Thầy thuốc Văn nghệ

Tăng canxi máu

 

Tăng canxi máu là tình trạng nồng độ canxi trong máu cao hơn mức bình thường. Quá nhiều canxi trong máu làm suy yếu xương, tạo sỏi thận và can thiệp vào hoạt động của tim và não.

Tăng canxi máu thường là kết quả của tuyến cận giáp hoạt động quá mức. Bốn tuyến nhỏ này nằm phía sau tuyến giáp. Các nguyên nhân gây tăng canxi máu khác bao gồm ung thư, một số loại thuốc và uống quá nhiều canxi hay sinh tố D.

Thường không có dấu hiệu gì nếu tăng canxi máu nhẹ. Các trường hợp nghiêm trọng tạo ra các dấu hiệu liên quan đến bộ phận bị ảnh hưởng.

Lượng canxi dư thừa trong máu có nghĩa là thận phải làm việc nhiều hơn để lọc, gây ra khát nước quá mức và đi tiểu thường xuyên.

Tăng canxi máu gây buồn nôn và táo bón.

Hầu hết các trường hợp, lượng canxi dư thừa trong máu lọc ra từ xương làm suy yếu xương, gây đau xương và yếu cơ.

So-566--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Tang-canxi-mau---Anh-1

Tăng canxi máu can thiệp vào cách thức hoạt động của não dẫn đến nhầm lẫn, thờ ơ và mệt mỏi.

Hiếm khi tăng canxi máu nặng can thiệp vào chức năng tim, gây ra đánh trống ngực và ngất xỉu.

Nguyên nhân phổ biến nhất của tăng canxi máu là do tuyến cận giáp hoạt động quá mức xuất phát từ một khối u nhỏ lành tính. Ung thư phổi và ung thư vú, cũng như một số bệnh ung thư máu làm tăng canxi máu. Di căn ung thư đến xương cũng làm tăng nguy cơ này. Một số bệnh như bệnh lao làm tăng nồng độ sinh tố D trong máu, kích thích đường tiêu hóa hấp thụ nhiều canxi hơn.

Một rối loạn di truyền hiếm gặp gọi là tăng canxi máu gia đình gây ra tăng canxi trong máu do các thụ thể canxi bị lỗi.

Những người ngồi hoặc nằm lâu ngày do bất động có thể bị tăng canxi máu.

Uống quá nhiều canxi hoặc sinh tố D theo thời gian làm tăng mức canxi trong máu.

Biến chứng tăng canxi máu bao gồm loãng xương. Nếu xương tiếp tục thải canxi vào máu, ta bị bệnh loãng xương dẫn đến gãy xương, cong cột sống và mất chiều cao.

Nếu nước tiểu chứa quá nhiều canxi, tinh thể có thể hình thành sỏi trong thận.

Tăng canxi máu nặng làm hỏng thận, hạn chế khả năng làm sạch máu và loại bỏ chất lỏng.

Tăng canxi máu nặng dẫn đến nhầm lẫn, mất trí nhớ và hôn mê gây tử vong.

Tăng canxi máu ảnh hưởng đến các xung điện điều hòa nhịp tim khiến tim đập không đều.

Để chẩn đoán, thầy thuốc cho làm xét nghiệm máu thường xuyên cho thấy mức độ canxi trong máu cao. Xét nghiệm máu cũng tiết lộ mức độ nội tiết tố tuyến cận giáp có cao hay không.

Để xác định xem tình trạng tăng canxi máu có phải do một bệnh tiềm ẩn như ung thư, thầy thuốc đề nghị kiểm tra hình ảnh của xương hay phổi.

Nếu chứng tăng canxi máu ở mức độ nhẹ, thầy thuốc chọn theo dõi và chờ đợi.

Trong một số trường hợp, thầy thuốc cho dùng calcitonin là nội tiết tố lấy từ cá hồi kiểm soát mức canxi trong máu.

Loại thuốc cinacalcet giúp kiểm soát tuyến cận giáp hoạt động quá mức.

Bisphosphonat là thuốc trị loãng xương tiêm tĩnh mạch có thể nhanh chóng hạ thấp mức canxi, thường sử dụng để điều trị tăng canxi máu do
ung thư.

Denosumab thường được sử dụng để điều trị cho những người bị tăng canxi máu do ung thư không đáp ứng tốt với bisphosphonat. Mức canxi cực cao là một cấp cứu y tế.

Người bệnh cần nhập viện để điều trị bằng truyền dịch và thuốc lợi tiểu để nhanh chóng hạ mức canxi, ngăn ngừa các vấn đề về nhịp tim hoặc tổn thương hệ thần kinh.

Các vấn đề liên quan đến tuyến cận giáp hoạt động quá mức thường cần đến phẫu thuật để loại bỏ các mô bệnh lý.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 566

Ý Kiến bạn đọc