Kính văn nghệ

Trẻ em như búp trên cành…

 

Chủ tịch Hồ Chí Minh đã có nói như vầy nè “Trẻ em như búp trên cành. Biết ăn ngủ, biết học hành là ngoan…”. Hai câu này ở trong bài thơ có tựa là “Trẻ con” của Bác Hồ đăng trên báo Việt Nam độc lập, số 106, ngày 21-9-1941.

- Tại sao và lý do gì mà ông bạn nhắc đến hai câu thơ này, nhân ngày Quốc tế Thiếu nhi hả?

- Cái điều ông bạn nói cũng có một phần đúng, phần thứ hai là vì tôi vừa đọc trên báo thấy đại biểu Phạm Trọng Nhân của tỉnh Bình Dương có ý kiến tại phiên thảo luận Báo cáo về kết quả giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về phòng, chống xâm hại trẻ em, tại Quốc hội sáng ngày 27-5-2020. Ông đại biểu này đặt vấn đề rằng, các gameshow bày cho trẻ em thi tài hơn thua trên truyền hình có phải là xâm hại? Các chủ gameshow khéo che lấp hành vi của mình bằng vỏ bọc văn hóa an toàn, còn kể công rằng đã tạo ra sân chơi thú vị cho trẻ con, trong khi thực chất là bắt những đứa trẻ đang còn ở lứa tuổi hồn nhiên và ngây thơ phải học ngay cách sống cạnh tranh hơn thua để bước lên ngôi vị cao nhất. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói “trẻ em như búp trên cành…”, đã là búp thì phải chăm sóc, bồi dưỡng chứ có đâu lại vắt kiệt sức sống và lái đi lạc đường từ lúc búp mới hé ra vậy? Ông đại biểu này phát biểu rằng, đây là một trong những góc khuất của hành vi xâm hại trẻ em, vẫn đang diễn ra công khai và được cổ suý, chưa được nhìn nhận trong báo cáo giám sát lần này vì có lẽ nó được khoác lên mình lớp vỏ bọc của văn hóa. Ông dẫn chứng cụ thể, trong gameshow “Biệt tài tí hon”, khi thí sinh mới 4 tuổi òa khóc vì không đạt giải nhất thì có ai nghĩ xa hơn một chút, rằng đây là hành vi xâm hại trẻ em? Đây có phải là hành vi gây tổn hại về thể chất, tình cảm, tâm lý, danh dự, nhân phẩm của trẻ em mà khoản 5 Điều 4 Luật Trẻ em định nghĩa về xâm hại trẻ em?

- Đúng rồi, thời gian qua trên sóng truyền hình đã có rất nhiều các chương trình thực tế dành cho trẻ con như “Giọng hát Việt nhí”, “Thần tượng âm nhạc nhí”, “Bước nhảy hoàn vũ nhí”, “Gương mặt thân quen nhí”, “Người hùng tí hon”, “Người mẫu nhí Việt Nam 2019”…, xâu chuỗi lại thì tôi cũng thấy ông đại biểu này nói có lý, đó không đơn thuần là sự bùng nổ các gameshow thiếu nhi mà là sự đối đầu của các nhà sản xuất trước lợi nhuận bất chấp những giá trị phi đạo đức. Câu hỏi đặt ra của ông cũng hay, là đã có nghiên cứu nào đong đếm những tổn hại mà các em phải gánh chịu so với những gì các em và gia đình nhận được sau mỗi chương trình? Các kịch bản gameshow đều hướng đến sự cạnh tranh khốc liệt với những chiêu trò nhằm thu hút người xem mà ở đó trẻ em không khác gì những con rối trong tay các nhà sản xuất.

- Theo tôi nên hạn chế độ tuổi được tham gia gameshow, vì các em còn nhỏ nên nếu có bình luận xã hội dù tốt hay xấu cũng ảnh hưởng tâm tính các em. Tốt nhất là phải từ 15 tuổi (cấp 3) trở lên mới được tham gia.

- Trẻ em thì phải sống với tuổi thơ hồn nhiên, ăn, ngủ, và học hành như Bác Hồ đã nói. Bậc cha mẹ đừng có ham tiền mà đưa con mình cho người khác khai thác nhồi nhét uốn nắn để thành những người ma lanh giảo quyệt, tội nghiệp lắm. Có những lúc nhìn các cháu bị thua cuộc mà thấy thương. Vậy nên cần cấm các chương trình game show có trẻ em tham gia. Nhiều nước trên thế giới đã cấm chương trình thực tế có trẻ em. Lý do đầy nhân văn mà họ đưa ra là để bảo vệ các em khỏi các nguy cơ tiềm ẩn khi bất ngờ nổi tiếng và cho các em một môi trường bình thường để phát triển. Còn nước ta thì vừa buông lơi lại còn cổ súy nữa.

- Tôi đã nhiều lần không hiểu, những cha mẹ đã có suy nghĩ thế nào khi nhìn thấy con mình đang là bản sao của một người lớn nào đó? Những đứa trẻ bị “chín háp”, tuổi thơ bị đánh cắp, thể chất và tinh thần của trẻ bị người khác sử dụng làm theo ý mình. Vậy thử hỏi, những chương trình như vậy thì đó có phải là hành vi gây tổn hại về thể chất, tinh thần, xâm hại trẻ em hay không? Và không còn đứa trẻ nào hoàn toàn là đứa trẻ nguyên sinh nữa, không còn được sống an toàn và lành mạnh theo tự nhiên cũng như quy định của pháp luật khi va chạm với đồng tiền quá sớm.

- Nói thì nói vậy thôi, chứ các gameshow này đem lại lợi nhuận tỷ tỷ cho nhà sản xuất. Đem lại sự thỏa mãn cho các bậc phụ huynh nào mang tư tưởng hãnh tiến thì khó mà cấm được. Còn hai loại người này thì những nguy cơ rất lớn về xâm hại trẻ em vẫn có thể thành hiện thực.

- Héo từ khi mới là búp, chán nhỉ!

Tú Văn
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 597

Ý Kiến bạn đọc