Thầy thuốc Văn nghệ

Trầm cảm tuổi teen

 

Trầm cảm ở thanh thiếu niên là vấn đề sức khỏe tâm thần trầm trọng gây ra cảm giác buồn dai dẳng và mất hứng thú hoạt động.

Các dấu hiệu bao gồm thay đổi thái độ và hành vi gây ra đau khổ và các vấn đề nghiêm trọng ở trường hay ở nhà và trong các hoạt động xã hội.

Người bệnh có cảm giác buồn bã, khóc lóc mà không rõ lý do, thất vọng hay tức giận ngay cả trong những vấn đề nhỏ, cảm thấy tuyệt vọng trống rỗng, mất hứng thú hoặc xung đột với gia đình và bạn bè, có cảm giác tội lỗi, khó suy nghĩ, tập trung và ghi nhớ mọi thứ, thường xuyên nghĩ đến cái chết hay có ý định tự tử. Người bệnh mất ngủ hay ngủ quá nhiều, thích sử dụng rượu và ma túy.

Các triệu chứng trầm cảm không tự thuyên giảm và trở nên tồi tệ hơn nếu không điều trị. Thanh thiếu niên trầm cảm có nguy cơ tự tử, ngay cả khi các dấu hiệu ban đầu không nghiêm trọng.

So-617--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Tram-cam-tuoi-teen---Anh-1

Nguyên nhân trầm cảm ở thanh thiếu niên là do hóa chất trong não, do nội tiết tố hay do di truyền.

Hóa chất trong não là các chất hóa học tự nhiên trong não mang tín hiệu đến các bộ phận khác của não và cơ thể. Khi các hóa chất này suy giảm, chức năng hệ thống thần kinh thay đổi dẫn đến trầm cảm.

Những thay đổi trong cân bằng nội tiết tố của cơ thể cũng gây ra bệnh trầm cảm.

Trầm cảm phổ biến hơn ở những người có quan hệ huyết thống chẳng hạn như ông bà cha mẹ cũng mắc bệnh này.

Chấn thương đầu đời là những sự kiện đau buồn trong thời thơ ấu như lạm dụng thể chất hoặc tình cảm, mất cha mẹ cũng gây ra trầm cảm.

Khi nghi ngờ thanh thiếu niên mắc bệnh trầm cảm, thầy thuốc khám sức khỏe tổng quát. Thầy thuốc cho làm xét nghiệm máu và kiểm tra tuyến giáp để đảm bảo nó hoạt động bình thường.

Thầy thuốc nói chuyện với trẻ về suy nghĩ, cảm xúc và hành vi bằng một bảng câu hỏi giúp chẩn đoán chính xác và kiểm tra các biến chứng.

Việc điều trị tùy thuộc vào loại trầm cảm và mức độ nghiêm trọng. Sự kết hợp giữa liệu pháp tâm lý và thuốc men rất hiệu quả đối với hầu hết thanh thiếu niên trầm cảm.

Cơ quan FDA phê duyệt hai loại thuốc điều trị trầm cảm ở thanh thiếu niên là fluoxetin và escitalopram. Tuy hầu hết các loại thuốc chống trầm cảm nói chung là an toàn, nhưng tất cả các loại thuốc chống trầm cảm phải mang cảnh báo hộp đen nghiêm ngặt. Trong một số trường hợp, thanh thiếu niên có thể gia tăng suy nghĩ hoặc hành vi tự sát khi dùng thuốc chống trầm cảm.

Bất kỳ ai đang dùng thuốc chống trầm cảm đều phải được theo dõi chặt chẽ xem có làm trầm trọng thêm tình trạng trầm cảm hay có hành vi bất thường, đặc biệt là khi mới bắt đầu dùng thuốc mới hoặc thay đổi liều lượng.

Mỗi người có cá tính khác nhau, vì vậy việc tìm kiếm loại thuốc hay liều lượng phù hợp cần phải thử nhiều lần vì một số loại thuốc cần vài tuần hay lâu hơn để phát huy tác dụng.

Những đặc điểm di truyền đóng một vai trò trong việc thuốc chống trầm cảm ảnh hưởng đến những người khác nhau. Trong một số trường hợp, kết quả xét nghiệm di truyền qua xét nghiệm máu hay tăm bông má cung cấp manh mối về cách cơ thể phản ứng với một loại thuốc chống trầm cảm cụ thể.

Nên theo dõi cẩn thận việc sử dụng thuốc của trẻ. Để hoạt động hiệu quả, thuốc chống trầm cảm cần dùng nhất quán với liều lượng quy định. Vì dùng quá liều cũng là một nguy cơ đối với thanh thiếu niên mắc bệnh trầm cảm, thầy thuốc chỉ kê một lượng nhỏ thuốc mỗi lần.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 617

Ý Kiến bạn đọc