Trong nước

Phấn đấu nâng cao hơn nữa chất lượng, hiệu quả hoạt động của Hội đồng trong nhiệm kỳ tới

LTS: Hội nghị Tổng kết hoạt động nhiệm kỳ của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương diễn ra ngày 2-3-2016 tại Hà Nội. Phản ánh nội dung kỳ họp quan trọng này, TB. Văn Nghệ TP. Hồ Chí Minh đã có bài điểm tin tổng quát (số 392, phát hành ngày 

10-3-2016); bài “Trọng trách của lý luận, phê bình trong sự nghiệp xây dựng phát triển nền văn nghệ Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc” (số 393, phát hành ngày 17-3-2016) của PGS.TS Đào Duy Quát – Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng Lý luận, phê bình VH,NT trung ương.

Trong số này, chúng tôi xin trân trọng giới thiệu nội dung bài phát biểu kết luận của PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh – Chủ tịch Hội đồng tại Hội nghị Tổng kết nói trên.

Ngày 2/3/2016, tại Hà Nội, Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương đã tổ chức Hội nghị Tổng kết hoạt động của Hội đồng nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XI, dưới sự chủ trì của đồng chí Nguyễn Hồng Vinh, Chủ tịch Hội đồng.

Đồng chí Trương Tấn Sang, Chủ tịch nước; đồng chí Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương đã đến dự và chỉ đạo Hội nghị. Tới dự Hội nghị của Hội đồng còn có các đồng chí Ủy viên Trung ương Đảng: Vũ Đức Đam, Phó Thủ tướng Chính phủ; Võ Văn Phuông và Nguyễn Thế Kỷ, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; Trần Bình Minh, Tổng Giám đốc Đài Truyền hình Việt Nam; cùng nhiều đồng chí đại diện lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương, Văn phòng Trung ương, các Ban – Bộ – Ngành ở Trung ương, các Vụ, đơn vị của Ban Tuyên giáo Trung ương. Một số cơ quan báo chí, đài phát thanh, truyền hình ở Trung ương và Hà Nội đã cử phóng viên đến dự và đưa tin kỳ họp.

Hội đồng xin báo cáo Thường trực Ban Bí thư và Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương một số nội dung chính của Hội nghị như sau:

I. Báo cáo Tổng kết hoạt động của Hội đồng nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XI; phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ Đại hội XII (do Đồng chí Đào Duy Quát, Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng trình bày)

(Có văn bản Báo cáo kèm theo)

II. Các thành viên Hội đồng góp ý kiến bổ sung báo cáo:

Phần góp ý kiến về các hoạt động của Hội đồng nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XI, các đại biểu đã tập trung phân tích những mặt được trong các hoạt động của Hội đồng:

- Những mặt ưu điểm: Trong nhiệm kỳ vừa qua, Hội đồng đã làm được rất nhiều việc lớn, quan trọng (như đã nêu trong Báo cáo). Hội đồng đã có sự đổi mới trong phương thức hoạt động nên các hoạt động ngày càng bài bản và hiệu quả hơn. Hội đồng đã triển khai nhiều công việc cả chiều rộng lẫn chiều sâu, cả những nhiệm vụ trước mắt cũng như những nhiệm vụ có tính lâu dài (như từng bước xây dựng hệ thống lý luận văn nghệ Việt Nam); đã triển khai nhiều công việc khác nữa, như tập huấn, khảo sát, có ảnh hưởng lan tỏa tốt đến đời sống văn học, nghệ thuật và đội ngũ văn nghệ sỹ cả nước…

Về cơ bản, nhiệm kỳ qua, Hội đồng đã tập trung lực lượng để triển khai tốt nhiệm vụ hàng đầu là thực hiện Đề án khoa học cấp nhà nước: Lý luận văn nghệ ở Việt Nam – Thực tiễn và định hướng phát triển. Qua đó khẳng định vị thế quan trọng của Hội đồng trong nhiệm kỳ tổng kết lý luận – thực tiễn, góp sức giúp Ban Bí thư và Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương thực hiện tốt một nhiệm vụ quan trọng đã được xác định trong Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương khóa XI là: “Từng bước xây dựng hệ thống lý luận văn nghệ Việt Nam”.

Hội đồng đã nghiên cứu kỹ, phát hiện đúng và trúng những vấn đề thiết thực, bức xúc trong đời sống xã hội và cả đời sống văn nghệ để chọn chủ đề các hội thảo khoa học toàn quốc nên hiệu quả 6 hội thảo này được dư luận xã hội và giới văn nghệ sỹ quan tâm, hưởng ứng; góp sức lý giải, định hướng những vấn đề vừa cơ bản, vừa cấp bách của đời sống văn học, nghệ thuật hiện nay.

Cùng với những cố gắng lớn nêu trên, Hội đồng đã đổi mới và thực hiện có hiệu quả việc khảo sát tình hình thực hiện các Nghị quyết, Chỉ thị của Đảng về văn học, nghệ thuật ở nhiều tỉnh, thành phố, bộ, ngành…; trên cơ sở đó kiến nghị nhiều giải pháp thiết thực giúp các cơ quan chức năng bổ sung, điều chỉnh cơ chế chính sách nhằm thúc đẩy văn học, nghệ thuật phát triển tích cực, đúng hướng.

- Một số hạn chế: Trong các hoạt động của Hội đồng nhiệm kỳ qua vẫn còn những bất cập, hạn chế cần nghiên cứu, rút kinh nghiệm như: chưa phát huy đầy đủ năng lực nội sinh của các thành viên Hội đồng. Sau các cuộc hội thảo chưa chú ý đề ra những việc làm tiếp theo để phát huy hiệu quả hội thảo. Việc mở các lớp tập huấn là tốt, song cần có sự cải tiến mạnh mẽ hơn nữa cả về nội dung và phương pháp, nâng cao tính thiết thực. Công tác xét tặng thưởng các công trình lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật cần có biện pháp tuyên truyền tốt hơn để thu hút nhiều hơn sự tham gia của những người làm công tác nghiên cứu lý luận, phê bình. Trong đấu tranh chống những quan điểm sai trái trong văn học, nghệ thuật, có việc giải quyết hậu quả chưa triệt để; trước những vấn đề nảy sinh bức xúc chưa có kiến nghị thích đáng. Cần xây dựng chức năng, nhiệm vụ rõ ràng hơn trong hoạt động của các Tiểu ban chuyên môn, giúp Hội đồng cập nhật được đời sống văn nghệ và đề xuất giải pháp.

(Ban Thư ký Hội nghị đã có ghi chép, làm Biên bản nội dung Hội nghị)

III. Kết luận của Chủ tịch Hội đồng

Tại Hội nghị, đã có 9 ý kiến phát biểu tâm huyết, trách nhiệm nhằm giúp Hội đồng phát huy tốt thành tựu đã đạt được trong nhiệm kỳ Đại hội Đảng lần thứ XI vừa qua và rút ra được những kinh nghiệm để khắc phục những thiếu sót khi triển khai nhiệm vụ của nhiệm kỳ XII này. Cụ thể là:

1. Qua thảo luận, các đại biểu đều nhất trí cơ bản với nội dung báo cáo Tổng kết do PGS.TS Đào Duy Quát – Phó Chủ tịch Thường trực Hội đồng đã trình bày. Hội đồng rất phấn khởi về ý kiến đánh giá của đồng chí Đinh Thế Huynh: Hội đồng nhiệm kỳ Đại hội XI đã thực hiện được nhiều công việc quan trọng với chất lượng tốt; qua thực tiễn hoạt động, Hội đồng đã khẳng định được vị thế của mình trong đời sống văn nghệ nước nhà, đó chính là khẳng định sự cần thiết tồn tại của Hội đồng trong thời gian tiếp theo.

Nguyên nhân giúp cho Hội đồng thực hiện tốt nhiệm vụ của mình là:

- Nhờ có sự quan tâm đích thực của Ban Bí thư, Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương và sự phối hợp của các bộ, ngành liên quan.

- Tập thể và Thường trực Hội đồng đã biết kế thừa và phát huy kinh nghiệm, thành quả và phương thức hoạt động của Hội đồng hai nhiệm kỳ trước.

- Nhiều thành viên Hội đồng đã có sự chủ động phát huy vai trò cá nhân trong thực thi nhiệm vụ chung của Hội đồng.

2. Về các ý kiến thảo luận tập trung nhấn mạnh việc tiếp tục cải tiến, nâng cao hiệu quả hoạt động của Hội đồng:

- Nhiệm kỳ tới, Hội đồng cần làm tốt hơn việc tập hợp lực lượng các nhà nghiên cứu có tâm huyết và kinh nghiệm tham gia Hội đồng, đặc biệt chú ý đến lực lượng trẻ và những người đang trực tiếp nghiên cứu, giảng dạy ở các cơ quan nghiên cứu, các trường đại học Khoa học xã hội và nhân văn, đại học Sư phạm… trên các địa bàn trọng điểm của cả nước.

- Hội đồng cần làm tốt hơn vai trò tư vấn đặt trong mối quan hệ với thực tế đời sống văn học, nghệ thuật, do vậy, cần phải cải tiến và tăng cường công tác khảo sát ở trong nước cũng như nước ngoài. Việc khảo sát cần gắn với thực tế đời sống văn nghệ ở các địa phương và các cơ quan nghiên cứu, cơ sở đào tạo; coi trọng việc gợi mở các giải pháp để thúc đẩy chương trình hành động của các đơn vị thành hiện thực; tiếp thu có chọn lọc kinh nghiệm nước ngoài phù hợp thực tiễn văn học, nghệ thuật Việt Nam.

3. Tiếp tục nghiên cứu, cải tiến phương thức tổ chức và nâng cao hiệu quả các cuộc hội thảo khoa học:

- Nghiên cứu, lựa chọn chủ đề hội thảo đúng, trúng với những vấn đề bức thiết của thực tiễn đời sống xã hội và đời sống văn nghệ hiện nay để tạo ra hiệu quả thiết thực trong các sinh hoạt khoa học của Hội đồng.

- Có sự quan tâm, động viên thỏa đáng của cấp trên để tập hợp được sự tham gia đông đảo các nhà khoa học đầu ngành, đội ngũ cán bộ quản lý, hoạt động thực tiễn, các văn nghệ sỹ tiêu biểu tham gia viết và trình bày tham luận để nâng cao chất lượng các cuộc hội thảo.

- Sau các cuộc hội thảo, tọa đàm, chú trọng hơn nữa việc thúc đẩy các giải pháp, kiến nghị thành chính sách cụ thể để phát huy có hiệu quả vào thực tiễn đời sống văn nghệ.

- Việc mở các lớp tập huấn chuyên môn nghiệp vụ là cần thiết, trong thời gian tới Hội đồng cần chú trọng hơn việc nâng cao chất lượng cập nhật tri thức mới, lựa chọn các báo cáo viên có tầm, bảo đảm sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa lý luận và thực tiễn, nâng cao tính thuyết phục, tính hấp dẫn của các chuyên đề; bảo đảm việc lựa chọn đối tượng học viên đúng đối tượng, đúng tiêu chuẩn.

4. Rà soát lại cơ chế hoạt động để nâng cao chất lượng hoạt động của Hội đồng; trong đó, tập trung vào những việc sau:

- Khắc phục nhanh việc hoạt động mang tính hình thức của các Tiểu ban chuyên môn của Hội đồng và tình trạng hoạt động chưa đều tay của các thành viên Hội đồng nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp của tập thể Hội đồng.

- Đề cao trách nhiệm các thành viên Hội đồng tham gia trực tiếp trong việc sáng tạo tác phẩm và tham gia tích cực việc đấu tranh chống những quan điểm sai trái trong văn học, nghệ thuật.

- Rà soát, hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Hội đồng với các cơ quan liên quan để tranh thủ sự ủng hộ đối với các hoạt động của Hội đồng.

5. Một số công việc cần làm ngay trong thời gian tới của Hội đồng:

- Các thành viên Hội đồng góp ý kiến bổ sung vào dự thảo báo cáo tổng kết để Thường trực Hội đồng hoàn thiện nội dung báo cáo chính thức lên cấp trên.

- Cần tiếp thu và bổ sung vào Chương trình toàn khóa những ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch nước Trương Tấn Sang: “Về mặt tổ chức, hoạt động của Hội đồng chú ý đi vào thực chất là vấn đề cốt lõi, quan trọng, Ban Bí thư (khóa XII) sẽ xem xét, giải quyết vấn đề cơ cấu tổ chức của Hội đồng. Cơ cấu Hội đồng nhiệm kỳ XII cần phát triển thêm những nhân tố mới, tăng cường thêm lực lượng trẻ…”; tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư: “Để xác định đúng phương hướng, nhiệm vụ hoạt động của Hội đồng (nhiệm kỳ Đại hội XII), đề nghị các đồng chí thông qua đợt tổng kết nhiệm kỳ này cần đúc rút những kinh nghiệm cần thiết, kiến nghị những giải pháp thiết thực nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động của Hội đồng; trên cơ sở đó trình Ban Bí thư quyết định bổ sung, hoàn thiện chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương (nhiệm kỳ Đại hội XII).

Thực hiện ý kiến chỉ đạo nêu trên của Chủ tịch nước và đồng chí Thường trực Ban Bí thư, Hội đồng sẽ khẩn trương thảo Tờ trình gửi Ban Bí thư, Ban Tuyên giáo Trung ương về chức năng, nhiệm vụ, mô hình tổ chức và cơ cấu nhân sự của Hội đồng nhiệm kỳ Đại hội lần thứ XII của Đảng vào thời gian sớm nhất.

- Hội đồng sẽ tập trung sức lực, trí tuệ để hoàn thành đúng lịch trình thực hiện và bảo đảm tốt chất lượng Đề án và các đề tài độc lập cấp Nhà nước về Lý luận văn nghệ ở Việt Nam – thực tiễn và định hướng phát triển.

Hội đồng Lý luận, phê bình văn học, nghệ thuật Trung ương rất mong được Ban Bí thư, Lãnh đạo Ban Tuyên giáo Trung ương cho ý kiến sớm để Hội đồng có cơ sở xây dựng Chương trình hoạt động toàn khóa (nhiệm kỳ Đại hội XII) nhằm hoàn thành tốt chức năng, nhiệm vụ được giao.

Hội đồng kính báo cáo và xin ý kiến chỉ đạo.

Trân trọng!

PGS.TS Nguyễn Hồng Vinh
Chủ tịch Hội đồng Lý luận, phê bình VH, NT Trung ương
Tuần Báo Văn Nghệ TP.HCM số 394