Kính văn nghệ

Trăm năm trồng người

 

Hôm nọ được đi tham quan, đến Bảo tàng Hồ Chí Minh, thấy ở đây lưu giữ hàng vạn tư liệu, hiện vật kể về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông bạn ạ. Trong khối tư liệu – hiện vật đồ sộ đó, người thuyết minh giớ thiệu, Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là một trong những hiện vật quý giá nhất. Bỗng chợt nhớ, năm nay là năm cả nước kỷ niệm 50 năm thực hiện Di chúc Chủ tịch Hồ Chí Minh. Người thuyết minh giới thiệu rằng, ở Bảo tàng Hồ Chí Minh có riêng một khu trưng bày với tên gọi Bác Hồ viết Di chúc. Tại đây không chỉ trưng bày các bản Di chúc qua các năm của Chủ tịch Hồ Chí Minh mà còn tái hiện hình ảnh Bác ngồi viết Di chúc trong căn nhà sàn của Người.

- Trời, hay quá vậy, ông bạn thật may mắn, tôi chưa được đến chỗ đó bao giờ.

- Vậy thì cố gắng đi một lần cho biết, vì đến chỗ này ông sẽ nhận ra có cái gì đó thân thương nhưng thiêng liêng lắm. Tôi được nhìn thấy bản Di chúc của Bác Hồ đang trưng bày tại đây, nhưng người thuyết minh giới thiệu rằng, bản Di chúc đang trưng bày tại Bảo tàng không phải là bản gốc, chỉ là bản sao lại, nhưng là bản sao lưu trực tiếp từ bản gốc hiện đang lưu trữ tại Cục Lưu trữ của Văn phòng Trung ương Đảng, được bảo quản theo chế độ đặc biệt, lý do vì bản Di chúc này Bác viết trên giấy với chất liệu không được tốt, trải qua 50 năm nay đã ố vàng, một số chỗ nét chữ đã hơi nhòe, nhưng không hiểu vì sao, khi xem bản Di chúc, tôi thấy ai cũng lộ vẻ xúc động. Ông Đinh Hữu Long – Phó Cục trưởng Cục Lưu trữ, Văn phòng Trung ương Đảng kể, sau khi Bác qua đời năm 1969, tại hội nghị của Bộ Chính trị, ông Vũ Kỳ có đưa bản gốc Di chúc của Bác và Bộ Chính trị đã quyết định giao bản Di chúc cho ông Trần Quốc Hoàn lúc đó là Bộ trưởng Bộ Công an giữ. Ông Trần Quốc Hoàn đã giữ bản Di chúc suốt 18 năm từ 1969 đến 1987. Sau đó, Ban Bí thư quyết định giao bản Di chúc cho Cục Lưu trữ của Văn phòng Trung ương Đảng lưu giữ cho tới nay.

- Di chúc của Chủ tịch Hồ Chí Minh là văn bản gốc do Bác viết từ ngày 10-5-1965 đến 19-5-1969. Suốt 50 năm qua, bản Di chúc được coi là di sản văn hóa vô cùng quý báu của Đảng, của dân tộc ta và được bảo quản đặc biệt. Bản Di chúc được công nhận là Bảo vật quốc gia vào năm 2012 theo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ đó. Cho đến nay, rất ít người thật sự được tiếp cận với bản gốc của Di chúc bởi rất hiếm khi được trưng bày rộng rãi cho công chúng thưởng lãm.

- Cũng có đó chứ, vì theo tôi đọc tin trên báo, Cục Lưu trữ của Văn phòng Trung ương Đảng chỉ phục vụ nhu cầu tiếp cận với bản gốc bản Di chúc trong một số trường hợp đặc biệt như phục vụ nghiên cứu của Văn phòng Tổng Bí thư; phục vụ nghiên cứu tại phòng đọc của cán bộ nghiên cứu thuộc Khu Di tích Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Phủ Chủ tịch; một số tỉnh ủy; một vài lần phục vụ việc ghi hình của các đài truyền hình, hãng phim trong nước… Nhưng từ năm 2015, được sự đồng ý của lãnh đạo Văn phòng Trung ương Đảng, bản Di chúc đã được sao thành 3 bản in mầu. Ba bản in mầu này hiện đang được lưu giữ cùng với bản gốc của Di chúc.

- Ước gì bản gốc Di chúc của Bác được trưng bày cho dân chúng xem nhỉ?

- Cũng khó ông bạn à, vì điều kiện nhiệt độ, độ ẩm, ánh sáng ở ngoài trời sẽ làm tổn thương bản Di chúc , nhưng hư hỏng. Thôi thì có gì xem nấy đi, chứ đã 50 năm trôi qua rồi, chất liệu giấy viết e rằng không chịu nổi với thời tiết đỏng đảnh ngày nay đâu.

- Bản Di chúc tuy ngắn gọn song chứa đựng biết bao giá trị tư tưởng và tình cảm, là sự kết tinh một đời hoạt động cách mạng của Bác Hồ, đem lại sự đổi đời của dân tộc Việt Nam ta, đồng thời để lại những di sản bất hủ đối với những thế hệ mai sau. Trong đó có lời di huấn rằng “đầu tên là công việc đối với con người”. Bởi trong suốt quá trình hoạt động cách mạng và cuộc đời đấu tranh vĩ đại của mình, Bác Hồ luôn coi “con người” là vốn quý nhất, là yếu tố quyết định của sự nghiệp cách mạng. Người cũng thường xuyên nhắc nhở rằng: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã mượn câu nói trên để chỉ ra tầm quan trọng của sự nghiệp giáo dục, tất cả là vì “con người”.

- Còn vài tháng nữa là kết thúc tuổi 50 của bản Di chúc (1969-2019). Sang năm 2020, bản Di chúc thêm một tuổi nữa, hy vọng tôi sẽ được nhìn thấy bản gốc của Di chúc một lần.

Viên Thủy
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 571

Ý Kiến bạn đọc