Kính văn nghệ

Soi

 

Nghe báo đăng tin, trong năm 2020, Sở Văn hóa – Thể thao TP. Hồ Chí Minh sẽ tăng cường nguồn lực cho phát triển Văn hóa – nghệ thuật, đẩy mạnh đầu tư xây dựng thiết chế văn hóa dành cho Văn hóa – nghệ thuật. Cụ thể phải khẩn trương hoàn thành việc thực hiện Đề án tổ chức, sắp xếp các đơn vị nghệ thuật công lập TP. Hồ Chí Minh song song việc đẩy nhanh tiến độ và đưa vào sử dụng các dự án, công trình trọng điểm: Nhà hát Giao hưởng – Nhạc – Vũ kịch, Rạp xiếc và biểu diễn đa năng Phú Thọ, Trung tâm biểu diễn nghệ thuật đa năng, Trung tâm biểu diễn nghệ thuật truyền thống. Rà soát, cải tạo sửa chữa cơ sở vật chất hiện hữu nhằm đảm bảo phục vụ hoạt động biểu diễn nghệ thuật. Tập trung xây dựng Đề án Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa trên địa bàn TP. Hồ Chí Minh.

- Ừa, đó là định hướng kế hoạch, còn áp chót năm, có cái lễ trao tặng giải thưởng Văn học – nghệ thuật TP. Hồ Chí Minh 5 năm lần thứ 2. Trong số tác phẩm được vinh danh lần này, có “Ở R – Chuyện kể sau 50 năm” của nhà văn Lê Văn Thảo, dù được bổ sung để xét giải sau cùng nhưng lại được đánh giá cao, bởi đây là một thước phim, một bức tranh tái hiện lại tất cả tình tiết, khung cảnh, con người ở R sau 50 năm rất sinh động. Bây giờ, cũng cần phải có những tác phẩm nhắc về cuộc chiến đấu thần kỳ của dân tộc Việt Nam trong giữ đất, để thế hệ sinh ra sau này còn biết được, mặc dù chỉ hình dung qua con chữ. Hiện nay, thực tế đang cho thấy, nhu cầu của bạn đọc trong tương lai sẽ hướng đến văn chương người thật, việc thật, dựa trên sự kiện hay tư liệu. Nếu văn chương không làm đúng chức năng thật hơn đời sống thật thì có lẽ vai trò của văn chương sẽ lu mờ, rồi trong tương lai gần chẳng ai thèm chú ý đến nữa.

- Nói về cái vụ sách được giải, tôi thấy đa số các tác phẩm văn học được vinh danh trong đợt này đều mang cảm hứng và tình yêu với quê hương, đất nước; thể hiện trách nhiệm công dân của người cầm bút. Như tác phẩm “Phượng Hoàng” của nhà văn Văn Lê, ông viết về chiến tranh, đơn giản vì muốn giải tỏa những điều mình đã nhìn thấy trong chiến tranh, đã chứng kiến đồng đội mình chết trong chiến tranh, nhân dân mình chết trong chiến tranh. Vì thế, “Phượng Hoàng” là cuốn tiểu thuyết viết về chiến dịch cùng tên do Mỹ và quân đội Sài Gòn thực hiện trong giai đoạn từ năm 1968 và những năm sau đó. Trong chiến dịch này, có hàng trăm ngàn chiến sĩ và hơn 40.000 cán bộ cơ sở của ta hy sinh, bị bắt bớ, tù đày. Trong bối cảnh mất hết và bị dồn đến đường cùng, nhưng chiến sĩ và nhân dân vẫn chấp nhận hy sinh, tích cóp sức lực và cuối cùng đã lật được thế cờ. Viết về người lính là viết về phẩm hạnh, về lòng trắc ẩn – cái mà thiếu nó, chúng ta khó có thể củng cố được danh giá và thể thống con người. Phẩm hạnh của người lính được thử thách bởi thời gian, được tổ tiên ta truyền lại một cách thần bí cho các thế hệ. Nhờ có phẩm hạnh ấy mà dân tộc ta đã đi vào giai đoạn cuối của chiến tranh một cách điềm tĩnh và đầy nhân bản.

- Ừa, theo tôi, đọc sách này như xem phim, thấy hết từng ngày, từng tháng, từng người, chết và sống…; rất có ích lợi cho bọn trẻ con nhà chúng ta sau này.

- Nhưng chỉ tiếc là, sách chỉ đi loanh quanh từ nhà xuất bản, tới tác giả, tới giám khảo, tới một vài đối tượng được tặng sách, mà chưa chắc các đối tượng được tặng sách đã đọc sách. Vậy, làm cách nào để tác phẩm đến rộng rãi hơn với công chúng? Tôi cho đây là một vấn đề vẫn còn bỏ ngỏ.

- Đây là nỗi khổ khó nói giữa tôi (tác giả) và chúng ta (người đọc), vì loại sách này lại dán nhãn “SÁCH KHÔNG BÁN”. Tôi nhớ, “Ở R – Chuyện kể sau 50 năm” của nhà văn Lê Văn Thảo từng đạt giải B Sách hay – Giải thưởng Sách quốc gia 2018. Tác phẩm này đã được NXB Văn hóa Dân tộc ấn hành trong năm đó. Tuy nhiên, giống như lần trước, ở lần tái bản này, tác phẩm cũng được dán nhãn “SÁCH KHÔNG BÁN”. Có nghĩa là, ai muốn mua cũng không biết đường nào mà mua, và chắc như đinh đóng cột, nó sẽ bị: lưu kho, lưu thư viện rồi nằm đó hửi bụi như đồng loại của nó cùng bị dán cái nhãn giống nhau.

- Theo dư luận xã hội nói vô nói ra, nghĩa là soi mói bàn tán đó, thì để các tác phẩm đến được với đông đảo công chúng, cần có sự đầu tư về công tác quảng bá. Và mỗi loại hình cần có một phương thức quảng bá khác nhau. Muốn làm được điều này, chúng ta phải trang bị các phương tiện để quảng bá các tác phẩm. Bởi vì bản thân người nghệ sĩ không thể tự thân quảng bá tác phẩm của mình được, vì thế vai trò của nhà nước rất quan trọng. Nếu không làm điều này thì chiến lược công nghiệp văn hóa sẽ không có hiệu quả

- Tôi thấy báo đăng còn có ý kiến, nên nghĩ đến việc chuyển thành ebook để độc giả đọc nhanh hơn, vì dầu sao đây cũng là công trình do Nhà nước đầu tư, là dòng sách của Nhà nước đặt hàng.

- Ứ hự, tiếc quá hỉ!

Thủy Canh Hoa
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 579

Ý Kiến bạn đọc