Truyện ngắn

Thơ gần vần xa

 

Ngày 27-7-1947 là ngày Thương binh – Liệt sĩ đầu tiên, là dịp để nhân dân bày tỏ lòng hiếu nghĩa, bác ái và tỏ lòng yêu mến thương binh, tưởng nhớ anh hùng liệt sĩ. Cũng vào ngày 27-7-1947, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết trong thư gửi cho Ban Tổ chức ngày Thương binh toàn quốc: “Thương binh là những người đã hy sinh xương máu để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đồng bào, vì lợi ích của Tổ quốc, của đồng bào mà các đồng chí đó bị ốm yếu… Vì vậy, Tổ quốc và đồng bào phải biết ơn, phải giúp đỡ những người con anh dũng ấy…”.

Trước ngày 27-7 năm nay, BBT Tuần báo Văn Nghệ TP.HCM đã nhận được nhiều bài thơ của các cây bút gần xa hướng những vần thơ của mình về những người chiến sĩ đã vì nước quên mình.

Tác giả Nguyễn Hữu Diên (Vĩnh Phúc) đã dành những dòng thơ ca ngợi người mẹ Việt Nam cả đời phải chia tay chồng, con vì Tổ quốc thân yêu:

Bến sông cũ năm xưa mẹ tiễn
Cha lên đường vào chiến trường B
Rồi cha đi mãi không về
Chốn quê dòng lệ đằm đìa… xót thương

Nuôi con lớn lên đường nhập ngũ
Nơi đảo xa canh giữ biển trời
Đêm nghe con sóng trùng khơi
Ngỡ như tiếng mẹ bên nôi thuở nào.
(Thương mẹ)

Trong bài thơ Tháng Bảy mãi thơm với lời đề tặng “Thương kính tặng Dì Hai”, tác giả Nguyễn Ngọc Hưng (Chợ Chùa, Nghĩa Hành, Quảng Ngãi) viết về nỗi mất mát lớn lao của người Dì:

Anh Tư ngã xuống gò Gai
Anh Ba cầu Máng, anh Hai núi Vàng
Một ghế thờ ba bát nhang
Ba bằng liệt sĩ sắp hàng đớn đau…

Một chiều tháng Bảy vào thăm các anh thương binh Trạm điều dưỡng Thuận Thành, tác giả Nguyễn Cát Chuyển (Đình Tổ, Thuận Thành, Bắc Ninh) xúc động trước hình ảnh những người chiến sĩ “tàn mà không phế”:

Chông chênh trên chiếc xe đẩy
Gồng mình chịu đựng mỗi ngày
Nghe Bác: “Tàn mà không phế”
Cho đời ấm những vòng tay…
(Thăm anh chiều tháng Bảy)

Ghi công sự hy sinh cao cả của các anh hùng liệt sĩ, những ngày này nhiều người vào thăm và chăm sóc từng ngôi mộ của liệt sĩ:

Lẫn trong hương khói bay đi
Nghĩa trang gió mát thầm thì tiễn đưa
Hôm nay lác đác trời mưa
Hương trầm thoang thoảng như vừa gặp anh.
(Viếng nghĩa trang – Trịnh Huỳnh Đức; thị xã Dĩ An, Bình Dương)

44 năm ngày đất nước thanh bình
Cứ đến hẹn chúng tôi lại về đây hội ngộ
Cùng cô bác, trên tay những bông hồng rực rỡ
Chăm sóc, viếng thăm từng ngôi mộ các anh…
(Tri ân đồng đội – Lê Thanh Sơn; Bình Trị Đông, Bình Tân, TP.HCM)

Tháng Bảy rực rỡ cờ hoa
Nhớ người ngã xuống… đi xa, vẫn gần
Cho giang sơn mãi mùa xuân
Đồng quê sóng lúa dập dờn yêu thương…
(Lúa hát – Bùi Kim Thành; Sa Đéc, Đồng Tháp)

Bên sân tượng đài của nghĩa trang Liệt sĩ, tác giả Phạm Kim Nhung (TP. Thái Nguyên, tỉnh Thái Nguyên) cảm nhận về sự vĩnh hằng:

Đời sau, ngàn vạn đời sau
Nước non huyền thoại ơn sâu nghĩa tình
Người xưa đã hóa tâm linh
Đem xuân vĩnh cửu hồi sinh quê nhà…

Là tượng đài ghi nhớ những mất mát, đau thương, ở đây là Tượng đá Bến không chồng:

Bến không chồng
là nơi ngụ cư của những cô gái có chồng
Vì biên cõi chồng em đi xa mãi mãi
Liệu linh hồn anh có quay trở lại
Tượng Bến không chồng
em giờ tỏa rạng như một bản tình ca…
(Tượng đá Bến không chồng – Bùi Văn Phúc)

Sau chiến tranh là nỗi đau dai dẳng của những hi sinh mất mát, nhất là đối với các thương binh:

Dù ta bị tổn thương phần thân thể
Chí oai hùng bốn bể vẫn rền vang
Dẫu ngoại xâm kia nổi tiếng hung tàn
Nhưng bờ cõi quan san dày lũy thép…
(Bên dòng Thạch Hãn – Vương Thu Thủy)

Chiến tranh nay đã xa rồi
Nhưng trong ký ức một thời còn nguyên
Bao điều vẫn ở trong tim
Anh giờ là một thương binh tuổi già.
(Người lính năm xưa – Trần Kỳ Duyên; Anh Thạnh Đông, Cù Lao Dung, Sóc Trăng)

Hai bảy tháng Bảy
người thương binh già
ôm hôn kỷ niệm
Vết máu có khô?
Vết sẹo có mờ?
Rưng rức dồn lên từng hơi thở
Uống…
Ngấm…
nửa cuộc đời…
trận mạc…
Ký ức hành quân trong đáy ba lô.
(Kỷ vật cuộc đời – Trần Kế Hoàn; thị trấn Gôi, Vụ Bản, Nam Định)

Cũng có những vết thương trong người ở lại chẳng bao giờ lành sẹo:

Rưng rung mẹ thắp nén hương
Mời về chung bữa cơm thường đơn sơ
Bao năm mẹ vẫn ngồi chờ
Nhớ thương biết đến bao giờ nguôi ngoai…
(Vết thương – Lê Thúy Hằng; Mê Linh, Hà Nội)

Đến tận hôm nay những cuộc tìm kiếm người thân, đồng đội vẫn đang diễn ra:

Cùng đồng đội đi tìm đồng đội
Mấy chục năm trên các chiến trường
Trong lòng đất, lòng sông, đáy biển…
Còn những ai nằm lại chiến trường?
(Trước nghĩa trang – Ngô Xuân Tiếu; Vĩnh Thành, Vĩnh Lộc, Thanh Hóa).

Hà Thi
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 556

Ý Kiến bạn đọc