Thầy thuốc Văn nghệ

Top 10 Y hoc 2021

 

1. Liệu pháp gen cho bệnh lý huyết sắc tố

Bệnh huyết sắc tố là rối loạn di truyền ảnh hưởng đến cấu trúc phân tử hemoglobin là chất đạm màu đỏ vận chuyển oxy trong máu. Các bệnh huyết sắc tố phổ biến nhất bao gồm bệnh hồng cầu hình liềm và bệnh thiếu máu Địa Trung Hải ảnh hưởng đến hơn 300.000 trẻ em sinh ra trên toàn thế giới mỗi năm. Nghiên cứu mới nhất về bệnh huyết sắc tố mang lại liệu pháp gen tạo ra các phân tử hemoglobin mới.

2. Thuốc mới cho bệnh đa xơ cứng

Ở những người mắc bệnh đa xơ cứng, hệ thống miễn dịch tấn công lớp vỏ myelin bảo vệ chất béo bao phủ các sợi thần kinh làm mất liên lạc giữa não và các bộ phận khác của cơ thể, dẫn đến tổn thương vĩnh viễn và tử vong. Một kháng thể đơn dòng mới tìm ra là phương pháp điều trị duy nhất cho bệnh đa xơ cứng.

3. Thiết bị tạo nhịp tim kết nối với điện thoại thông minh

Các thiết bị cấy ghép như máy tạo nhịp tim và máy khử rung tim truyền xung điện đến buồng cơ tim để co bóp và bơm máu đi nuôi cơ thể. Chúng dùng để ngăn ngừa hay điều chỉnh chứng loạn nhịp tim. Mặc dù hàng triệu bệnh nhân có máy tạo nhịp tim và máy khử rung tim, nhưng nhiều người thiếu hiểu biết về cách nó hoạt động. Các thiết bị tạo nhịp tim gắn điện thoại thông minh khắc phục vấn đề này. Nó cho phép bệnh nhân hiểu sâu hơn về dữ liệu sức khỏe từ máy tạo nhịp tim và truyền thông tin cho thầy thuốc.

4. Thuốc mới cho bệnh xơ nang

Bệnh xơ nang là bệnh di truyền đặc trưng bởi chất nhầy đặc dính làm tắc nghẽn đường thở dẫn đến nhiễm trùng hô hấp nặng. Bệnh gây ra do một protein điều hòa độ dẫn xuyên màng bị lỗi. Một nhóm thuốc gọi là bộ điều biến CFTR điều chỉnh hoạt động của protein này giúp điều trị bệnh xơ nang.

5. Điều trị viêm gan C

Viêm gan C là “bệnh dịch thầm lặng” gây ra vấn đề sức khỏe cộng đồng lớn. Nhiễm siêu vi viêm gan C dẫn đến suy gan, xơ gan và ung thư gan. Không có thuốc chủng ngừa siêu vi viêm gan C, nhiều phương pháp điều trị có các tác dụng phụ bất lợi. Một loại thuốc mới sofosbuvir đã cải thiện đáng kể việc điều trị viêm gan C.

6. Bong bóng tăng chức năng phổi ở trẻ sinh non

Thiếu cân và yếu ớt, trẻ sinh non cần chăm sóc đặc biệt bao gồm thông khí cho trẻ mắc hội chứng suy hô hấp sơ sinh. Trẻ sơ sinh thường sử dụng chất hoạt động bề mặt trong quá trình thở máy, một phương pháp gây tổn thương phổi lâu dài ở trẻ sinh non và đưa đến bệnh phổi mãn tính. Không giống như thở máy, bong bóng tăng chức năng phổi là cách thông khí không xâm nhập cung cấp áp lực dương liên tục cho trẻ sơ sinh để duy trì thể tích phổi.

7. Khám bệnh từ xa

Dịch Covid-19 khiến phương pháp khám bệnh từ xa ngày càng phổ cập do thầy thuốc cần tiến hành thăm khám trực tuyến. Mô hình chăm sóc ảo ngày càng tăng do những thay đổi trong chính sách của Chính phủ và ngành y tế. Những biện pháp này mở ra ngưỡng cửa cho y học từ xa telemedicin.

8. Dụng cụ băng bó tử cung bằng chân không cho băng huyết sau sinh

Chảy máu quá nhiều sau khi sinh con, băng huyết sau sinh là biến chứng nghiêm trọng ảnh hưởng đến 5% phụ nữ. Các bà mẹ băng huyết sau sinh cần truyền máu, thậm chí phải cắt bỏ tử cung khẩn cấp và mất khả năng sinh sản. Các biện pháp can thiệp không phẫu thuật dùng bóng giãn nở tử cung và ngưng chảy máu. Tiến bộ mới nhất là chèn ép tử cung bằng chân không sử dụng áp lực âm bên trong tử cung làm xẹp khoang chảy máu bằng thiết bị cảm ứng chân không.

9. Điều trị ung thư tuyến tiền liệt

Mặc dù có nhiều tiến bộ trong thập kỷ qua, ung thư tuyến tiền liệt vẫn là nguyên nhân thứ hai gây tử vong do ung thư ở nam giới. Chất ức chế PARP là loại thuốc mới giúp sửa chữa DNA của khối u bị hư hỏng. Mặc dù được biết đến với thành công trong việc điều trị ung thư ở phụ nữ, hai chất ức chế PARP được chứng minh cũng trì hoãn sự tiến triển của ung thư tuyến tiền liệt ở nam giới.

10. Dự phòng chứng đau nửa đầu

Chứng đau nửa đầu ảnh hưởng đến gần 40 triệu người, ước tính khoảng 12% dân số trưởng thành. Trong thời gian qua, các loại thuốc hạ huyết áp, thuốc chống trầm cảm, thuốc chống co giật và thuốc tiêm Botox đã được dùng để ngăn chặn các cơn đau nửa đầu. Tuy nhiên, các phương pháp này đã gặp phải nhiều tác dụng phụ. Vào năm 2018, một loại thuốc mới giúp giảm đau nửa đầu hiệu quả hơn. Nhóm thuốc này hoạt động bằng cách ngăn chặn hoạt động của một phân tử liên quan đến gen calcitonin, chất này tăng đột biến trong cơn đau nửa đầu. Thầy thuốc bắt đầu kê đơn từ năm 2020, loại thuốc mới này là loại thuốc đầu tiên được thiết kế đặc biệt để điều trị dự phòng chứng đau nửa đầu, đánh dấu kỷ nguyên mới trong điều trị bệnh đau nửa đầu.

Bác sĩ ĐÀO TY TÁCH
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số Xuân 2021

Ý Kiến bạn đọc