Thầy thuốc Văn nghệ

Phình động mạch chủ bụng

 

Động mạch chủ bụng là động mạch chính cung cấp máu cho phần dưới cơ thể. Động mạch chủ chạy từ tim chia hai nhánh qua ngực và bụng.

Động mạch chủ là mạch máu lớn nhất của cơ thể nên túi phình động mạch chủ bụng vỡ gây chảy máu nguy hiểm đến tính mạng.

Tùy thuộc vào kích thước của túi phình mà việc điều trị khác nhau từ chờ đợi đến phẫu thuật khẩn cấp.

Phình động mạch chủ bụng thường phát triển chậm nên khó phát hiện.

So-634--Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Phinh-dong-mach-chu-bung---Anh-1

Khi phình động mạch chủ bụng to ra, ta nhận thấy đau liên tục ở bụng hay một bên bụng, đau lưng, cảm thấy mạch nhảy tưng tưng gần rốn. Một số yếu tố đóng một vai trò trong chứng phình động mạch chủ bụng bao gồm chứng xơ vữa động mạch khi chất béo tích tụ trên thành mạch.

Huyết áp cao cũng làm hỏng và suy yếu thành động mạch chủ.

Nhiễm trùng động mạch chủ do vi khuẩn hay nấm cũng gây ra chứng phình động mạch chủ bụng.

Chấn thương do tai nạn xe hơi cũng gây ra chứng phình động mạch chủ bụng.

Bóc tách động mạch chủ hay vỡ động mạch chủ là những biến chứng chính gây chảy máu và đe dọa tính mạng. Phình động mạch chủ càng lớn thì nguy cơ bị vỡ càng cao.

Các dấu hiệu phình động mạch chủ bị vỡ bao gồm đau bụng đột ngột dữ dội và dai dẳng, huyết áp thấp và mạch nhanh.

Phình động mạch chủ cũng có nguy cơ hình thành cục máu đông. Nếu cục máu đông vỡ ra có thể làm tắc nghẽn mạch máu.

Để phòng ngừa chứng phình động mạch chủ, nên bỏ thuốc lá và tránh khói thuốc.

Ăn một chế độ ăn uống lành mạnh nhiều trái cây và rau quả, ngũ cốc nguyên hạt, thịt gia cầm, cá và các sản phẩm từ sữa ít béo. Tránh chất béo bão hòa, chất béo chuyển hóa và hạn chế muối.

Tập thể dục thường xuyên ít nhất 30 phút mỗi ngày.

Phình động mạch chủ bụng thường tìm thấy tình cờ khi đi khám vì một lý do khác hay làm các xét nghiệm tổng quát như siêu âm tim và bụng.

Để chẩn đoán, thầy thuốc hỏi han tiền sử bệnh tật và khám sức khỏe tổng quát. Khi nghi ngờ, thầy thuốc cho siêu âm ổ bụng để chẩn đoán chứng phình động mạch chủ bụng. Ta nằm trên bàn trong khi thầy thuốc di chuyển đầu dò quanh bụng. Siêu âm sử dụng sóng âm thanh để gửi hình ảnh đến màn hình máy tính.

Đôi khi thầy thuốc cho chụp cắt lớp CT cung cấp những hình ảnh rõ ràng hơn về động mạch chủ và phát hiện kích thước của chứng phình động mạch.

Trong khi chụp cắt lớp, ta được tiêm thuốc cản quang vào mạch máu giúp động mạch hiển thị rõ hơn trên ảnh.

Khi cần thiết, thầy thuốc cho chụp cộng hưởng từ MRI sử dụng từ trường và sóng vô tuyến để tạo hình ảnh rõ nét về mạch máu.

Mục tiêu của điều trị là theo dõi thường xuyên và phẫu thuật khi cần thiết để ngăn chứng phình động mạch bị vỡ.

Cần thăm khám thường xuyên để kiểm tra xem chứng phình động mạch có đang phát triển hay không và điều trị huyết áp cao cũng như mỡ máu cao.

Nên ​​siêu âm bụng ít nhất 6 tháng một lần.

Phẫu thuật cần thiết khi chứng phình động mạch có kích thước từ 5 cm trở lên hay nó đang phát triển quá nhanh.

Thầy thuốc mở ổ bụng loại bỏ phần động mạch chủ hư hỏng và thay thế bằng một ống tổng hợp.

Phẫu thuật nội soi ít xâm lấn hơn. Thầy thuốc gắn một mảnh ghép tổng hợp vào đầu một ống mỏng đưa qua động mạch dưới chân và luồn vào động mạch chủ.

Mảnh ghép được đặt tại vị trí của chứng phình động mạch và gắn chặt tại chỗ.

Tỷ lệ sống sót tương tự nhau đối với cả hai loại phẫu thuật.

 Bác sĩ ĐÀO TY TÁCH
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 634

Ý Kiến bạn đọc