Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Thơ gần vần xa

 

Chúng ta vừa bước sang tháng Chạp của năm Kỷ Hợi 2019. Tháng Chạp là thời điểm kết thúc của năm cũ với những ngoái nhìn, tổng kết:

Dùng dằng năm cũ trên tay
Nửa xưa níu kéo, nửa nay gọi mời
Thôi thì đem chữ ra phơi
Tung tờ lịch cuối lên trời đón xuân…
(Trích bài thơ Tờ lịch cuối năm của Đỗ Xuân Thu; Chí Đám, Đoan Hùng, tỉnh Phú Thọ)

Tháng Chạp là lúc ai ai cũng rộn ràng với biết bao công việc để chuẩn bị đón chào xuân sang, năm mới đến:

Ồ! Còn đang tháng Chạp
Sao mà mùa sang nhanh
Cứ nghe xuân đang thở
Trong muôn vàn âm thanh…
(Trích bài thơ Xuân sớm của Trần Kế Hoàn; TT Gôi, Vụ Bản, Nam Định)

Tháng Chạp về, xuân vừa chạm ngõ
Đất trời nở hoa lòng người rộn rã
Xuân gõ nhịp từng giờ trên góc phố
Con đường quen thuộc đầy cỏ hoa…
(Trích bài thơ Tháng Chạp yêu thương của Phạm Thị Mỹ Liên; Điện Dương, Điện Bàn, Quảng Nam)

Rằm tháng Chạp lặt lá mai
Tiếng cười tiếng nói… trong ngoài rộn vang
Pháo treo, liễn đỏ xênh xang
Trẻ con áo mới… khoe khoang khắp làng.
(Trích bài thơ Tết lành của Bạch Phần; TP. Cao Lãnh, Đồng Tháp)

Ai đem gửi tuổi vào năm
Để cho ngày tháng trầm ngâm trôi hoài
Thiêng liêng khoảnh khắc giao thừa
Bỗng chốc mừng được một ngày – một năm…
(Trích bài thơ Tết của Chúa Xuân của Ngọc Hùng; TP. Mỹ Tho, Tiền Giang)

Xuân đang đến nhưng tháng Chạp vẫn đang là cuối đông, vẫn chất chứa những suy tư nhân tình thế sự:

Mở cánh cửa mùa đông ta để ngỏ
Cho tràn vào hương cỏ dại hồn nhiên
Có rét mướt yêu thêm ngày nắng ấm
Có đau thương biết quý những niềm riêng…
(Trích bài thơ Gió đông của Thiên Di; P. Hiệp Thành, Q.12, TP.HCM)

Rét tháng Chạp, nắng xin đừng lựa chọn
Chiều vô tư sao gió buốt trong lòng
Để hai đầu rất xa mà thời gian thì vấp
Để ngụ cư cạnh lửa cháy mùa đông…
(Trích bài thơ Tháng Chạp của Ngọc Tình; TP. Tây Ninh, tỉnh Tây Ninh)

Những mùa yêu cũng đành xa
Nhớ gì ánh mắt nhạt nhòa khói sương
Tàn khuya đêm hãy còn vương
Cành hoa chợt rụng mùi hương cuối cùng.
(Trích bài thơ Tự tình gió đông của Tịnh Bình; TT Gò Dầu, tỉnh Tây Ninh)

Sóng soài gió đổ bên hiên
Xòe tay thả những muộn phiền… thong dong.
(Trích bài thơ Ừ thì mùa đông của Thẩm Hạ; Kông Bờ La, Kbang, Gia Lai)

Những ngày cuối năm của tháng Chạp cũng khiến biết bao trái tim thổn thức về một mối tình nào đó…

Anh đi từ hạ sang đông
Gặp mùa xuân tận đáy lòng thẳm xa
Nụ cười, sáng một màu hoa
Lời tình trao cứ thiết tha bồi hồi…
(Trích bài thơ Lời mùa xuân của Lê Xuân; An Khánh, Ninh Kiều, Cần Thơ)

Có lẽ chính thời đoạn tất bật chuẩn bị đón xuân, chờ Tết mới là lúc chúng ta thương nhớ về mái ấm chốn quê nhà, nhớ dáng bà, dáng mẹ ngóng trông chờ đợi ta chiều cuối năm:

Chiều cuối năm lòng bâng khuâng nhớ mẹ
Khói lam vòng quấn quýt vẽ sợi tơ
Cánh đào phai bay trong gió ngẩn ngơ
Trong giấc mơ tuổi thơ con về tới…
(Trích bài thơ Chiều cuối năm nhớ mẹ của Trần Mai Lan; Đông Triều, Quảng Ninh)

Cuối mùa đông rét tàn phai
Giao thừa mẹ nhóm củi dài ấm hơn
Bếp sôi ngọn lửa chập chờn
Chín nồi bánh tét nặng ơn quê nhà
Con mừng khoe với người ta
Có đòn bánh nhỏ tét ra ngọt ngào…
(Trích bài thơ Xuân nhớ mẹ của Mỹ An; Tiên Phước, Quảng Nam)

Chuẩn bị đón Tết dân tộc nên ai ai cũng hướng nỗi nhớ về những hương vị quê nhà:

Xin nắng hong sấy hạt giòn
Cận ngày Tết cứ bồn chồn chen đua
Mong năm mới gặp người xưa
Cùng ôn lại chuỗi âm thừa cũng vui…
(Trích bài thơ Vị Tết của Hoa Nguyên)

Nhớ cơm gạo mới thơm hương
Nghiêng nghiêng chái bếp vấn vương bao điều
Nhớ bàn tay mẹ ấp yêu
Kỳ yên lân trống… nhớ chiều nôn nao…
(Trích bài thơ Quê hương ngày chớm đông của Mộc Dung; Thạnh Nhựt, Gò Công Tây, Tiền Giang)

Hạnh phúc thay cho ai là người tha hương kịp quay về quê nhà trong những ngày giáp Tết:

Em về trong chiều mong
Rét ngọt chiều tàn đông
Đường xoan hoa tím ngát
Ngõ nhà giục bước chân…
(Trích bài thơ Xuân Tết và em Nguyễn Trung Hữu; TP. Đông Hà, Quảng Trị)

Có giọt mưa
Rơi xuống cội mai vàng
Chiều 30 thấm đẫm
Hương khói bay lên trời
Ly rượu cay ở lại
Say ngất một trời xuân…
(Trích bài thơ Giọt mưa xuân của Lê Đức Thành; P. Quang Trung, TP. Thái Bình).

Hà Thi
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 578

Ý Kiến bạn đọc