Đối thoại Internet

Quốc tế ca mãi giương cao ngọn cờ công lý

Quốc tế ca là bài ca tranh đấu của giai cấp công nhân và nhân dân lao động trên toàn thế giới. Vậy mà mới đây, Nguyễn Duy Nghĩa đã viết bài đăng trên web Dân Luận (www.danluan.org): “Nên sửa lời bài Quốc tế ca”, và nêu ra ba điểm cần sửa.

Đầu tiên, Nghĩa nêu cần sửa câu “Vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn”, đại ý với nội dung: “Trên đất nước ta ba đế quốc to lần lượt bị đánh bại. Lũ chúa đất bị vùi xuống bùn đen vạn kiếp. Bọn tư sản bị tước đoạt cái mà chúng từng đi tước đoạt. Nhóm “nhân văn giai phẩm” được dạy bảo đến bạt vía, kinh hồn. Bọn tề ngụy ác ôn kẻ bị đưa đi cải tạo hoàn lương, đứa liều mình di tản phó thác tính mạng cho cá biển. Những đối tượng thiếu tinh thần trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng, đã bị cảnh cáo, phê bình, nghiêm khắc rút kinh nghiệm, tranh nhau xin lỗi. Còn lại đều vững mạnh, trong sạch, nêu cao đạo đức, tấm gương. Được tuyển chọn từ những người được sáng suốt lựa chọn, phiếu có cao thấp đều là tín nhiệm. Vậy, kêu gọi những người cực khổ, bần hàn vùng lên đấu tranh trận cuối cùng là với ai và để làm gì?”.

Chúng ta ai cũng biết trên thế giới vẫn còn rất nhiều người, nhiều nơi cực khổ bần hàn.

Vùng lên hỡi các nô lệ ở thế gian
Vùng lên hỡi ai cực khổ bần hàn
Sục sôi nhiệt huyết trong tim đầy chứa rồi
Quyết phen này sống chết mà thôi.

Đó là những lời đầu của bài thơ L’Internationale, dịch nghĩa là “Quốc tế” của Eugène Potier, một nhà thơ lớn, người chiến sĩ trung kiên của cách mạng vô sản Pháp. Lênin gọi Eugène Potier là “nhà tuyên truyền vĩ đại của cách mạng vô sản”.

Potier sinh năm 1816, trong một gia đình nghèo khổ ở Paris. Từ bé, ông đã phải sống cuộc sống khổ cực vì đói khát và thất học. Lớn lên trong giai đoạn bão táp đấu tranh giai cấp ở châu Âu cuối thế kỷ XIX, phong trào cách mạng sôi nổi của Pháp lúc bấy giờ đã tác động đến Potier. Ông sớm tiếp thu tư tưởng của Mác và Ăng-ghen, đã tham gia đấu tranh trên cả mặt trận tư tưởng và là người chiến sĩ cầm súng chiến đấu cho đến phút cuối cùng trong “Tuần lễ tháng 5 đẫm máu”. Trong thời kỳ Công xã Paris, ông là thành viên của Hội đồng công xã của thành phố, làm ủy viên Ủy ban phúc lợi xã hội và phụ trách công tác lãnh đạo Hiệp hội công nhân và Hiệp hội các nhà nghệ thuật.

Bài thơ “Quốc tế” được Potier viết năm 1871, sau khi Công xã Paris bị đàn áp dẫn đến thất bại. Potier chất chứa nỗi xót thương hàng triệu người nô lệ trên thế giới đang phải sống trong đói rét. Từ quá trình chiến đấu của mình, ông liên tưởng đến những người đồng chí vì theo đuổi chân lý mà dốc cạn bầu nhiệt huyết. Từ những ngày vui sướng giai cấp công nhân được làm chủ, ông liên tưởng đến cảnh huy hoàng khi giai cấp vô sản thế giới được hoàn toàn giải phóng. Công xã đã thất bại nhưng cách mạng sẽ tiếp tục. Nhất định phải rút ra bài học, nắm lấy thời cơ, giành lại thành quả lao động.

Năm 1888, nhạc sĩ người Pháp Pierre Degayter, người phụ trách Đội hợp xướng Tiếng nói Công nhân ở thành phố Lille đã phổ nhạc bài thơ thành bài hát. Ngày 23.6.1888, Ban đồng ca công nhân của thành phố Lille đã biểu diễn lần đầu tiên bài ca “Quốc tế” trong Ngày hội công nhân của thành phố.

Sau lần biểu diễn đầu tiên, Quốc tế ca đã gây được tiếng vang rất lớn trong công nhân. Mọi người vô cùng yêu thích bài ca chiến đấu này. Từ đó, nó được lan truyền rất nhanh ở nước Pháp và các nơi trên thế giới, trở thành tiếng kèn lệnh chiến đấu của các chiến sĩ cộng sản và nhân dân lao động. Sức truyền cảm của điệu nhạc và lời ca đã có sức cổ vũ, động viên, kêu gọi mạnh mẽ tinh thần “vô sản thế giới đoàn kết lại”, lật đổ chế độ bóc lột, mang sức ta mà giải phóng cho ta.

Kế đến, Nguyễn Duy Nghĩa lại lươn lẹo với câu “bao nhiêu lợi quyền ắt qua tay mình”, khi phân tích rằng “Vậy phải chăng bao nhiêu lợi quyền đã thuộc về một bộ phận không nhỏ thuộc đội ngũ không lớn”.

Ở Việt Nam, Bác Hồ là người đầu tiên phỏng dịch Quốc tế ca thành thơ lục bát và giới thiệu trên một số tờ báo vào năm 1927. Khi Đảng Cộng sản Đông Dương thành lập năm 1930, bài Quốc tế ca được bí mật phổ biến và sau đó được hát công khai trong những cuộc biểu tình. Các bản dịch khác nhau đã được các đồng chí đảng viên thống nhất, hoàn chỉnh lại như lời ca hiện nay.

Trong những năm đấu tranh cách mạng gian khổ, Quốc tế ca là nguồn an ủi, sự thúc giục góp phần giữ vững ý chí chiến đấu cho biết bao chiến sĩ cách mạng trung kiên. Bị giặc bắt, họ hát Quốc tế ca. Khi ra trước tòa án, khi ra pháp trường, Quốc tế ca vang lên một cách hiên ngang, bất khuất. Trong nhà tù, họ dạy nhau hát Quốc tế ca để giữ vững tinh thần. Khi mít-tinh, biểu tình, Quốc tế ca vang lên để tập hợp quần chúng đấu tranh.

Quốc tế ca là một tác phẩm âm nhạc phổ biến khắp thế giới. Âm nhạc và thơ ca ở đây không còn là nghệ thuật đơn thuần mà đã trở thành một vũ khí đấu tranh thực sự.

Suốt nhiều thập kỷ qua, Quốc tế ca được xem là bài ca chính thức của Đảng Cộng sản Việt Nam. Trước cách mạng, trong kháng chiến và hòa bình hiện nay, Quốc tế ca vẫn luôn cùng với lá cờ Đảng dẫn ta tiến bước trên con đường xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.

Con người sẽ “bước từ vương quốc tất yếu sang vương quốc tự do” (K. Marx), sẽ “làm theo năng lực, hưởng theo nhu cầu”… Đó là một xã hội lý tưởng và đó là lý tưởng của Đảng Cộng sản phấn đấu cho một xã hội không còn “nô lệ”.

Tiếp theo Nguyễn Duy Nghĩa nêu vấn đề ảo tưởng về câu “In-téc-na-xi-ôn-nan sẽ là xã hội tương lai”. Nếu là ảo tưởng sao chúng hiện vẫn đang sống trong một xã hội chính Đảng đem lại hạnh phúc, tự do, độc lập cho dân tộc.

Theo như ông Trần Trọng Tân, Nguyên Ủy viên Trung ương Đảng, Trưởng ban Tư tưởng – Văn hóa Trung ương thì bài Quốc tế ca với việc xây dựng Đảng theo Nghị quyết Hội nghị Trung ương 4 là:

“Một là, lý tưởng cộng sản chủ nghĩa về xã hội, đó là một xã hội tương lai như nêu trong bài Quốc tế ca. Đó là một thế giới đại đồng, không còn phân chia giai cấp. Đó là một thế giới có nền kinh tế phát triển với năng suất lao động rất cao, dựa vào lực lượng lao động có ý thức về làm chủ xã hội, lao động tự giác, sáng tạo, có kỷ luật, có kỹ thuật hiện đại với thời gian làm việc theo nghĩa vụ được giảm dần. Khi xã hội không còn phân chia giai cấp, thì nhà nước tự tiêu vong. Do của cải làm ra rất dồi dào lại không còn phải chi phí lớn để nuôi bộ máy nhà nước, các lực lượng vũ trang… nên đủ sức thực hiện ước mơ của con người là được làm việc theo sở trường, theo năng lực và được phân phối theo nhu cầu. Đó là một thế giới đại đồng mà con người chỉ biết thương yêu, giúp đỡ nhau, không còn phải phục tùng quyền lực của đồng tiền, quyền lực của nhà nước, không còn phục tùng thần quyền (thiên thần, nhiên thần, nhân thần). Con người sống chỉ còn tự giác phục tùng một quyền lực duy nhất là lẽ phải. Đến đây mới bắt đầu trang sử về cuộc sống con người thực sự là Người.

Hai là, lý tưởng cộng sản chủ nghĩa về đạo đức, được hình thành trên cơ sở của đạo đức làm người. Đó là đạo đức về chủ nghĩa tập thể, tinh thần tương trợ đồng chí, chủ nghĩa quốc tế, lòng yêu người, ý thức về nghĩa vụ xã hội, lòng chân thật, tính khiêm tốn.

Ba là, lý tưởng cộng sản chủ nghĩa về thẩm mỹ là giai đoạn cao nhất và mới về chất trong sự phát triển thẩm mỹ của loài người. Đó là vẻ đẹp mang tính nhân văn, vẻ đẹp về nhân cách, về quan hệ giữa con người với thiên nhiên, về tính cách của con người thật sự là Người trong xã hội cộng sản.

Con đường đi đến một thế giới đại đồng cộng sản chủ nghĩa còn rất xa nhưng có đi ắt sẽ đến.

Đảng ta do Bác Hồ xây dựng, giáo dục, rèn luyện đã dắt dẫn nhân dân ta đi theo con đường đó với sáu chữ “Độc lập, tự do, hạnh phúc” và theo chủ nghĩa quốc tế “Bốn phương vô sản đều là anh em”. Đảng cũng đã đề ra Cương lĩnh về thời kỳ quá độ tiến lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam. Theo hướng đi này, nước đã được độc lập thống nhất, dân có quyền làm chủ; nhà nước là cơ quan quản lý, kinh tế thị trường nhưng đồng tiền không phải quyền lực tuyệt đối vì có ngân hàng nhà nước và kho dự trữ quốc gia, cùng với quyền tự do tín ngưỡng tôn giáo, dân có quyền tự do không tín ngưỡng; đạo đức lối sống cao đẹp Hồ Chí Minh đang lan tỏa trong xã hội, hình tượng nghệ thuật về chân thiện mỹ được cổ vũ, tôn vinh; lẽ phải từ lý luận Chủ nghĩa Mác được truyền bá.

Mục đích lý tưởng cộng sản chủ nghĩa của chúng ta vô cùng cao đẹp. Được làm đảng viên của Đảng, dấn thân phấn đấu vì một xã hội tương lai tươi sáng như nêu trong bài Quốc tế ca là rất đáng tự hào. Có hiểu đúng, hiểu sâu sắc về sự cao đẹp đó, có biết tự hào là người chiến sỹ cộng sản mới có lập trường chính trị kiên định là giữ vững độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, mới biết giữ cho mình có vẻ đẹp làm Người, tránh được những vi phạm về đạo đức, lối sống thấp hèn xấu xa”.

Như vậy Quốc tế ca mãi giương cao ngọn cờ công lý trong bất kỳ thời đại nào, xã hội nào. Nguyễn Duy Nghĩa đừng mượn cớ muốn thay từ, đổi chữ trong lời ca bài hát mà có những ý tứ xuyên tạc, bôi bác.

Còn cái web đăng bài này – cái web Dân Luận (www.danluan.org) – chúng ta sẽ còn có dịp nhắc tới sau… 

TP.HCM, ngày 29.11.2015

Vương Hưng
(Huyện Bình Chánh, TP.HCM)
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 382

 

Ý Kiến bạn đọc