Trong nước

Phát hành chùm sách nhân KN 2 năm ngày mất của \nhà văn Tô Hoài (6-7-2014 – 6-7-2016)

Tô Hoài sống 95 năm, nhưng đã dành hơn 70 năm đóng góp cho văn học, đã để lại khối lượng tác phẩm đồ sộ. Ông nổi tiếng từ rất sớm với tác phẩm Dế Mèn phiêu lưu ký. Văn chương của ông hướng về những con người, số phận, cuộc đời lấm láp, đời thường. Ông ra đi nhưng “chú Dế Mèn” thì ở lại với bạn đọc mãi…

Nha-van-To-Hoai

Nhân dịp kỷ niệm hai năm ngày mất của ông (6-7-2014 – 6-7-2016), Công ty sách Phương Nam đã in và phát hành chùm sách gồm 3 tác phẩm trong số những tác phẩm mà công ty độc quyền khai thác, gồm: Cỏ dại, Những gương mặt và Sổ tay viết văn. Đây là một hành động được xem như một lời tri ân sâu sắc dành cho nhà văn của tuổi thơ Việt Nam.

Tác phẩm Cỏ dại là hồi ký đầu tay của Tô Hoài, được viết khi tác giả mới ngoài 20 tuổi (1944). Trong đó, thời thơ ấu được tái hiện rõ nét thông qua nhân vật chính là Cu Bưởi. Cuộc sống của Cu Bưởi gắn liền với gia đình nhà ngoại trong ngôi nhà gạch cũ ở vùng Nghĩa Đô gần Kẻ Chợ. Sống cùng những người lớn luôn đầu tắt mặt tối với những lo toan mưu sinh hằng ngày, cậu bé không có ai quan tâm, bầu bạn nên chỉ biết tha thẩn trong nhà, ngoài vườn, chơi với ếch nhái, cây cỏ… Những kỷ niệm lúc nhạt mờ lúc sâu đậm về thầy u, những bỡ ngỡ giữa phố thị đông người và cả những tủi hờn trong những ngày ra phố sống nhờ ở đậu với niềm mong mỏi ngày mẹ đón về… cứ man mác buồn theo từng trang viết. Không chỉ là câu chuyện của một người, với Cỏ dại, tác giả đã vẽ nên một bức tranh sống động của những ngày xưa cũ từ nhiều cảnh đời, nhiều tính cách, số phận con người khác nhau. Bằng giọng văn mộc mạc, tự nhiên, câu chuyện buồn của những cuộc đời cũ thỉnh thoảng vẫn “lóe lên những nét sống vui ngộ, tinh nghịch, do được nhìn qua con mắt trẻ thơ”. Cỏ dại giúp ta hiểu một cách sinh động những gì đã tạo nên tâm hồn cũng như những nét đặc sắc trong phong cách Tô Hoài.

Chum-sach-cua-nha-van-To-Hoai

Tác phẩm Những gương mặt nằm trong hệ thống hồi ký văn học của nhà văn Tô Hoài, được coi là tác phẩm mở đầu cho thành công về đề tài chân dung văn học của ông. Với tác phẩm này ông đã dành những nét vẽ chân thật và sinh động nhất để phác họa chân dung một thế hệ cầm bút, từ Nguyễn Công Hoan, Nguyễn Huy Tưởng, Nguyên Hồng… đến Trúc Đường, Như Phong, Nguyễn Bính… Họ trong trang viết của Tô Hoài không bao giờ màu mè, khoa trương mà luôn chân thật như bước thẳng từ cuộc đời đi vào trang sách. Giọng văn hóm hỉnh, tự nhiên đã khiến những gương mặt văn nhân với độc giả tưởng xa vời cùng ánh hào quang lấp lánh bỗng trở nên bình dị, gần gũi hơn. Và hơn hết thảy, đằng sau những gương mặt ấy là chân dung của một Tô Hoài giỏi quan sát, giỏi góp nhặt những cái hay, dở từ cuộc đời, nhân tình thế thái và đưa chúng vào sáng tác.

Tác phẩm Sổ tay viết văn là một đứa con tinh thần do chính Tô Hoài chắt chiu, gom góp từ những kinh nghiệm viết lách của mình, được xem như cuốn sách gối đầu giường dành cho những ai yêu thích chữ nghĩa. Với ông, viết là thành quả lao động vô cùng tận và người viết cần chăm chút, tẩn mẩn từng li từng tý. Ông quan niệm rằng: “Kinh nghiệm viết văn, cả về tư tưởng và cách viết, là kinh nghiệm lao động, do hàng ngày lao động sáng tác mà nảy nở. Nó vô cùng tận.

Không thể nói lúc nào hoàn hảo, mỗi bước phấn đấu lại được kinh nghiệm mới. Cứ thế thay đổi và đổi mới mãi, đem lại tiến bộ cho người viết”.

Sổ tay viết văn không chỉ là cuốn Bách khoa toàn thư dành cho những người theo đuổi con đường văn chương chữ nghĩa mà nó còn giống như một gợi ý giúp độc giả có thể nhìn nhận, đánh giá khách quan khi thưởng thức bất kỳ tác phẩm nào.

Nhà văn Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen, sinh ngày 27-9-1920, trong một gia đình thợ thủ công ở huyện Thanh Oai, Hà Đông, Hà Nội. Ông lớn lên ở làng Nghĩa Đô, huyện Từ Liêm, phủ Hoài Đức, tỉnh Hà Đông (nay thuộc phường Nghĩa Đô, quận Cầu Giấy, Hà Nội). Bút danh Tô Hoài của nhà văn gắn liền với hai địa danh nơi ông sinh ra và lớn lên: Sông Tô Lịch và Phủ Hoài Đức.

Nhà văn Tô Hoài được trao tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn học – Nghệ thuật (đợt 1 – 1996) cho các tác phẩm: Xóm Giếng, Nhà nghèo, O chuột, Dế Mèn phiêu lưu ký, Núi Cứu quốc, Truyện Tây Bắc, Mười năm, Xuống làng, Vỡ tỉnh, Tào lường, Họ Giàng ở Phìn Sa, Miền Tây, Vợ chồng A Phủ, Tuổi trẻ Hoàng Văn Thụ. Năm 2010, nhà văn Tô Hoài cũng được trao Giải thưởng Lớn – Giải thưởng Bùi Xuân Phái – Vì tình yêu Hà Nội.

Phương Thảo – Kim Dung
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 410

Ý Kiến bạn đọc