Thầy thuốc Văn nghệ

Trật khớp vai

 

Trật khớp vai là chấn thương trong đó xương cánh tay bật ra khỏi hố chén là một phần của xương bả vai. Vai là khớp di động nhiều nhất của cơ thể nên dễ bị trật khớp. Khi nghi ngờ trật khớp vai, hãy đi khám ngay. Một khi đã trật khớp vai, khớp dễ trật khớp lại.

Các dấu hiệu trật khớp vai bao gồm một bên vai bị biến dạng rõ ràng hay lệch khỏi vị trí, vai sưng và bầm tím kèm theo đau nhức và không thể cử động khớp.

Khớp vai là khớp thường xuyên bị trật nhất của cơ thể. Bởi vì nó di chuyển theo nhiều hướng, vai có thể trật ra phía trước, phía sau hay phía dưới hoàn toàn hay một phần.

Ngoài ra, mô liên kết với xương bị kéo căng hay rách.

So-629--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Trat-khop-vai---Anh-1

Cần một lực mạnh như một cú đánh đột ngột vào vai để gây trật khớp vai. 

Trật khớp vai thường do các chấn thương trong thể thao. Trật khớp vai là chấn thương phổ biến nhất trong các môn thể thao va chạm như bóng đá và khúc côn cầu, trong các môn thể thao gây té ngã như trượt tuyết, thể dục dụng cụ và bóng chuyền.

Chấn thương trong tai nạn xe cơ giới cũng là nguyên nhân phổ biến gây ra trật khớp.

Ta có thể bị trật khớp vai khi té ngã như ngã từ trên thang xuống hay vấp phải tấm thảm chùi chân.

Các biến chứng của trật khớp vai bao gồm rách cơ, dây chằng và gân, tổn thương dây thần kinh và mạch máu quanh khớp vai, vai không ổn định khiến ta dễ bị trật khớp vai tái phát.

Nếu bị rách dây chằng hay gân ở vai hoặc tổn thương thần kinh và mạch máu quanh khớp vai, thầy thuốc cần phẫu thuật để sửa chữa ngay.

Để ngăn ngừa trật khớp vai nên đi đứng cẩn thận tránh té ngã, mặc đồ bảo hộ khi chơi các môn thể thao có va chạm, tập thể dục thường xuyên để duy trì sức mạnh và sự linh hoạt ở các khớp.

Để chẩn đoán trật khớp vai, thầy thuốc khám sức khỏe tổng quát, kiểm tra vùng vai bị ảnh hưởng xem có bị sưng đau hay biến dạng không. Thầy thuốc cho chụp X quang khớp vai cho thấy trật khớp và tiết lộ xương bị gãy hay không. Chụp cộng hưởng từ vai MRI là kỹ thuật sử dụng từ trường và sóng vô tuyến để tạo ra hình ảnh chi tiết của vai.

Máy MRI cũng tạo ra hình ảnh 3D xem từ nhiều góc độ khác nhau cho khớp vai.

Điều trị trật khớp vai bao gồm thủ thuật nắn khớp mà không cần mổ xẻ. Thầy thuốc thử một số động tác nhẹ nhàng để giúp xương vai trở lại vị trí thích hợp. Tùy thuộc vào mức độ sưng đau, thầy thuốc cần kê toa thuốc giãn cơ hay thuốc an thần, hiếm khi cần gây mê toàn thân trước khi nắn xương vai. Khi xương vai trở lại vị trí cũ, cơn đau dữ dội sẽ biến mất gần như ngay lập tức.

Ta cần phải phẫu thuật nếu bị yếu khớp vai hay dây chằng và có xu hướng trật khớp vai tái phát mặc dù đã tăng cường và phục hồi chức năng thích hợp. Trong một số trường hợp hiếm hoi, ta cũng cần phẫu thuật nếu dây thần kinh hay mạch máu bị tổn thương.

Sau khi phẫu thuật, thầy thuốc cần sử dụng một loại nẹp hay đai đặc biệt trong vài ngày đến 3 tuần để giữ cho vai không cử động gọi là cố định khớp vai. 

Thầy thuốc kê đơn thuốc giảm đau hay thuốc giãn cơ để giúp ta thoải mái trong khi chờ vai lành lại.

Sau khi tháo nẹp, ta bắt đầu chương trình phục hồi chức năng để phục hồi phạm vi chuyển động, sức mạnh và sự ổn định cho khớp vai.

Nếu ta bị trật khớp vai đơn giản mà không có tổn thương dây thần kinh, khớp vai sẽ cải thiện trong vài tuần.

Bác sĩ ĐÀO TY TÁCH
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 629

Ý Kiến bạn đọc