Thầy thuốc Văn nghệ

Trào ngược bọng đái niệu quản

 

Trào ngược bọng đái niệu quản là dòng nước tiểu bất thường từ bàng quang chảy ngược lên các ống niệu quản nối thận với bàng quang. Thông thường, nước tiểu chảy từ thận qua niệu quản xuống bàng quang chứ không chảy ngược lên.

Trào ngược bọng đái niệu quản thường được chẩn đoán sớm ở trẻ sơ sinh và trẻ em làm tăng nguy cơ nhiễm trùng đường tiết niệu và dẫn đến tổn thương thận.

Điều trị bao gồm thuốc men và phẫu thuật.

Triệu chứng của bệnh trào ngược bọng đái niệu quản như thế nào?

Những dấu hiệu bao gồm thôi thúc mạnh mẽ liên tục mắc đi tiểu, cảm giác nóng rát khi đi tiểu, nước tiểu đục, sốt và đau ở bên sườn.

Trào ngược dạ dày không điều trị dẫn đến đái dầm, táo bón, huyết áp cao, có chất đạm trong nước tiểu.

So-601--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Trao-nguoc-bong-dai-nieu-quan---Anh-1

Nguyên nhân nào gây ra trào ngược bọng đái niệu quản?

Trào ngược bọng đái niệu quản chia ra hai loại chính và phụ.

Loại chính là trào ngược bọng đái niệu quản nguyên phát khi trẻ sinh ra khiếm khuyết van ngăn nước tiểu chảy ngược từ bàng quang vào niệu quản. Đây là loại phổ biến hơn.

Trào ngược bọng đái niệu quản thứ phát là do tắc nghẽn nước tiểu hay suy yếu cơ bàng quang hoặc tổn thương dây thần kinh kiểm soát bàng quang.

Biến chứng của trào ngược bọng đái niệu quản gồm có những gì?

Các biến chứng bao gồm sẹo thận. Nhiễm trùng tiểu không điều trị dẫn đến sẹo thận gây tổn thương vĩnh viễn cho mô thận dẫn đến huyết áp cao và suy thận.

Biến chứng thứ hai là huyết áp cao bởi vì thận có nhiệm vụ loại bỏ chất thải từ máu gây hại cho thận, khi chất thải tích tụ có thể làm tăng huyết áp.

Làm sao chẩn đoán chứng trào ngược bọng đái niệu quản?

Để chẩn đoán chứng trào ngược bọng đái niệu quản, thầy thuốc khám bệnh toàn diện, hỏi thăm tiền sử đi tiểu. Thầy thuốc cho xét nghiệm nước tiểu giúp xem có bị nhiễm trùng tiểu hay không.

Thầy thuốc cũng cho siêu âm thận và bàng quang sử dụng sóng âm thanh tần số cao để tạo ra hình ảnh của thận và bàng quang. Siêu âm giúp phát hiện bất thường cấu trúc thận. Siêu âm trong thai kỳ cũng giúp tìm dấu hiệu trào ngược dạ dày nguyên phát.

Thầy thuốc cho chụp X quang chuyên biệt có cản quang đường tiết niệu, sử dụng tia X giúp phát hiện những bất thường của đường tiết niệu. Rủi ro bao gồm dị ứng với thuốc cản quang và nguy cơ nhiễm trùng.

Một phương pháp mới là máy quét hạt nhân dùng một chất đánh dấu gọi là đồng vị phóng xạ phát hiện đường tiết niệu có hoạt động chính xác hay không.

Cách điều trị chứng trào ngược bọng đái niệu quản như thế nào?

Ở trẻ em có triệu chứng nhẹ, thầy thuốc lựa chọn chờ đợi và theo dõi vì đa số trường hợp trẻ tự điều chỉnh được.

Nhiễm trùng tiểu đòi hỏi phải điều trị kịp thời bằng kháng sinh để giữ cho nhiễm trùng không di chuyển đến thận. Trong lúc dùng kháng sinh, thầy thuốc cần theo dõi chặt chẽ qua thử nước tiểu và chụp X quang để đề phòng biến chứng.

Phẫu thuật trào ngược sửa chữa các khiếm khuyết trong van giữa bàng quang và niệu quản.

Phương pháp phẫu thuật bao gồm phẫu thuật hở. Thầy thuốc gây mê toàn thân, rạch vết mổ ở bụng dưới để sửa chữa van.

Phẫu thuật nội soi qua hỗ trợ bằng robot cũng sửa chữa van giữa niệu quản và bàng quang, nhưng dùng các vết mổ nhỏ nên mau lành hơn.

Phương pháp cuối cùng là phẫu thuật qua máy soi bàng quang. Thầy thuốc dùng ống có đèn đưa qua niệu quản nhìn vào bên trong bàng quang rồi bơm một chất độn vào ung quanh niệu quản bị bệnh để làm mạnh van niệu quản này. Đây là phương pháp xâm lấn tối thiểu.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 601

Ý Kiến bạn đọc