Thầy thuốc Văn nghệ

Suy gan cấp tính

Suy gan cấp tính là mất chức năng gan nhanh chóng ở những người không mắc bệnh gan từ trước. Suy gan cấp tính ít gặp hơn suy gan mạn tính. Bệnh gây ra các biến chứng nghiêm trọng bao gồm xuất huyết quá mức và tăng áp lực trong não. Tùy thuộc vào nguyên nhân, suy gan cấp tính đôi khi có thể điều trị. Tuy nhiên trong nhiều tình huống, ghép gan là cách chữa trị duy nhất.

Các dấu hiệu bao gồm vàng da, vàng mắt, đau hạ sườn phải, buồn nôn và ói mửa.

Suy gan cấp tính xảy ra khi tế bào gan bị tổn thương đáng kể và không thể hoạt động. Các nguyên nhân bao gồm uống quá liều cetamol. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất gây suy gan cấp tính. Nếu đã dùng quá liều cetamol, hãy tìm sự chăm sóc y tế càng nhanh càng tốt, không chờ đợi những dấu hiệu của suy gan.

So-517--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Suy-gan-cap-tinh---Anh-1

Một số loại thuốc kháng sinh, thuốc chống viêm không steroid và thuốc chống co giật cũng gây suy gan cấp tính.

Viêm gan A, viêm gan B và viêm gan E có thể gây suy gan cấp tính.

Độc tố cũng gây ra suy gan cấp tính như loài nấm hoang dã. Carbon tetraclorua là một chất độc gây suy gan cấp tính.

Suy gan có thể do viêm gan tự miễn, một căn bệnh trong đó hệ miễn dịch tấn công các tế bào gan.

Ung thư bắt đầu tại gan hoặc lây lan vào gan cũng làm cho suy gan cấp tính.

Nhiễm trùng huyết và sốc gây suy gan cấp tính.

Suy gan cấp tính thường gây biến chứng phù não, chảy máu đường tiêu hóa do suy gan không tạo đủ các yếu tố đông máu.

Những người bị suy gan cấp tính thường dễ bị nhiễm trùng đường hô hấp và tiết niệu.

Suy thận cũng thường xảy ra sau khi bị suy gan, đặc biệt nếu dùng quá liều cetamol.

Giảm nguy cơ suy gan cấp tính bằng cách chăm sóc gan cẩn thận. Tránh dùng thuốc bừa bãi. Uống rượu chừng mực. Hạn chế lượng rượu uống không quá một ly mỗi ngày cho phụ nữ và không quá hai ly mỗi ngày cho nam giới. Nên chích ngừa siêu vi gan A và B.

Xét nghiệm máu dùng để xác định gan hoạt động tốt như thế nào. Xét nghiệm thời gian prothrombin đo thời gian máu đông. Với suy gan cấp tính, máu không đông nhanh như thường lệ. Thầy thuốc đề nghị siêu âm để xem gan có lớn không, có khối u không. Thử nghiệm này cho thấy tổn thương gan và giúp xác định nguyên nhân. Thầy thuốc cũng đề nghị chụp cắt lớp vi tính CT hay chụp cộng hưởng từ MRI để xem gan và mạch máu rõ ràng hơn. Những thủ thuật này giúp tìm ra một số nguyên nhân gây suy gan cấp tính như hội chứng Budd-Chiari hay các khối u. Đôi khi thầy thuốc kiểm tra mô gan bằng cách loại bỏ một mảnh mô gan nhỏ gọi là sinh thiết gan.

Phương pháp điều trị suy gan cấp tính bao gồm các loại thuốc đảo ngược ngộ độc. Suy gan cấp tính do quá liều cetamol được điều trị bằng thuốc acetylcystein. Nấm và các chất độc khác cũng được điều trị bằng thuốc đảo ngược tác dụng của độc tố. Khi suy gan cấp tính không thể đảo ngược, cách điều trị duy nhất là ghép gan. Trong quá trình ghép gan, thầy thuốc loại bỏ gan bị tổn thương và thay thế bằng gan khỏe mạnh từ người hiến tặng. Thầy thuốc cố gắng ngăn ngừa các biến chứng gây ra bởi suy gan cấp tính. Phù não do suy gan cấp tính làm tăng áp lực lên não rất nguy hiểm. Thầy thuốc cho thuốc giảm tích tụ chất lỏng trong não. Thầy thuốc lấy mẫu máu và nước tiểu để kiểm tra nhiễm trùng và dùng thuốc điều trị nhiễm trùng. Thầy thuốc cho thuốc để giảm nguy cơ chảy máu. Nếu mất nhiều máu, người bệnh có thể cần truyền máu.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 517

Ý Kiến bạn đọc