Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Thơ gần vần xa

 

Đã 32 năm kể từ trận “Hải chiến Trường Sa” 14-3-1988, nhưng những ký ức bất tử về cuộc chiến đấu cùng sự hy sinh ngoan cường của 64 liệt sĩ vẫn chưa bao giờ phai mờ, như tác giả Nguyễn Anh Dũng (Xuân Lộc, Đồng Nai) viết trong bài thơ Bài ca chiến khuất tháng Ba với lời đề dưới tựa bài “Tưởng nhớ anh linh 64 chiến sĩ Hải quân VN trong trận hải chiến Trường Sa ngày 14-3-1988”:

Những con tàu tràn lướt xé đêm
dựng pháo đài lãnh hải
truyền ngàn sau khúc tráng ca tháng ba
rạng đời sau vòng tròn huyền thoại
64 đài – hoa – máu bừng sôi…

Tác giả bài thơ Bài ca chiến khuất tháng Ba viết tiếp:

Nhiều, nhiều hơn nữa những đảo chìm đảo nổi
Hoàng Sa, Trường Sa
Cô Lin, Len Đao
Sinh Tồn, Gạc Ma…
khúc biển ruột rà
sóng nổi sóng
trải nhịp hải đàn dào dạt…

Dịp này, nhiều tác giả đã gửi về Tuần báo Văn Nghệ TP.HCM những bài thơ viết về biển đảo và tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm của nhân dân ta:

Gạc Ma ơi trái tim ngời ánh sáng
Sáu mươi tư chiến sĩ đã quên mình
Trong lửa đạn kẻ thù, không choáng váng
Kết vòng tay tròn trịa phút hi sinh…
(Trích bài thơ Tổ quốc và biển khơi của Lê Văn Cường; P. Nguyễn Phúc, TP. Yên Bái)

Bốn ngàn năm dựng nước giữ nước Việt Nam
không nuôi hận thù nhưng khắc cốt ghi tâm
là người Việt Nam, những thế hệ Việt Nam không quên lịch sử
máu ông cha đã ngấm từng tấc đất
nuôi chắc hạt lúa, lọc trong mạch nguồn cho Việt Nam hôm nay…
(Trích bài thơ Vị quốc vong thân của Phụng Tú Trần Xuân Thụy; Ninh Thọ, Ninh Hòa, Khánh Hòa)

Đất Việt ta nghìn năm văn hiến
Ôi linh thiêng dòng máu Lạc Hồng
Lời Bác dạy: kiệm, cần, liêm, chính…
Là hành trang trân quý vô cùng.
(Trích bài thơ Nói với con của Đào Quốc Nam; Phước Long, Bạc Liêu)

Một vấn đề thời sự rất “hot” trên thế giới là dịch viêm phổi cấp Covid-19 đang hoành hành khắp các châu lục, đương nhiên đề tài này cũng không “thoát” khỏi các trang bản thảo thơ gửi về cho BBT. Qua hình thức là “lời trăn trối” của bác sĩ người Trung Quốc Lý Văn Lượng – người đầu tiên tìm cách đưa ra những cảnh báo đầu tiên về sự bùng phát của virus corona tác giả Nguyễn Thanh viết trong bài thơ Chào Vũ Hán, tôi đi!:

Đừng gọi tôi “người anh hùng”
Bởi trong trận chiến cuối cùng, vắng tôi
Người ta bịt miệng tôi rồi
Khi dịch khởi phát để rồi bùng lên…

Cả đất nước ta đâu đâu cũng chịu nhiều ảnh hưởng của nạn dịch:

Người người nhắc nhau đeo khẩu trang bịt kín
Tránh tụ tập chốn đông người dễ lây lan
Nền kinh tế cũng bi quan thấy rõ
Nhưng an tâm bởi con cháu Lạc Hồng
Bốn ngàn năm hiên ngang qua sóng gió
Cốt Rồng Tiên đoàn kết, chẳng sợ gì…
(Trích bài thơ Dòng máu Lạc Hồng vượt qua mùa dịch của Lê Hữu Quí; Q.2, TP.HCM)

Người thì khấn nguyện, cầu kinh:

Ta xa xót gom những dòng lệ đổ
Chép vào thơ như một KHÚC KINH CẦU
Cho loài người thoát khỏi ách thương đau
Được sống mãi trong bình yên, hạnh phúc…
(Trích bài thơ Khúc kinh cầu của Thiên Lý; Ninh Sơn, Ninh Thuận)

Trong mùa dịch, những đôi lứa yêu nhau chỉ biết nhìn nhau… luyến tiếc:

Ta đã quên những cái ôm ghì
Quên cả môi thơm chiều đắm đuối
Kín đáo khẩu trang, cười chẳng thấy
Mỗi ánh nhìn khép nép từ đây…
(Trích bài thơ Tình yêu trong mùa dịch cúm của Nguyễn Minh Hải; Q.3, TP.HCM)

Cô y tá khoa lây thì tất bật ngày đêm “chống dịch như chống giặc”:

Hai tháng rồi em chưa gặp lại con
Niềm nhung nhớ em ém sâu tâm khảm
Vẫn miệt mài trong blu áo trắng
Và trắng thâu đêm, cùng đội ngũ, dõi bệnh nhân…
(Trích bài thơ Hỡi em, cô y tá khoa lây của Hồ Ngọc Diệp; Đồng Hới, Quảng Bình)

Các lương y hết mình trên trận tuyến
Áo blu thấm đẫm giọt mồ hôi
Nhà khoa học đêm ngày bên ống nghiệm
Nhằm tìm ra cách chữa trị cho đời…
(Trích bài thơ Tổ quốc của những ngày qua của Lê Văn Cường; TP. Yên Bái)

Trường học là nơi chịu nhiều ảnh hưởng mùa dịch vì học sinh phải nghỉ học kéo dài, tuy nhiên cái khó khiến cô giáo trở thành chiến sĩ:

Không đến lớp, lòng em những bâng khuâng
Phải giảng bài nhờ những dòng trực tuyến
Đến với học sinh như cùng chung trận chiến
Từng giờ, từng giờ… bao xao xuyến, xốn xang…
(Trích bài thơ Giặc dịch vây không cản được chân em của Hồ Ngọc Diệp; Quảng Bình)

Trong hoạn nạn những người làm thơ vẫn hướng tình cảm đến một tháng 3 tươi sáng, “ngập tràn những cơn nắng”:

Tháng ba về ngập tràn những cơn nắng
Mùa hanh khô trời còn vắng mưa sa
Lúa sai bông vàng óng dưới chiều tà
Lời tình tự đêm trôi qua huyền ảo.
(Trích bài thơ Tình khúc tháng ba của Nguyễn Thành Quới; TP. Vĩnh Long, tỉnh Vĩnh Long)

Đầu làng cây gạo trổ hoa
Thắp lên ngọc đuốc tháng Ba giữa trời
Gió đùa đốm lửa rụng rơi
Tựa như xác pháo sáng ngời triền đê…
(Trích bài thơ Cây gạo đầu làng của Nguyễn Chí Diễn; Tiên Sơn, Việt Yên, Bắc Giang)

Hà Thi
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 585

Ý Kiến bạn đọc