Trong nước

Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức hát bội ngoài trời

 

Nằm trong kế hoạch quảng bá nghệ thuật truyền thống của Sở Văn hóa – Thể thao TP. Hồ Chí Minh, xây dựng các điểm du lịch trong thành phố, vào lúc 8 giờ 30 ngày 19-7-2020, tại Thảo cầm viên Sài Gòn (Q.1), khu vực ngoài trời trước Đền thờ Vua Hùng, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP. Hồ Chí Minh phối hợp với Bảo tàng Lịch sử TP. Hồ Chí Minh tổ chức chương trình biểu diễn nghệ thuật đầu tiên trong dự án quảng bá, giới thiệu nghệ thuật hát bội đến với đông đảo khán giả yêu thích loại hình hát bội, khách vãng lai và du khách quốc tế đến TP. Hồ Chí Minh.

So-605--TP-Ho-Chi-Minh-to-chuc-hat-boi-ngoai-troi---Anh-3
Trích đoạn Trần Bình Trọng tuẫn tiết.

Theo kế hoạch của Sở Văn hóa – Thể thao TP. Hồ Chí Minh, Nhà hát Nghệ thuật Hát bội TP. Hồ Chí Minh và Bảo tàng Lịch sử TP. Hồ Chí Minh sẽ là đơn vị chịu trách nhiệm tổ chức cũng như thực hiện các chương trình hát bội với định kỳ được chọn là thứ bảy hoặc chủ nhật cách tuần trong tháng với các hoạt động chính như: trưng bày mặt nạ, hình ảnh nhân vật, trang phục hát bội, xem các nghệ sĩ vẽ mặt…; khoảng thời gian biểu diễn từ 8 giờ 30 đến 10 giờ.

Trong chương trình hát bội đầu tiên, các nghệ sĩ hát bội diễn trích đoạn “Ôn Đình chém Tá”, “Trần Bình Trọng tuẫn tiết”; tiết múa chào mừng Nhật Nguyệt Bát Thiên Vương; giao lưu trò chuyện với NSƯT Hữu Danh về loại hình hát bội, nghe giải thích về tính ước lệ của không gian, thời gian trong hát bội, kỹ thuật dùng roi cách điệu ngựa phi, giới thiệu sơ lược về quá trình hình thành và phát triển của nghệ thuật tuồng, những cải cách tươi mới để phù hợp với nhu cầu thưởng thức và tiếp thu nghệ thuật tuồng cổ của khán giả hôm nay, nét đặc biệt của trang phục hát bội, mặt nạ hát bội vẽ trên gáo dừa; giải thích tính cách nhân vật trên sân khấu qua cách vẽ mặt màu đỏ, cách trát phấn trắng bạch cả mặt, những kiểu cười đặc trưng, năm chòm râu trên cây roi tượng trưng cho con ngựa thể hiện điều gì…

So-605--TP-Ho-Chi-Minh-to-chuc-hat-boi-ngoai-troi---Anh-4
Hát bội trước đền thờ Vua Hùng trong Thảo cầm viên Sài Gòn.

Trong phần giao lưu, NSƯT Hữu Danh tâm sự:

- Hát bội im lặng một thời gian rất dài, không có hoạt động cũng không có thông tin gì trên các phương tiện truyền thông, do đó khán giả cứ đinh ninh là loại hình sân khấu này đã mai một rồi, nhất là tại TP. Hồ Chí Minh. Do đó, tổ chức hát bội ngoài trời và chọn địa điểm ở Thảo cầm viên rất có ý nghĩa và thuận tiện trong quảng bá hát bội đến rộng rãi công chúng. Bởi địa điểm này có một lượng khách cố định vào ngày thứ bảy và chủ nhật, trẻ em được gia đình cho đến đây dạo chơi, được xem hát bội sẽ ghi nhớ loại hình truyền thống này, để lớn lên biết cách giữ gìn và phát huy, nếu thích, mà không thích, cũng biết được hát bội là gì. Còn khách du lịch cũng chọn điểm này để thưởng ngoạn, sinh viên muốn tham khảo nghiên cứu hát bội cũng có điều kiện tiếp cận sân khấu và nghệ sĩ biểu diễn để tìm hiểu. Từ xưa đến nay, hát bội được xem là văn hóa đặc sản của người dân Nam bộ, xuất hiện đều đặn trong các lễ kỳ yên, cúng đình, hầu cốt…, nhưng do sự biến diễn của xã hội, đặc biệt là cách suy nghĩ của thế hệ trẻ, hát bội ngày càng ít đi cơ hội để nghệ thuật hát bội đến với công chúng càng ngày càng bị giảm mạnh. Nếu hôm nay, những người lớn có trách nhiệm với loại hình này mà vì nhiều lý do nào đó mà không tổ chức biểu diễn, không quảng bá, không đào tạo lực lượng trẻ kế thừa, e rằng trong tương lai gần hát bội sẽ không tồn tại nữa, bởi hát bội là bộ môn nghệ thuật khó, để trụ được đòi hỏi nghệ sĩ phải rèn luyện rất vất vả.

Hát bội không thể làm cho nghệ sĩ giàu có để mua xe hơi, nhà lầu như các thể loại sân khấu khác, nên bị thiệt thòi đủ mặt, không nhà đầu tư nào tài trợ để mở các cuộc thi như lãnh vực ca nhạc, cũng không ai mở cuộc thi ngôi sao triển vọng hát bội, càng không được xếp vào các cuộc thi hút quảng cáo như “Thần tượng Bolero”, hay “Thi tài cùng danh hài”… Do đó, việc Sở Văn hóa – Thể thao TP. Hồ Chí Minh đưa hát bội vào kế hoạch quảng bá du lịch, tổ chức biểu diễn ngoài trời để lan tỏa loại hình này trong cộng đồng xã hội là một điều rất hoan nghênh.

Nguyễn Dương – Nguyễn Hoàng
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 605

Ý Kiến bạn đọc