Một góc làng quê

Thú đi bắt cá trục

 

Thập niên 80 (thế kỷ trước), đất ruộng canh tác miệt Cái Bè (Bắc và Nam quốc lộ 1A) còn rộng mênh mông, cứ tới mùa cấy hoặc sạ lúa giống thường có những đôi trâu trục trên những cánh đồng là chính, vì lúc ấy chưa có máy xới các loại đại trà như bây giờ.

Đi bắt cá trục là cái thú ai nấy thảy đều hứng khởi. Ngày nào bà con cũng xoay vòng hết ruộng này tới ruộng khác. Bắt riết rồi quen dây ruộng nào xa, gần, đất nào sâu, gò và con cá đồng lúc ấy nhiều, bắt thiệt “đã” tay!

So-655--Anh-minh-hoa---Thu-di-bat-ca-truc---Anh-1

Tới mùa cấy, ruộng đồng hứng những cơn mưa già, nước cận rong bắt đầu lên là cũng… vào mùa trục đông ken. Có vài đôi trâu trục gần nhà, thì đám con nít háo hức rỉ tai nhau cùng theo chân người lớn đi bắt trục. Dụng cụ mang theo bên mình chỉ cần cái thùng, cái rổ, cái roi… Tới ruộng, bầy trẻ luôn miệng trầm trồ được nhìn tận mắt đôi trâu đen vạm vỡ thở phì phò trong khi miệng lúc nào cũng nhơi lại cỏ. Đôi tai và cái đuôi luôn phe phẩy để xua đuổi đám ruồi nhặng, mòng trâu bu chích. Nhìn chúng lúc nào cũng chịu nhọc, sẵn sàng làm việc nặng.

Đi bắt trục thì không được vội, cứ thong thả đứng trên bờ giồng chờ cho trâu trục đi giáp, lúc này nước đục cá nổi ngớp lờ đờ, hớt chúng dễ hơn. Thôi thì đó đây người xuống đầy đồng. Người lớn khỏe chân đi sau đường bông trục cầm roi quất cá lớn, hoặc lấy rổ chụp đủ thứ cá lóc, cá trê, lươn, rô… Trẻ con cầm rổ, xách thùng luôn tay hớt vô số cá nhỏ hoi hóp như cá chạch, cá trắng, cua, ốc… thỏa thích.

Mỗi lần đường trục đi qua thì tiếng la vang dậy: Đó đó… cá lớn đó… Ai cũng chạy lại, kẻ quất roi, người chụp mò bắt vui vẻ. Có khi cá nhiều khiến chủ trâu trục cũng thấy ham nhảy xuống chụp cá.

Tôi nhớ mỗi mùa trục đều có những người trải nghề đến giúp việc trục, cày, bừa suốt thời gian dài. Đó là chú Chín Trề, anh Tư Trực, anh Mười Oắn, anh Sáu Liền, Bảy Lạc… Ai cũng lao động miệt mài trên đồng từ sáng sớm cho đến tối mịt, vậy mà vẫn luôn thân thiện với đám con nít; lúc nghỉ ngơi lại vui kể chuyện ma, chuyện đời xưa cho chúng nghe. Nhưng thích thú nhất là chúng được các ông cho cỡi trâu, dìu lên đứng trục hò reo sau đuôi trâu.

Trọn mùa bắt cá trục kéo dài qua hết mấy tháng nghỉ hè. Đến mùa thu nước nổi cũng là lúc tựu trường…

KYM PHỦ
(Cái Bè – Tiền Giang)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 655

Ý Kiến bạn đọc