Nghiên cứu - Phê bình - Trao đổi

Phong cách sống thanh cao trong sạch, giản dị của Hồ Chí Minh

 

PHONG CÁCH SỐNG THANH CAO

Phong cách sống thanh cao của Hồ Chí Minh là một nét đẹp văn hóa, cũng đồng thời là bản lĩnh văn hóa của Người. Phong cách đó được bắt nguồn từ truyền thống dân tộc, từ quê hương, gia đình Hồ Chí Minh và chính những phẩm chất riêng của Hồ Chí Minh.

Hồ Chí Minh cống hiến cả cuộc đời cho dân tộc Việt Nam

Cuộc sống riêng của Người đã thực sự hòa nhịp vào lợi ích chung, chăm lo cho lợi ích chung của dân tộc. Cả cuộc đời của Người là sự hy sinh lớn lao cho sự nghiệp giải phóng dân tộc. Trước lúc đi xa, Người viết trong Di chúc: “Suốt đời tôi hết lòng hết sức phục vụ Tổ quốc, phục vụ cách mạng, phục vụ nhân dân. Nay dù phải từ biệt thế giới này, tôi không có điều gì phải hối hận, chỉ tiếc là tiếc rằng không được phục vụ lâu hơn nữa, nhiều hơn nữa”.

Yêu thương con người, hòa mình với thiên nhiên

Suốt cuộc đời của mình, Người luôn quan tâm và dành tình cảm cho mọi lớp người. Người luôn đau trước những nỗi đau của người dân mất nước, của những người chịu cảnh lầm than. Người đặc biệt kính già, yêu trẻ, thương bộ đội, dân công. Người luôn cảm thông, chia sẻ nỗi đau của mọi người, mọi nhà và dành tình cảm cho mọi tầng lớp người.

Hồ Chí Minh yêu tha thiết cảnh vật xung quanh, đó là những hàng râm bụt, những cây xoài hay những bông hoa sen… Người luôn luôn có sự quý trọng và bảo vệ những giá trị mà thiên nhiên đã ban tặng cho con người.

So-585--Phong-cach-song-thanh-cao-trong-sach-gian-di-cua-Ho-Chi-Minh---Anh-1
Bác Hồ trồng cây ở xã Vật Lại, huyện Ba Vì, tỉnh Hà Tây (nay là Hà Nội), ngày 16/2/1969
(mồng 1 – Tết Kỷ Dậu). (Nguồn: baothaibinh.com.vn).

Hồ Chí Minh có tấm lòng khoan dung, độ lượng

Khoan dung, độ lượng trong Hồ Chí Minh biểu hiện ở lòng yêu thương mênh mông, sâu sắc đối với con người, ở niềm tin vào phần tốt đẹp, phần thiện trong mỗi con người, dù nhất thời họ có lầm lạc, còn nhỏ nhen, thấp kém. Từ đó Người nhắc nhở chúng ta “phải biết làm sao cho phần tốt ở trong mỗi con người nảy nở như hoa mùa Xuân và phần xấu bị mất dần đi”; “Đối với những đồng bào lạc lối, lầm đường, ta phải dùng tình thân ái mà cảm hóa họ”.

PHONG CÁCH SỐNG TRONG SẠCH

Nét đặc sắc trong phong cách sống trong sạch của Hồ Chí Minh chính là cuộc sống không tư lợi cho bản thân mình, không màng tới công danh địa vị, luôn thực hiện cần, kiệm, liêm, chính.

Hồ Chí Minh là người cần, kiệm, liêm, chính

Từ lời nói đến việc làm, Hồ Chí Minh luôn luôn tự mình thực hiện cần, kiệm, liêm, chính. Trong suốt cuộc đời hoạt động cách mạng của mình, dù là người phụ bếp đến khi trở thành Chủ tịch nước – Hồ Chí Minh luôn nêu cao lối sống cần kiệm, giản dị, không màng danh vọng, không ham của cải, không ham sự xa hoa, không chuộng những nghi thức sang trọng. Người luôn dành sự quan tâm đặc biệt tới đời sống của nhân dân. Người nói: “Người ta ai cũng muốn ăn ngon, mặc đẹp, nhưng muốn phải cho đúng thời, đúng hoàn cảnh. Trong lúc nhân dân ta còn thiếu thốn mà một người nào đó muốn riêng hưởng ăn ngon, mặc đẹp, như vậy là không có đạo đức”.

Hồ Chí Minh có đời tư trong sáng, đức khiêm tốn phi thường

Cuộc sống đời tư trong sáng và đức khiêm tốn phi thường của Người đã trở thành một biểu tượng mẫu mực về phong cách sống trong sạch. Người suốt đời chỉ lo cho nước, cho dân.

Người luôn khẳng định: Sự nghiệp anh hùng cách mạng Việt Nam là của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. Còn khuyết điểm thì Người nhận về mình. Hiếm có một vị lãnh tụ nào trên thế giới đứng trước toàn dân để tự phê bình, nhận lấy khuyết điểm của mình và cho rằng do mình “tài hèn đức mọn, cho nên chưa làm đầy đủ những sự mong muốn của đồng bào”. Có lẽ, Hồ Chí Minh là lãnh tụ duy nhất trên thế giới có nhiều đóng góp vĩ đại cho Tổ quốc, nhưng khi đi vào cõi vĩnh hằng, trên ngực áo không hề có bất kỳ một tấm huân, huy chương nào…

So-585--Anh-minh-hoa---Phong-cach-song-thanh-cao-trong-sach-gian-di-cua-Ho-Chi-Minh---Anh-1

PHONG CÁCH SỐNG GIẢN DỊ

Trong sinh hoạt hằng ngày Hồ Chí Minh có cuộc sống như mọi người dân bình thường

Người hết sức giản dị như những người lao động bình thường khác, không có sự phân biệt của một nguyên thủ quốc gia hay một thường dân. Sự giản dị đó được thể hiện rõ trong từng chi tiết sinh hoạt đời thường. Song ở Hồ Chí Minh, sự giản dị đó lại có những điểm hết sức độc đáo mang tính nhân văn sâu sắc thể hiện ngay trong cách ăn, mặc, ở của Người.

Về ăn, sau một thời gian dài (30 năm) xa quê hương, đất nước nhưng Người không quên những món ăn mang đậm nét quê hương như: rau luộc, cà muối, dưa chua… Và trong bữa ăn hằng ngày Người vẫn thích dùng những thứ ấy.

Về mặc, quần áo và cách mặc của Người cũng vô cùng giản dị, gần gũi và thân quen như mọi người xung quanh nhưng vẫn toát lên sự lịch thiệp và tao nhã. Quần áo trong ngoài cũng chỉ vài ba bộ cánh màu gụ nhẹ nhàng dân dã, có nghi lễ mới mặc là bộ kaki, nhưng vẫn đi đôi dép lốp cao su quen thuộc.

Về ở, trong những năm tháng kháng chiến gian khổ, sinh hoạt trong khu kháng chiến của núi rừng Việt Bắc, hay khi trở về Thủ đô Hà Nội, nơi ở của Người chỉ là một ngôi nhà sàn nhỏ bé; những lúc trên đường hành quân, Người thường chỉ ở trong một mái lán đơn sơ.

Giản dị trong cách nói và cách viết

Mỗi bài nói, bài viết của Người đều bắt nguồn từ thực tế cuộc sống với những con số, những sự kiện đã được xem xét, kiểm tra, chọn lọc. Chính tính chính xác và chân thực đó đã làm nên sức thuyết phục cao đối với người nghe, người đọc. Người thường nhắc nhở: Viết phải đúng sự thật, không được bịa ra; không nên nói ẩu; chưa điều tra, chưa nghiên cứu, chưa biết rõ, chớ nói chớ viết…

Hồ Chí Minh thường dùng những câu đơn, câu ngắn, những câu mang tính hội thoại để phù hợp với đặc điểm tư duy của người Việt Nam và tạo nên giao cảm dễ dàng với người nghe. Đặc biệt, Người thường sử dụng thành ngữ, tục ngữ trong cách viết, cách nói trong từng văn cảnh và tình huống giao tiếp cụ thể, nên hiệu quả tuyên truyền, giáo dục rất cao. Ví dụ, Người viết: Sợ phê bình, tức là quan liêu hóa, tức là tự mãn, tự túc, tức là mèo khen mèo dài đuôi.

Nếp sống ngăn nắp, quy củ, mực thước

Trong sinh hoạt hằng ngày, Người luôn đặt cho mình yêu cầu cao về tính kế hoạch, làm việc hết sức chặt chẽ, giữ nếp trật tự, ngăn nắp gọn gàng, thường xuyên chú ý đến việc rèn luyện sức khỏe, sắp xếp thời gian thực hiện mọi công việc thật hợp lý và sao cho có hiệu quả tốt nhất.

Học tập và làm theo phong cách sống thanh cao, trong sạch, giản dị của Hồ Chí Minh với mỗi quân nhân trong Quân đội nhân dân Việt Nam là nhiệm vụ quan trọng trong việc hoàn thiện nhân cách người quân nhân cách mạng, góp phần nâng cao hiệu quả việc đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ trong Đảng bộ Quân đội và toàn dân.

(Lược trích từ “Tài liệu học tập và làm theo phong cách Hồ Chí Minh” – NXB Quân đội Nhân dân, H.2017)

Lê Hồng Bảo Uyên
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 585

Ý Kiến bạn đọc