Thầy thuốc Văn nghệ

Phì đại thất trái

Phì đại thất trái là dày buồng tim trái để đáp ứng tình trạng huyết áp cao hay tình trạng tim trái hoạt động nặng hơn khi khối lượng công việc tăng. Thành buồng tim dày lên và kích thước buồng tim cũng tăng lên khiến cơ tim mất tính đàn hồi và cuối cùng không còn bơm hiệu quả. Phì đại thất trái phổ biến ở người có huyết áp cao không kiểm soát tốt. Bệnh thường làm tăng nguy cơ đau tim và đột quị. Điều trị huyết áp cao làm giảm các triệu chứng phì đại thất trái.

Phì đại thất trái thường phát triển dần dần. Người bệnh không có dấu hiệu đặc biệt trong giai đoạn đầu. Khi tiến triển nặng hơn, người bệnh khó thở, mệt mỏi, đau ngực sau khi tập thể dục, tim đập nhanh, đánh trống ngực, chóng mặt và ngất xỉu.

Anh-minh-hoa---Thay-thuoc-van-nghe---Phi-dai-that-trai

Phì đại thất trái xảy ra khi tim hoạt động nặng hơn bình thường để bơm máu nuôi cơ thể. Các yếu tố khiến tim làm việc nhiều hơn bao gồm cao huyết áp là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra phì đại thất trái. Nguyên nhân thứ hai là hẹp van động mạch chủ. Đây là van phân chia tâm thất trái và động mạch chủ. Hẹp van động mạch chủ khiến tâm thất trái làm việc nhiều hơn để bơm máu vào động mạch chủ. Nguyên nhân thứ ba là bệnh cơ tim phì đại. Đây là bệnh di truyền xảy ra khi cơ tim trở nên dày bất thường khiến cho tim khó bơm máu. Nguyên nhân thứ tư là tập luyện thể hình hay chơi thể thao không đúng phương pháp làm cho trái tim phải làm việc quá sức.

Phì đại thất trái làm thay đổi cấu trúc và hoạt động của tim, giảm độ co dãn, ngăn không cho buồng tim làm đầy và tăng áp lực trong tim nên hạn chế cung cấp máu cho cơ thể. Biến chứng của phì đại thất trái bao gồm ngưng cung cấp máu cho tim, suy tim khiến tim không bơm đủ máu cho cơ thể, rối loạn nhịp tim dẫn đến rung tâm nhĩ, bệnh tim thiếu máu cục bộ, đột quị và ngưng tim thình lình.

Để chẩn đoán phì đại thất trái, thầy thuốc khám sức khỏe tổng quát, hỏi han lịch sử gia đình, kiểm tra huyết áp và chức năng tim. Thầy thuốc đo điện tâm đồ ECG là các tín hiệu điện đi qua trái tim để tìm hiểu hoạt động của tim. Thầy thuốc cũng cho siêu âm tim, dùng sóng âm thanh tạo ra hình ảnh sống động của trái tim. Siêu âm tim cho thấy mô cơ tim dày lên ở tâm thất trái và các bất thường như hẹp van động mạch chủ.

Điều trị chứng phì đại thất trái phụ thuộc vào nguyên nhân và cần thuốc men hay phẫu thuật. Để điều trị cao huyết áp, đầu tiên thầy thuốc đề nghị thay đổi lối sống bao gồm tập thể dục đều đặn, chế độ ăn lạt, ít muối và ít mỡ, ngừng hút thuốc lá. Thuốc hạ huyết áp giúp ngăn ngừa phì đại thêm thất trái và làm tim co bớt lại.

Chất ức chế men chuyển như captopril và lisinopril giúp giảm huyết áp, cải thiện lưu lượng máu và giảm khối lượng công việc của tim, thuốc có phản ứng phụ là ho khan kéo dài. Thuốc chẹn thụ thể angiotensin II như losartan có lợi ích tương tự như thuốc ức chế men chuyển nhưng không gây ho dai dẳng.

Các loại thuốc chẹn beta như atenolol làm giảm nhịp tim, giảm huyết áp và ngăn ngừa căng thẳng. Thuốc chẹn kênh calci như amlodipin ngăn cản canxi xâm nhập vào các tế bào của tim dẫn đến giảm huyết áp. Thuốc lợi tiểu thiazid làm thông tiểu và hạ huyết áp. Điều trị chứng ngưng thở khi ngủ có thể làm giảm huyết áp và giúp làm giảm phì đại thất trái. Sửa chữa van động mạch chủ hay thay thế bằng van nhân tạo điều trị phì đại thất trái do hẹp van động mạch chủ.

Bs Đào Ty Tách
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 473

Ý Kiến bạn đọc