Góc nhỏ Sài Gòn

Sài Gòn trà đá miễn phí

Dọc theo đường phố Sài Gòn, thỉnh thoảng lại bắt gặp những bình trà đá đặt trên vỉa hè. Trước bình gắn câu “Trà đá miễn phí” và có bình không gắn câu gì nhưng cùng chung mục đích phục vụ người dân có nhu cầu giải khát.

Không ghi rõ đối tượng được “phục vụ” trà đá miễn phí là ai, nhưng thường là người lao động nghèo như anh chạy xe ôm, bà cụ bán vé số, cô bán hàng rong, chị công nhân quét đường, anh công nhân bốc vác hoặc những đứa trẻ đánh giày… là nhiều nhất. Dưới cái nắng như đổ lửa ở Sài Gòn mùa này, được uống một ly trà đá thì thật không còn gì bằng.

Chạy xe một vòng quanh các con đường Sài Gòn có thể bắt gặp những bình trà đá miễn phí đặt dưới gốc cây, góc ngã ba, ngã tư – nơi người dân dừng xe chờ tín hiệu đèn giao thông, trước quán cơm, quán cà phê, quán phở… Gần đây, trà đá miễn phí đã xuất hiện ở nhiều nơi như: Đại lộ Đông Tây, đường Nguyễn Văn Linh, Võ Văn Kiệt, Kha Vạn Cân, Võ Văn Ngân, Điện Biên Phủ, Võ Thị Sáu, Cách Mạng Tháng Tám, Nguyễn Trọng Tuyển, Lê Văn Sĩ… Không chỉ ở các con đường chính, các đại lộ, ở các con đường nhỏ, hẻm nhỏ, bình trà đá miễn phí cũng được đặt.

Ông M, một Phật tử, nhà trên đường Lê Lư, P. Phú Thọ Hòa, Q. Tân Phú, từ mấy năm nay cũng đặt trước nhà một bình trà đá miễn phí kèm 3 chiếc cốc nhựa. Ông nói: “Tôi tự đặt mình vào hoàn cảnh của những người lao động nghèo, những người nhập cư vào thành phố kiếm cái ăn, thì 1 ly nước trà đá giữa nắng nóng oi bức ngang thiệt là quá quý…”.

Chị K.D, chủ một cửa hàng kinh doanh vật liệu xây dựng trên đường Lê Văn Quới, Q. Bình Tân cũng lập một bình trà đá miễn phí để phục vụ mọi người với tấm bảng “Mời dùng trà đá miễn phí”. Chị nói: – Tôi đặt bình nước miễn phí này nhiều năm rồi, hàng xóm hỏi tôi sao xài bình inox sang vậy? Tôi nghĩ, có gì đâu, bình inox thì nó chắc hơn bình nhựa, thời gian để ngoài trời được lâu hơn, an toàn hơn. Có người cười tôi vì hàng chữ “Mời dùng trà đá miễn phí”, tôi trả lời họ là “của cho không bằng cách cho”, mà cũng có thể từ hàng chữ này nên tôi thấy người ghé uống nước không chỉ là dân lao động nghèo như chú thợ hồ, anh công nhân, chị bán chè, mấy bé bán vé số… mà còn có cả những nhân viên văn phòng ăn mặc rất lịch sự nữa. Ngày xưa, gia đình mình khổ lắm, cả nhà làm lụng đầu tắt mặt tối mà vẫn không đủ sống, nợ nần tùm lum. Bây giờ đã qua được khó khăn rồi, 1 bình nước miễn phí chỉ là chút tấm lòng của mình để chia sẻ với người có hoàn cảnh như mình ngày xưa. Mình còn rủ mấy người bạn có cơ sở làm ăn ở các quận khác lập bình trà đá miễn phí phục vụ mọi người nữa đó…

Bình trà đá đơn giản “vốn đâu có bao nhiêu” như lời chị K.D, nhưng đã làm mát lòng mát dạ bao người dân nghèo dưới cái nắng gay gắt của Sài Gòn. Anh H. chạy xe ôm tươi cười bên cạnh bình trà đá miễn phí, nói: “Mỗi ngày chạy ngang đây tôi cũng ghé lấy nước, 4 chai này để dành uống cả ngày đó. Nếu tính 1 ngày cũng tiết kiệm được 8 ngàn tiền mua nước uống đó chứ…”.

Không chỉ những người có thu nhập khá như chị K.D nói trên mới lập bình trà đá miễn phí giúp người lao động, bác T, 64 tuổi, thợ sửa xe ở đầu hẻm 139, đường Bông Sao, P.5, Q.8, cũng lập một bình trà đá miễn phí phục vụ người dân có nhu cầu giải khát. Bác T. nói: “Tôi với bà xã làm bình trà đá này đã 4 năm rồi. Ngày nào, cứ một hai tiếng đồng hồ, bà xã tôi cũng ra đổ nước châm trà, bỏ nước đá thêm vào. Mình nghèo nên thông cảm và muốn chia sẻ cái khó khăn của người nghèo thôi, anh ạ!”.

Bác Tư thường lấy rác trong xóm tôi nói: – Trong thời buổi mưu sinh khó khăn như hiện nay, một ly trà đá ở quán cóc ven đường cũng phải trả 2.000 đồng, nếu một ngày uống nhiều lần thì tiền trà đá cũng trở thành gánh nặng đối với người lao động nghèo. Có mấy bình trà đá miễn phí này đỡ lắm chú.

Không ai chứng nhận bằng văn bản, nhưng đều ngầm hiểu, hình ảnh “trà đá miễn phí” đã trở thành một nét văn hóa của người dân Sài Gòn, nét văn hóa thảo thơm, sẻ chia ngày càng được các gia đình hảo tâm nhân rộng.

Và trà đá Sài Gòn bây giờ không chỉ là nước uống giải khát miễn phí đơn thuần, mà nó đã trở thành nét đẹp về tình người của vùng đất từng được gọi là “Hòn ngọc Viễn Đông”…

Nguyễn Thành Thảo
(P. Phú Thọ Hòa, Q.Tân Phú, TP.HCM)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 451

Ý Kiến bạn đọc