Thầy thuốc Văn nghệ

Tâm thần phân liệt ở trẻ em

Tâm thần phân liệt ở trẻ em là một rối loạn tâm thần thường gặp nhưng nghiêm trọng dẫn đến ảo giác, hoang tưởng và rối loạn hành vi. Tâm thần phân liệt ở trẻ em cũng giống như tâm thần phân liệt ở người lớn, nhưng xảy ra sớm hơn trong cuộc sống và ảnh hưởng sâu sắc tới hành vi và phát triển của trẻ. Đây là một bệnh mãn tính cần điều trị suốt đời.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Chung-than-kinh-phan-liet-o-tre-em

Các dấu hiệu sớm nhất bao gồm chậm nói, chậm bò và chậm đi, thích đu đưa hay vỗ tay. Người bệnh ngại tiếp xúc với bạn bè và gia đình, giảm hoạt động ở nhà trường, khó ngủ và chán nản, có nhiều hành vi kỳ lạ và ưa sử dụng chất gây nghiện. Trẻ ít có ảo tưởng và nhiều ảo giác thị giác. Ảo tưởng là niềm tin sai lầm không dựa trên thực tế như tin rằng mình có khả năng đặc biệt hay rất nổi tiếng; tin rằng một người khác yêu mình; tin rằng có thảm họa lớn sắp xảy ra. Ảo giác thường liên quan đến việc nhìn thấy hay nghe thấy những thứ không tồn tại. Ảo giác ở bất kỳ giác quan nào, nhưng nghe thấy tiếng nói là ảo giác phổ biến nhất. Hiếm khi, lời nói bao gồm các từ vô nghĩa không thể hiểu được gọi là từ trộn lẫn. Vô tổ chức hay hành động bất thường bao gồm tư thế không phù hợp hay kỳ quái. Người bệnh bỏ qua vệ sinh cá nhân, không tiếp xúc mắt, không thay đổi nét mặt, nói giọng đều đều hoặc không cử động tay hay đầu khi nói.

Nguyên nhân gây bệnh không rõ ràng nhưng giống như tâm thần phân liệt ở người lớn. Các nhà nghiên cứu tin rằng có sự kết hợp di truyền học, chất hóa học trong não và môi trường. Các hóa chất trong não bao gồm chất dẫn truyền thần kinh dopamin và glutamat đóng góp vào bệnh tâm thần phân liệt.

Các biến chứng liên quan đến tâm thần phân liệt ở trẻ em là tự tử và có ý nghĩ tự tử, tự gây chấn thương, rối loạn lo âu, hoảng loạn và rối loạn ám ảnh cưỡng chế. Trẻ hay bị trầm cảm, lạm dụng rượu và ma túy. Trẻ không có khả năng sống độc lập, đi học hay làm việc, tự cô lập ngoài xã hội và có hành vi hung hăng.

Chẩn đoán tâm thần phân liệt ở trẻ em bao gồm loại trừ các rối loạn sức khỏe và xác định rằng các triệu chứng không do lạm dụng chất hay thuốc. Các xét nghiệm giúp loại trừ bệnh lý đi kèm và sàng lọc rượu hay ma túy. Đánh giá tâm lý bao gồm việc quan sát những suy nghĩ tự làm hại hay làm hại người khác. Thầy thuốc sử dụng các tiêu chí trong chẩn đoán các rối loạn tâm thần DSM5 công bố bởi Hiệp hội Tâm thần Mỹ. Tiêu chuẩn chẩn đoán nói chung cũng giống như tâm thần phân liệt ở người lớn.

Trong một số trường hợp, thầy thuốc đề nghị bắt đầu dùng thuốc trước khi có chẩn đoán chính thức. Điều này đặc biệt quan trọng đối với các dấu hiệu xâm lấn hay tự gây thương tích. Một số loại thuốc giúp hạn chế hành vi bất thường và khôi phục lại cảm giác bình thường. Tâm thần phân liệt ở trẻ em cần phải điều trị suốt đời. Nhóm điều trị trẻ em tâm thần phân liệt bao gồm thầy thuốc tâm thần, chuyên gia tâm lý, y tá, nhân viên xã hội và gia đình. Các phương pháp điều trị chính cho tâm thần phân liệt thời thơ ấu là dược phẩm, liệu pháp tâm lý và đào tạo kỹ năng sống. Hầu hết các thuốc chống loạn thần dùng cho trẻ em cũng giống như thuốc dùng cho người lớn bị tâm thần phân liệt. Thuốc chống loạn thần có hiệu quả trong điều trị các triệu chứng hoang tưởng, ảo giác, mất động lực và thiếu cảm xúc.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 458

Ý Kiến bạn đọc