sự đột phá như mong muốn của người trong cuộc và công chúng thưởng lãm yêu thích loại hình này, chưa thật đột phá, nhưng khá tốt về kỹ thuật, về chất lượng và ngôn ngữ thể hiện.

Theo Hội Mỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh, triển lãm này đã được đơn vị chuẩn bị từ 2 năm trước, nhằm nghiên cứu sáng tác, tôn vinh ngôn ngữ nghệ thuật, giữ gìn những kỹ thuật đặc sắc của dân tộc. Để triển lãm có chất lượng và sự đa dạng, Ban tổ chức không quy định cụ thể nội dung đề tài, miễn sao thể hiện được sự bắc nhịp cầu từ kỹ thuật sơn mài truyền thống mà sáng tạo. Các tác phẩm bắt đầu đã có dấu hiệu độc đáo, táo bạo và mới mẻ, cả ý niệm sáng tạo cho chất liệu này cũng rất phong phú, rộng lớn.

Hy vọng những lần triển lãm tiếp theo sẽ xuất hiện nhiều tài năng và có sự dũng cảm để đột phá.

Nguyễn Viết – Sơn Art
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 596

Ý Kiến bạn đọc