Thầy thuốc Văn nghệ

Phình động mạch não

 

Phình động mạch não là một khối phồng trong mạch máu não.

Phình động mạch não thường do rò rỉ hay vỡ gây chảy máu vào não. Phình mạch vỡ đe dọa tính mạng và cần được điều trị y tế kịp thời.

Các dấu hiệu bao gồm đau đầu đột ngột và dữ dội, buồn nôn và ói mửa, cổ cứng, nhìn mờ hay nhìn đôi, nhạy cảm với ánh sáng, co giật, sụp mí mắt và lú lẫn.

Nguyên nhân của chứng phình động mạch não chưa rõ ràng, nhưng có một loạt các yếu tố làm tăng nguy cơ.

Các yếu tố rủi ro bao gồm lớn tuổi, hút thuốc lá, tăng huyết áp, lạm dụng ma túy và uống nhiều rượu.

Một số phình động mạch não xảy ra sau chấn thương đầu.

So-619--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Phing-dong-mach-nao---Anh-1

Khi túi phình động mạch não bị vỡ, hiện tượng chảy máu thường chỉ kéo dài vài giây gây tổn thương trực tiếp đến các tế bào xung quanh và làm tăng áp lực bên trong hộp sọ.

Nếu áp suất trở nên quá cao, máu và oxy cung cấp cho não bị gián đoạn gây mất ý thức và tử vong.

Các biến chứng sau khi vỡ túi phình bao gồm tái xuất huyết và co thắt mạch làm hạn chế lưu lượng máu đến các tế bào não.

Túi phình vỡ dẫn đến xuất huyết dưới mạng nhện làm tăng áp lực lên não dẫn đến não úng thủy.

Xuất huyết dưới mạng nhện cũng phá vỡ cân bằng natri làm giảm nồng độ natri trong máu dẫn đến sưng phù tế bào não và tổn thương vĩnh viễn.

Khi đau đầu đột ngột dữ dội, thị lực kém hay nhìn đôi, thầy thuốc thực hiện một cuộc kiểm tra và làm hàng loạt các xét nghiệm để xác định xem có bị chảy máu vào không gian giữa não và các mô xung quanh hay không.

Thầy thuốc cho chụp cắt lớp vi tính CT để xác định xem có bị chảy máu trong não hay không. Thủ thuật này tạo ra hình ảnh “lát cắt” 2-D của não.

Với xét nghiệm này, thầy thuốc có khi tiêm một loại thuốc nhuộm giúp quan sát dòng máu trong não dễ dàng hơn và cho biết sự hiện diện của chứng phình động mạch, gọi là chụp mạch CT.

Thầy thuốc cho xét nghiệm dịch não tủy khi nghi ngờ chứng phình động mạch bị vỡ.

Thầy thuốc cũng cho chụp cộng hưởng từ MRI sử dụng từ trường và sóng vô tuyến để tạo ra các hình ảnh chi tiết của não.

Để chụp mạch máu não, thầy thuốc chèn một ống mềm vào một động mạch lớn ở háng và luồn qua tim đến các động mạch trong não. Một loại thuốc nhuộm đặc biệt tiêm vào ống thông đi đến các động mạch trong não.

Sau đó, một loạt hình ảnh X-quang tiết lộ chi tiết về tình trạng của các động mạch và phát hiện chứng phình động mạch.

Có hai lựa chọn điều trị phổ biến cho chứng phình động mạch não bị vỡ.

Cắt bỏ qua phẫu thuật là thủ tục đóng túi phình. Thầy thuốc loại bỏ một phần hộp sọ để tiếp cận túi phình và xác định vị trí mạch máu nuôi túi phình. Sau đó, thầy thuốc đặt một chiếc kẹp kim loại nhỏ trên cổ túi phình để ngăn dòng máu đến nó.

Cuộn nội mạch là thủ thuật ít xâm lấn hơn so với cắt bỏ qua phẫu thuật. Thầy thuốc chèn một ống nhựa rỗng vào động mạch ở háng và luồn qua cơ thể đến chỗ phình động mạch.

Sau đó thầy thuốc dùng một dây dẫn để đẩy dây bạch kim mềm qua ống thông vào túi phình. Dây cuộn vào bên trong túi phình làm gián đoạn dòng chảy của máu và bịt kín túi phình động mạch.

Các phương pháp điều trị mới hơn bao gồm bộ chuyển hướng dòng chảy, cấy ghép stent dạng ống hoạt động bằng cách chuyển hướng dòng máu ra khỏi túi phình. Bộ chuyển hướng dòng chảy đặc biệt hữu ích trong các chứng phình động mạch lớn.

Bác sĩ Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 619

Ý Kiến bạn đọc