Thầy thuốc Văn nghệ

Thoái hóa khớp

 

Thoái hóa khớp là dạng viêm khớp phổ biến ảnh hưởng đến hàng triệu người trên toàn thế giới. Nó xảy ra khi sụn bảo vệ các đầu xương bị bào mòn theo thời gian. Thoái hóa khớp ảnh hưởng nhất đến các khớp ở bàn tay, đầu gối, hông và cột sống.

Các triệu chứng thoái hóa khớp thường phát triển chậm và nặng dần theo thời gian. Các dấu hiệu bao gồm đau đớn trong hoặc sau khi vận động, cứng khớp khi mới thức dậy hay sau khi không hoạt động lâu, sưng tấy và kêu lộp cộp khi vận động.

Các yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh thoái hóa khớp bao gồm tuổi già, nguy cơ mắc bệnh thường tăng lên theo tuổi tác. Phụ nữ dễ bị thoái hóa khớp hơn, tuy nhiên người ta không rõ tại sao.

Béo phì cũng làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp. Các chấn thương xảy ra khi chơi thể thao hay do tai nạn làm tăng nguy cơ thoái hóa khớp.

So-624--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Thoai-hoa-khop---Anh-1

Nếu công việc hay các môn thể thao ta đang chơi gây căng thẳng lặp đi lặp lại trên khớp, ta cũng dễ bị thoái hóa khớp.

Một số bệnh chuyển hóa bao gồm bệnh tiểu đường và bệnh có quá nhiều sắt như bệnh huyết sắc tố hình liềm cũng gây ra thoái hóa khớp.

Bệnh thoái hóa khớp nặng dần hơn theo thời gian dẫn đến viêm khớp mãn tính gây đau và cứng khớp nghiêm trọng ảnh hưởng đến công việc hàng ngày.

Về lâu dài, thoái hóa khớp dẫn đến bệnh trầm cảm và rối loạn giấc ngủ cuối cùng trở thành tàn tật.

Để chẩn đoán thoái hóa khớp, thầy thuốc kiểm tra khớp xem có bị sưng, nóng, đỏ, đau hay không.

Thầy thuốc cho chụp X quang nhìn thấy không gian giữa các xương trong khớp bị thu hẹp và thấy các gai xương xung quanh khớp. Thầy thuốc cho siêu âm khớp xem có bị tụ dịch trong khớp không.

Thầy thuốc cũng cho chụp cộng hưởng từ MRI sử dụng sóng vô tuyến và từ trường mạnh để tạo ra hình ảnh chi tiết của xương và mô mềm bao gồm cả sụn trong những trường hợp phức tạp.

Thầy thuốc cho lấy máu để phân tích máu hay chọc hút dịch khớp giúp xác định chẩn đoán.

Để điều trị thoái hóa khớp, thầy thuốc kê toa các loại thuốc giúp giảm đau bao gồm acetaminophen trị bệnh thoái hóa khớp nhẹ đến trung bình. Tuy nhiên, dùng nhiều acetaminophen có thể gây tổn thương gan.

Thầy thuốc kê toa thuốc chống viêm không steroid (NSAID) như ibuprofen và naproxen cũng làm giảm đau xương khớp nhưng thuốc này có nhiều tác dụng phụ như gây khó chịu cho dạ dày, bệnh tim mạch, chảy máu và tổn thương gan thận. Nên dùng loại NSAID dưới dạng gel, bôi ngoài da có ít tác dụng phụ hơn.

Đôi khi thầy thuốc cho dùng thuốc Duloxetin là loại thuốc chống trầm cảm, thuốc này cũng dùng trị đau nhức xương khớp.

Để phối hợp tốt hơn, thầy thuốc cho tập vật lý trị liệu. Chuyên gia vật lý trị liệu cho các bài tập tăng cường cơ bắp xung quanh khớp, giúp tăng tính linh hoạt và giảm đau.

Trong trường hợp nặng, dùng các biện pháp trên không hiệu quả, thầy thuốc tiêm cortison vào bên trong khớp. Thuốc tiêm cortison giảm đau khớp ngoạn mục nhưng không nên tiêm nhiều, giới hạn ở 3 hay 4 mũi tiêm mỗi năm, vì thuốc làm tổn thương khớp trầm trọng hơn theo thời gian.

Thuốc tiêm bôi trơn là chất axit hyaluronic giúp giảm đau bằng cách cung cấp chất đệm cho đầu gối.

Trường hợp thoái hóa khớp quá nặng, thầy thuốc đề nghị thay khớp. Trong phẫu thuật thay khớp, thầy thuốc phẫu thuật loại bỏ bề mặt khớp bị hư hỏng và thay thế bằng khớp nhựa hay kim loại. Rủi ro phẫu thuật bao gồm nhiễm trùng và cục máu đông. Các khớp nhân tạo cũng bị bào mòn và lỏng lẻo theo thời gian và cuối cùng cũng cần được thay thế.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 624

Ý Kiến bạn đọc