Giới thiệu sách

Soạn giả cải lương Viễn Châu – Cuộc đời và sự nghiệp

 

Nhà xuất bản Văn hóa – Văn nghệ TP. Hồ Chí Minh vừa giới thiệu cuộc đời và sự nghiệp của soạn giả cải lương Viễn Châu qua 2 tác phẩm có tên gọi “Soạn giả Viễn Châu: Tác giả và tác phẩm Vọng cổ” và “Soạn giả Viễn Châu: 120 bài Vọng cổ đặc sắc”. Cả hai cuốn sách đều do tác giả Huỳnh Công Tín biên soạn và chú giải.

Cuốn sách thứ nhất – “Soạn giả Viễn Châu – Tác giả và tác phẩm Vọng cổ” gồm có 448 trang. Trong lĩnh vực Vọng cổ, soạn giả Viễn Châu là một trong những người có công khởi đầu mở ra thể loại Tân cổ giao duyên; đồng thời lại là người có công lớn biến đổi bài bản Vọng cổ truyền thống mang âm hưởng buồn của điệu Oán, thành bài bản Vọng cổ vui, hài hước, với hai giọng ca đặc trưng: nghệ sĩ Nguyễn Văn Minh (Hề Minh) (1929 – 1985) và đặc biệt là nghệ sĩ Nguyễn Văn Hường (Văn Hường) vua ca Vọng cổ hài, sinh năm 1932.

So-591--Soan-gia-Ca-luong-Vien-Chau--Cuoc-doi-va-su-nghiep---Anh-1

Thuở sinh thời, khi được hỏi về mạch dẫn để sáng tác ra tác phẩm, soạn giả Viễn Châu nói rằng:

- Điểm tựa của tôi trong sáng tác chính là đọc và chắt lọc những nét đẹp từ tiểu thuyết văn học. Tôi là “con mọt sách” từ năm 14 tuổi. Tôi thích cách viết của nhiều nhà văn: Hoàng Ngọc Phách (tác phẩm Tố Tâm) lãng mạn, ướt át; Tân Dân Tử (Giọt máu chung tình) trau chuốt, nên thơ; Phú Đức (Châu về hợp phố) xốc nổi, xôm trò; Hồ Biểu Chánh (Con nhà nghèo; Nợ đời) giọng văn rặt chất Nam bộ; Lan Khai (Tiếng gọi của rừng thẳm) phiêu lưu, mạo hiểm; nhất là các tác phẩm dạt dào tình cảm của Khái Hưng, Nhất Linh. Điều thú vị nhất là các “sư phụ” tả về vẻ đẹp người phụ nữ thì hết ý, đọc đã thấy khoái nên tôi khi sáng tác bài ca cổ hoặc xây dựng hình ảnh người phụ nữ trong tác phẩm của mình, tôi thường dùng chất liệu văn học đã thẩm thấu từ những tác phẩm văn chương mình yêu thích.

Cuốn sách thứ hai có tên “Soạn giả Viễn Châu, 120 bài Vọng cổ đặc sắc” dày 440 trang, với hình thức trình bày mới hiện đại, trang nhã; phù hợp với yêu cầu của tác phẩm bài ca Vọng cổ. Các bài ca được sắp xếp hệ thống theo bốn thể loại gồm: Vọng cổ lịch sử – Vọng cổ tâm lý xã hội – Tân cổ giao duyên – Vọng cổ hài. Bạn đọc sẽ có dịp ôn lại những tác phẩm quen thuộc như: Ánh lửa Mê Linh; Chút tình Dạ cổ hoài lang; Lưu Bình – Dương Lễ; Tình Lan và Điệp; Bông Ô Môi; Xuân đất khách; Ai cho tôi tình yêu; Ai xuôi vạn lý; Tình đẹp mùa chôm chôm; Trên đường lưu diễn…

NXB Văn hóa – Văn nghệ cho biết:

- Tác phẩm “Soạn giả Viễn Châu, 100 bài Vọng cổ đặc sắc” (Tuyển chọn và chú giải) được NXB Chính trị Quốc gia Sự thật, Hà Nội phát hành lần đầu vào năm 2015. Lần ấy, quyển sách kịp đến tay soạn giả Viễn Châu, khi ông còn tại thế. Năm 2020, NXB Văn hóa – Văn nghệ Thành phố Hồ Chí Minh ấn hành tác phẩm “Soạn giả Viễn Châu, 120 bài Vọng cổ đặc sắc” trên cơ sở chỉnh sửa một số thiếu sót trong lần in đầu và chúng tôi có chọn bổ sung thêm 20 bài mới, 5 bài cho mỗi nhóm.

Soạn giả Viễn Châu tên thật là Huỳnh Trí Bá, thường được gọi là “Bảy Bá”, xuất thân từ gia đình hương chức của làng, sinh ngày 21/10/1924 tại Đôn Châu, huyện Trà Cú, tỉnh Trà Vinh. Từ nhỏ đã mê đờn tranh, tự mày mò học và tìm hiểu thêm những ngón đờn qua dĩa hát nhựa, những đám hát tài tử ở làng quê. Năm 19 tuổi, với máu phiêu bạt giang hồ, xách cây đờn lên Sài Gòn theo nghiệp đờn ca.

Năm 1942, ông tham gia Ban cổ nhạc Ðài phát thanh Pháp Á, Sài Gòn. Năm 1943, ông theo đoàn Tố Như, rồi tham gia gánh hát Năm Châu lưu diễn cả nước. Năm 1950, với bút danh Viễn Châu ông viết vở cải lương “Nát cánh hoa rừng”, phỏng theo tác phẩm “Đường rừng” của Khái Hưng. Tác phẩm được công chúng hoan nghênh và bút danh Viễn Châu được biết đến rộng rãi từ đấy. Sau thành công, ông được rất nhiều đoàn mời hợp tác: Kim Thanh (1955), Thanh Tao (1958), Thanh Nga (1962), Dạ Lý Hương, Tân Hoa Lan (1969)… và các hãng dĩa: Việt Nam (1950), Kim Long (1951), Việt Hải (1953), Thăng Long (1954), Sống Mới (1968), Nhạc ngày xanh (1969), Hồn nước (1973)… Sau năm 1975, ông cộng tác với đoàn Văn công (1975), hãng băng Sài Gòn Audio (1978) và nhiều đoàn hát tỉnh. Năm 1984, ông có chuyến lưu diễn qua các nước Tây Âu: Bỉ, Đức, Pháp, Ý… Về sáng tác, theo giới chuyên môn, Viễn Châu viết trên 50 vở cải lương, hơn 2.000 bài Vọng cổ, gồm cổ nhạc và tân cổ. Đây là con số đáng nể, có lẽ khó có nghệ sĩ trước và sau ông vươn tới số lượng này. Còn “tuyệt phẩm” Vọng cổ Viễn Châu được công chúng yêu chuộng không ít, có đến trên trăm bài, như: Tình anh bán chiếu; Tu là cội phúc; Mẹ dạy con; Trái khổ qua; Ông lão chèo đò; Sầu vương ý nhạc; Anh đi xa cách quê nghèo…; Võ Đông Sơ – Bạch Thu Hà; Tần Quỳnh khóc bạn; Lòng dạ đàn bà; Phàn Lê Huê; Trụ Vương thiêu mình; Hán Đế biệt Chiêu Quân; Hạng Võ biệt Ngu Cơ…; Tứ đổ tường; Tai nạn honda; Năm con vợ; Tư Ếch đại chiến Văn Hường; Văn Hường đi xe gắn máy; Về quê vợ; Vợ tôi nói tiếng Tây; Pháp sư giải nghệ…; Ai lên xứ hoa đào; Cô gái bán sầu riêng; Mưa rừng; Em không buồn nữa chị ơi; Đau xót lý con cua; Mưa trên phố Huế…

Lê Văn – My Quỳnh
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 591

Ý Kiến bạn đọc