Thầy thuốc Văn nghệ

Triển lãm mỹ thuật Giai Điệu Hình Vuông tưởng nhớ cố họa sĩ Nguyễn Lai

Triển lãm Mỹ thuật Giai điệu hình vuông để tưởng nhớ cố họa sĩ Nguyễn Lai khai mạc vào lúc 10 giờ ngày 22/1/2018 tại Hội Mỹ thuật TP. Hồ Chí Minh (số 218A, Pasteur, Q.3, TP.HCM).

Họa sĩ Nguyễn Lai vừa là một nhà nhiếp ảnh, vừa là họa sĩ. Ông đã in và phát hành một catalogue mang tên “Giai điệu hình vuông” với tác phẩm thuộc dòng tranh trừu tượng có khổ 1m x 1m như: “Chocolate”, “Cây trường sinh”, “Khởi nguyên sự sống”, “Dạ khúc”, “Thu mơ”, “Con của Âu Cơ”, “Nhất nguyên”, “Thần thoại”…

So-486-Trien-lam-my-thuat-Giai-dieu-hinh-vuong-Tuong-nho-co-hoa-si-Nguyen-Lai
Trong số tranh của HS Nguyễn Lai được trưng bày trong triển lãm Giai điệu hình vuông

Họa sĩ Nguyễn Lai từng nói: – Những hình vuông trừu tượng như những con diều giấy, đã giúp tôi bay ra khỏi thế giới hiện thực. Trong niềm hạnh phúc đó, tôi ước mơ tất cả mọi người đều cảm nhận được hội họa trừu tượng. Đừng xem đó như là một thứ nghệ thuật cao xa, khó hiểu. Xin hãy cảm nhận và vui thích như chơi diều…, cái hình vuông hầu như không liên quan gì đến nghệ thuật hội họa. Nhưng, một khi hình vuông được “mang” vào hội họa, gắn liền với những gam màu, đường nét… thì nó chính là mỹ thuật.

Đồng nghiệp đánh giá cao bức tranh “Hình vuông đen” mà ông là tác giả và có nhận xét rằng, tranh trừu tượng của Nguyễn Lai trong bố cục hình vuông là một lối biểu hiện tự do của những tương quan nhưng vẫn giữ tính cách tương đối và giới hạn. Nhiều người còn đặt ra câu hỏi, phải chăng họa sĩ Nguyễn Lai đã bị ảnh hưởng của Kazimir Malevich (Nga) và Piet Mondrian của Hà Lan? Và tiếp đến là các nhóm nghệ thuật “Tròn và vuông” và “Trừu tượng và sáng tạo” những năm sau 40 của thế kỷ trước? Nhưng phải công nhận rằng, trên nền tảng kế thừa ấy, Nguyễn Lai đã tạo được cái rất mới cho riêng mình, chính là tạo được chất “phiêu” phương Đông từ tính thiền trong hội họa của riêng anh. Xem tranh Nguyễn Lai, người xem như lạc vào một cõi tiềm thức, xa xăm hư ảo nhưng cũng rất thực. Họa sĩ chơi ảnh, chụp ảnh thì nhiều nhưng hiếm có nghệ sĩ hòa trộn được cả hai hình thức nghệ thuật trong nhiếp ảnh và hội họa như Nguyễn Lai. Điều quan trọng là cả với nhiếp ảnh lẫn hội họa, ông đều được bạn bè trong giới ghi nhận, tôn trọng những giá trị nghệ thuật mà ông đã mang tới. Nguyễn Lai theo trường phái trừu tượng biểu hiện, diễn tả tất cả những cảm xúc của mình bằng nét bút.

Người nhà họa sĩ Nguyễn Lai cho biết:

- Lúc sinh thời, họa sĩ Nguyễn Lai nghiên cứu sâu về Thiền và đạo Phật, nên những nghiên cứu và sự giác ngộ của tinh thần Phật giáo thấm đẫm trong không gian và thế giới mà ông tạo dựng trong tranh. Nhưng, là một người giản dị trong đời sống thường nhật, ông luôn mong muốn mọi người “đừng xem trừu tượng là nghệ thuật cao xa, khó hiểu”, mà hãy “cảm nhận và vui chơi”, đúng với tinh thần của đạo Phật – an nhiên tự tại.

Phương Thảo – Minh Loan
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 486

Ý Kiến bạn đọc